Chuyên đề: Cách mạng tháng Tám năm 1945, Chiến tranh giải phóng dân tộc và Bảo vệ Tổ quốc — Lý thuyết và Phương pháp giải

Bước 1: Phân tích nghệ thuật chớp thời cơ:

• Trước ngày 15/8/1945: Quân đội phát xít Nhật còn nguyên vẹn ý chí chiến đấu, bộ máy tay sai còn chưa tan rã; nếu phát động sớm sẽ gặp phải sự chống trả ác liệt, tổn thất lực lượng.
• Sau đầu tháng 9/1945: Hơn 20 vạn quân Tưởng Giới Thạch và hàng vạn quân Anh với danh nghĩa Đồng minh tràn vào nước ta, mang theo âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng và dựng lại chế độ bù nhìn. Ta sẽ phải đối đầu cùng lúc với nhiều kẻ thù nguy hiểm.
• Thời điểm từ 15/8 đến 28/8/1945: Kẻ thù cũ (Nhật) đã gục ngã, kẻ thù mới (Đồng minh) chưa kịp vào — đây là "khoảng trống quyền lực" vàng để nhân dân ta vùng lên giành chính quyền trên toàn quốc.

Bước 2: Tính chất cách mạng:

• Tính dân tộc giải phóng điển hình: Đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, tập hợp toàn thể các giai cấp, tầng lớp trong Mặt trận Việt Minh, đập tan xiềng xích thực dân - phát xít giành độc lập dân tộc.
• Tính dân chủ sâu sắc: Lật đổ ngai vàng phong kiến, thiết lập thể chế dân chủ cộng hòa, đưa nhân dân từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước, ban bố các quyền tự do dân chủ cơ bản.

Kết luận: Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám là đỉnh cao của nghệ thuật chớp thời cơ và nghệ thuật chuẩn bị lực lượng chu đáo của Đảng ta.

Bước 1: Sự chuyển đổi phương châm tác chiến:

• Ban đầu, Bộ Chỉ huy dự kiến đánh theo phương châm "Đánh nhanh, thắng nhanh" trong vòng 3 ngày 2 đêm (dự kiến nổ súng ngày 25/1/1954).
• Sau khi khảo sát kĩ thực địa và thấy địch đã tăng cường công sự kiên cố, tập trung hỏa lực mạnh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy: Quyết định hoãn nổ súng, lệnh kéo pháo ra và chuyển sang phương châm "Đánh chắc, tiến chắc".

Bước 2: Phân tích nguyên nhân thắng lợi của phương châm "Đánh chắc, tiến chắc":

• Chiến thuật bóc vỏ từng cứ điểm (Him Lam, Độc Lập, Bản Kéo ở đợt 1; các đồi phía đông A1, C1 ở đợt 2; tổng công kích đợt 3) giúp tiêu diệt từng bộ phận sinh lực địch vững chắc.
• Đào hệ thống giao thông hào bao vây, siết chặt vòng vây, áp sát sân bay Mường Thanh, cắt đứt hoàn toàn nguồn tiếp tế đường không duy nhất của địch.

Kết luận: Quyết định chuyển phương châm là biểu hiện sáng ngời của tư duy quân sự khoa học, triệt để tuân thủ nguyên tắc "Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh" của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Bước 1: Nhiệm vụ chiến lược của cách mạng hai miền:

• Miền Bắc: Tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật, chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến miền Nam và đánh thắng hai cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân của đế quốc Mỹ.
• Miền Nam: Tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, trực tiếp đánh bại các chiến lược chiến tranh xâm lược của Mỹ và tay sai, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc.

Bước 2: Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa hai nhiệm vụ:

• Vai trò của Miền Bắc (quyết định nhất): Là căn cứ địa hậu phương vững chắc của cả nước, bảo đảm nguồn lực quân sự, lương thực, thuốc men thông qua tuyến chi viện chiến lược Đường Hồ Chí Minh trên bộ (đường Trường Sơn) và Đường Hồ Chí Minh trên biển.
• Vai trò của Miền Nam (quyết định trực tiếp): Là chiến trường trực tiếp tiêu diệt sinh lực địch, làm phá sản các chiến lược quân sự của Mỹ, đập tan bộ máy ngụy quyền, hoàn thành mục tiêu giải phóng đất nước.

Kết luận: Đường lối tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược là nét độc đáo, sáng tạo chưa từng có trong lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng ta.

Bước 1: Nội hàm bài học trong kháng chiến chống Mỹ:

• Sức mạnh dân tộc: Truyền thống yêu nước nồng nàn, ý chí "Không có gì quý hơn độc lập tự do", sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân và đường lối quân sự nhân dân đúng đắn.
• Sức mạnh thời đại: Sự giúp đỡ chí nghĩa, chí tình về vũ khí, kinh tế của Liên Xô, Trung Quốc và các nước XHCN anh em; phong trào không liên kết và mặt trận nhân dân tiến bộ toàn thế giới (kể cả nhân dân Mỹ) phản đối chiến tranh phi nghĩa.

Bước 2: Vận dụng vào sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo hiện nay:

• Phát huy sức mạnh nội lực dân tộc: Xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, phát triển kinh tế biển gắn liền với củng cố an ninh quốc phòng, hiện đại hóa hải quân, cảnh sát biển.
• Tranh thủ sức mạnh thời đại: Kiên trì đường lối ngoại giao đa phương hóa, vận dụng luật pháp quốc tế (Hiến chương LHQ, UNCLOS 1982, Tuyên bố DOC), tranh thủ sự đồng tình của cộng đồng quốc tế để bảo vệ lợi ích hợp pháp của đất nước.

Kết luận: Sức mạnh thời đại chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trên nền tảng tự lực, tự cường và sức mạnh nội sinh bất diệt của dân tộc.