Chuyên đề: Công cuộc Đổi mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay — Lý thuyết và Phương pháp giải

Bước 1: Nguyên nhân lấy đổi mới kinh tế làm trọng tâm:

• Cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng trước 1986 bắt nguồn từ sự nghèo nàn, thiếu đói, lạm phát và cơ chế quản lý bao cấp kìm hãm sức sản xuất. Giải quyết vấn đề kinh tế là đòi hỏi bức thiết nhất của cuộc sống nhân dân.
• Kinh tế là cơ sở hạ tầng nền tảng. Chỉ khi kinh tế phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện thì mới củng cố được lòng tin của quần chúng vào chế độ, tạo tiền đề vật chất vững chắc để giữ vững ổn định chính trị - xã hội.

Bước 2: Mối quan hệ giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị:

• Đổi mới chính trị phải tiến hành từng bước thận trọng, đồng bộ với đổi mới kinh tế để giữ vững ổn định chính trị, tránh nôn nóng dẫn tới hỗn loạn xã hội như bài học cải tổ ở Liên Xô và Đông Âu.
• Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh là khâu then chốt đảm bảo sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng trong suốt tiến trình đổi mới.

Kết luận: Việc xác định đổi mới kinh tế làm trọng tâm là bước đi hoàn toàn phù hợp với quy luật khách quan và thực tiễn cách mạng nước ta.

Bước 1: Nhận xét xu hướng:

• Tỉ lệ nghèo của Việt Nam giảm liên tục và rất nhanh chóng qua các giai đoạn (từ gần 60% dân số năm 1993 xuống mức dưới 3% năm 2023).
• Việt Nam là một trong những quốc gia hoàn thành sớm nhất Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỉ (MDGs) của Liên hợp quốc về giảm nghèo.

Bước 2: Phân tích bản chất nhân văn, ưu việt của chế độ:

• Khẳng định mục tiêu cao nhất của Đảng và Nhà nước là phát triển kinh tế đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội; không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội và môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần.
• Nhà nước thực hiện phương châm "Không để ai bị bỏ lại phía sau" thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, hỗ trợ sinh kế đồng bào vùng sâu vùng xa, dân tộc thiểu số.

Kết luận: Thành tựu xóa đói giảm nghèo là minh chứng thuyết phục nhất cho tính ưu việt và mục tiêu phục vụ con người của công cuộc Đổi mới.

Bước 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của bài học "Dân là gốc":

• Quần chúng nhân dân là người trực tiếp làm ra của cải vật chất và sáng tạo các giá trị tinh thần, là chủ thể thực hiện và là động lực quyết định sự thành công của mọi chủ trương đổi mới.
• Đường lối đổi mới của Đảng bắt nguồn từ những sáng kiến phong phú trong thực tiễn của nhân dân (như "khoán chui" trong nông nghiệp ở Hải Phòng, Vĩnh Phú trước 1986).

Bước 2: Vận dụng bài học trong giai đoạn hiện nay:

• Mọi chính sách của Đảng và Nhà nước phải xuất phát từ nguyện vọng, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân; lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu.
• Thực hiện triệt để phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng" nhằm phát huy tối đa sức mạnh sáng tạo to lớn của toàn thể nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Kết luận: Thấm nhuần tư tưởng "Dân là gốc" là bảo đảm vững chắc nhất cho mối liên hệ máu thịt giữa Đảng với Nhân dân, tạo nên cội nguồn sức mạnh vô địch của đất nước.