Lịch sử & Địa lý lớp 9 · KNTT · Chương 1
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 1: Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 1: Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945 theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
Lý thuyết Lịch Sử 9 Kết nối tri thức Bài 1: Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945
(199k) Xem Khóa học Lịch Sử 9 KNTT
1. Nước Nga Xô viết từ năm 1918 đến năm 1922
- Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Mười năm 1917, quân đội 14 đế quốc đã câu kết với các thế lực phản cách mạng trong nước mở cuộc tấn công vũ trang vào nước Nga Xô viết.
- Trong những năm 1918-1920, nước Nga phải tiến hành cuộc chiến tranh cách mạng chống thù trong, giặc ngoài trong những điều kiện khó khăn. Từ năm 1919, với việc thực hiện Chính sách cộng sản thời chiến, Nhà nước Xô viết đã kiểm soát được các ngành kinh tế then chốt như: ngân hàng, đường sắt, ngoại thương, hầm mỏ,...
- Cuối năm 1920, Hồng quân đã đánh tan giặc ngoại xâm và nội phản, bảo vệ chính quyền cách mạng. Nhà nước Xô viết đã xoá bộ những bất công trong xã hội, thực hiện quyền tự do dân chủ, quyền tự quyết của các dân tộc.
- Tháng 3/1921, Đảng Bôn-sê-vích quyết định thực hiện Chính sách kinh tế mới (NEP) do Lê-nin đề xướng, với những nội dung cơ bản như:
+ Bãi bỏ chế độ trưng thu lương thực thừa và thay thể bằng chính sách thu thuế lương thực;
+ Thực hiện tự do buôn bán;
+ Cho phép tư nhân được mở các xí nghiệp nhỏ, khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư kinh doanh ở Nga,…
=> Nhờ thực hiện Chính sách kinh tế mới, nước Nga Xô viết đã từng bước vượt qua khủng hoảng, phục hồi kinh tế và đời sống nhân dân được cải thiện.
Công nhân làm việc trong xí nghiệp ở Nga thời kì Chính sách kinh tế mới
2. Liên Xô từ năm 1922 đến năm 1945
- Thành tựu về kinh tế:
+ Từ tháng 12/1925, Liên Xô thực hiện công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa, với trọng tâm là phát triển công nghiệp nặng. Trải qua hai kế hoạch 5 năm (1928-1932, 1933-1937), Liên Xô đã trở thành cường quốc công nghiệp đứng đầu châu Âu và thứ 2 thế giới (sau Mĩ).
+ Công cuộc tập thể hoá nông nghiệp hoàn thành với quy mô sản xuất lớn.
- Thành tựu về xã hội, văn hoá, giáo dục:
+ Cơ cấu giai cấp trong xã hội có sự thay đổi căn bản. Các giai cấp bóc lột bị xoá bỏ, chỉ còn lại hai giai cấp lao động là công nhân và nông dân tập thể, cùng tầng lớp trí thức xã hội chủ nghĩa.
+ Liên Xô đã xoá được nạn mù chữ, xây dựng hệ thống giáo dục thống nhất, hoàn thành phổ cập Trung học cơ sở ở các thành phố.
+ Các lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, văn học-nghệ thuật cũng đạt được nhiều thành tựu to lớn.
Nhà máy thủy điện Đni-ép của Liên Xô là nhà máy lớn nhất châu Âu thời bấy giờ
- Một số hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (trước năm 1941) là:
+ Nóng vội, thiếu dân chủ trong quá trình tập thể hoá nông nghiệp;
+ Chưa chú trọng đúng mức đến việc nâng cao đời sống nhân dân,..
(199k) Xem Khóa học Lịch Sử 9 KNTT
Xem thêm tóm tắt lý thuyết Lịch Sử lớp 9 Kết nối tri thức hay khác:
Lý thuyết Lịch Sử 9 Bài 2: Châu Âu và nước Mỹ từ năm 1918 đến năm 1945
Lý thuyết Lịch Sử 9 Bài 4: Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)
Lý thuyết Lịch Sử 9 Bài 5: Phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1918 - 1930
Lý thuyết Lịch Sử 9 Bài 6: Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc và sự thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 9 hay khác:
PRINTING ENDS HERE
Các sản phẩm khác của Vietjack:
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Tiêu chí | Chính sách cộng sản thời chiến (1919 – 1921) | Chính sách kinh tế mới (NEP - 1921) |
|---|---|---|
| Bối cảnh ban hành | Nước Nga Xô viết bị 14 nước đế quốc vũ trang can thiệp và nội phản bao vây tấn công | Chiến tranh chấm dứt, nước Nga rơi vào khủng hoảng kinh tế, chính trị và nạn đói nghiêm trọng |
| Nội dung nông nghiệp | Thực hiện chế độ trưng thu lương thực thừa của nông dân | Thay thế chế độ trưng thu bằng thuế lương thực nộp bằng hiện vật, nông dân tự do bán phần dư thừa |
| Nội dung công thương nghiệp | Nhà nước kiểm soát toàn bộ nền công nghiệp, quốc hữu hóa xí nghiệp, cấm thương nghiệp tư nhân | Cho phép tư nhân mở xí nghiệp nhỏ dưới 20 công nhân; khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư (nhượng địa); khôi phục tự do buôn bán mở chợ |
| Bản chất & Kết quả | Biện pháp tình thế cấp bách thời chiến; huy động tối đa sức người sức của bảo vệ chế độ | Chuyển từ kinh tế chỉ huy tập trung sang kinh tế nhiều thành phần có sự điều tiết của Nhà nước Xô viết; phục hồi thần kì nền kinh tế |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Nước Nga Xô viết vượt qua vòng vây thù trong giặc ngoài (1918 - 1920) nhờ tinh thần quả cảm và Chính sách cộng sản thời chiến.
- Kiến thức then chốt 2: Năm 1921, V.I. Lênin khởi xướng Chính sách kinh tế mới (NEP), thay thế trưng thu bằng thuế lương thực, phục hồi thần kì nền kinh tế.
- Kiến thức then chốt 3: Tháng 12/1922, Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) chính thức thành lập, củng cố khối đoàn kết các dân tộc.
- Kiến thức then chốt 4: Qua các kế hoạch 5 năm (1925 - 1941), Liên Xô thực hiện công nghiệp hóa - tập thể hóa, vươn lên thành cường quốc công nghiệp đứng đầu châu Âu và thứ hai thế giới.
- Kiến thức then chốt 5: Liên bang Xô viết xây dựng hệ thống văn hóa - giáo dục tiến bộ, thanh toán nạn mù chữ và chuẩn bị thế lực vững chắc bước vào Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Nước Nga Xô viết vượt qua vòng vây thù trong giặc ngoài (1918 - 1920) nhờ tinh thần quả cảm và Chính sách cộng sản thời chiến.
- Năm 1921, V.I. Lênin khởi xướng Chính sách kinh tế mới (NEP), thay thế trưng thu bằng thuế lương thực, phục hồi thần kì nền kinh tế.
- Tháng 12/1922, Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) chính thức thành lập, củng cố khối đoàn kết các dân tộc.
- Qua các kế hoạch 5 năm (1925 - 1941), Liên Xô thực hiện công nghiệp hóa - tập thể hóa, vươn lên thành cường quốc công nghiệp đứng đầu châu Âu và thứ hai thế giới.
- Liên bang Xô viết xây dựng hệ thống văn hóa - giáo dục tiến bộ, thanh toán nạn mù chữ và chuẩn bị thế lực vững chắc bước vào Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại.