Địa lý lớp 11 · KNTT · Chương 11
Lý thuyết Địa lí 11 Bài 31: Kinh tế Cộng hòa Nam Phi
Tóm tắt lý thuyết Địa lí 11 Bài 31: Kinh tế Cộng hòa Nam Phi theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá toàn bộ kiến thức trọng tâm, bản đồ và biểu đồ SGK sắc nét, bảng biểu so sánh trực quan và bộ câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết.
I. Tình hình phát triển kinh tế
- Là một trong ba nền kinh tế lớn nhất châu Phi (cùng với Ni-giê-ri-a và Ai Cập), là quốc gia duy nhất ở châu Phi thuộc thành viên của G20 (năm 2020).
- Là quốc gia có trình độ khoa học - công nghệ phát triển nhất châu Phi, có cơ sở hạ tầng hiện đại hỗ trợ cho các ngành kinh tế.
- Thu hút được nhiều vốn đầu tư từ Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản,... Tổng FDI đầu tư vào Cộng hòa Nam Phi đạt 3 tỉ USD năm 2020, lớn thứ ba châu Phi (sau Ai Cập và Cộng hòa Công-gô).
II. Nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản
a) Nông nghiệp
- Đóng góp 2,5% vào GDP (năm 2020), nhưng có vai trò quan trọng:
+ Giải quyết việc làm cho dân cư ở khu vực nông thôn;
+ Tạo ra nguồn thu ngoại tệ đáng kể nhờ xuất khẩu các mặt hàng nông sản
+ Đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.
- Diện tích đất trồng trọt chỉ chiếm 1/5 diện tích đất nông nghiệp. Các cây trồng quan trọng là ngô, đậu tương, lúa mì, mía, hướng dương, cây ăn quả các loại.
- Chăn nuôi quảng canh chiếm 4/5 diện tích đất nông nghiệp. Các vật nuôi phổ biến là bỏ, cửu, dê, lợn....
- Nông nghiệp của Cộng hòa Nam Phi có sự phân hóa theo vùng:
+ Hoạt động trồng trọt thâm canh và chăn nuôi hỗn hợp tập trung chủ yếu ở những khu vực có tài nguyên đất và nguồn nước thuận lợi như vùng ven biển đông nam và phía nam, hình thành các vùng chuyên canh cây lương thực, cây công nghiệp và cây ăn quả;
+ Chăn nuôi gia súc thường phân bố ở các vùng khô hạn trong nội địa.
b) Lâm nghiệp
- Là ngành có ý nghĩa quan trọng đối với Cộng hòa Nam Phi.
- Mặc dù chỉ đóng góp 0,6% vào GDP (năm 2020) nhưng đây là ngành cung cấp nguồn nguyên liệu cho nhiều ngành khác như: sản xuất giấy, bột giấy; đặc biệt, lâm nghiệp có ý nghĩa lớn đối với việc bảo tồn đa dạng sinh học, đảm bảo sử dụng bên vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên.
- Rừng trồng của Nam Phi có thể cung cấp hằng năm từ 15 đến 18 triệu m3 gỗ. Mô hình đồn điền trồng cây lấy gỗ đang ngày càng được đầu tư, phát triển cho năng suất cao.
c) Thuỷ sản
- Ngành thuỷ sản chưa thực sự phát triển, mới chỉ đóng góp khoảng 0,1% vào GDP (năm 2020).
+ Sản lượng thuỷ sản khai thác ngày càng tăng, năm 2020 đạt 602,7 nghìn tấn.
+ Sản lượng thuỷ sản nuôi trồng có xu hướng tăng lên song còn thấp, đạt 9,7 nghìn tấn (năm 2020).
- Hoạt động nuôi trồng thuỷ sản đang ngày càng được chú trọng theo hướng phát triển bền vững.
III. Công nghiệp
- Là một trong những nước có nền công nghiệp phát triển nhất châu Phi.
- Mặc dù tỉ trọng trong GDP có xu hướng giảm nhưng công nghiệp vẫn là ngành kinh tế quan trọng, chiếm 23,4% GDP và khoảng 25% lực lượng lao động của đất nước (năm 2020); tạo nên nhiều mặt hàng xuất khẩu quan trọng.
- Công nghiệp khai thác khoáng sản:
+ Là ngành công nghiệp mũi nhọn, tạo ra nguồn việc làm cho 451,4 nghìn người (năm 2020) và đem lại nguồn thu ngoại tệ quan trọng cho nền kinh tế.
+ Cộng hòa Nam Phi là nhà sản xuất lớn nhất thế giới về bạch kim, vàng và crôm.
+ Công nghiệp khai thác khoáng sản tập trung ở khu vực nội địa.
- Một số ngành công nghiệp quan trọng khác của Cộng hòa Nam Phi là: sản xuất ô tô, luyện kim, dệt may, hóa chất, chế biến thực phẩm, chế biến lâm sản.
- Các trung tâm công nghiệp chính là: Kếp tao, Giô-han-ne-xbua, Po Ê-li-da-bét, Đông Luân Đôn và Đuốc-ban.
IV. Dịch vụ
♦ Là ngành kinh tế quan trọng nhất của Nam Phi, chiếm 64,6% GDP và sử dụng 72,4% lực lượng lao động (năm 2020).
♦ Các ngành dịch vụ nổi bật là: ngoại thương, giao thông vận tải, tài chính ngân hàng và du lịch.
- Ngoại thương:
+ Các sản phẩm xuất khẩu chính là quặng kim loại (bạch kim, quặng sắt, than đá, vàng, kim cương) và nông sản.
+ Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là máy móc thiết bị, hóa chất, sản phẩm xăng dầu, thực phẩm và dược phẩm.
+ Các đối tác thương mại hàng đầu là: Trung Quốc, Đức, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ấn Độ, Anh…
- Giao thông vận tải: Cơ sở hạ tầng giao thông vận tải khá phát triển với đầy đủ các loại hình giao thông. Tuy nhiên, một số vùng cơ sở hạ tăng giao thông còn hạn chế.
+ Đường bộ là loại hình vận tải chính để vận chuyển hành khách, hàng hóa.
+ Giao thông đường sắt có chiều dài đứng thứ 10 trên thế giới và kết nối với nhiều mạng lưới đường sắt ở khu vực cận Xa-ha-ra.
+ Giao thông đường biển có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế đất nước, một số cảng biển lớn là Kép-tao, Po Ê-li-da-bét, Đuốc-ban.
+ Giao thông đường hàng không được đầu tư phát triển nhanh trong những năm gần đây, các sân bay quan trọng là Prê-tô-ri-a, Giô-han-ne-xbua, Kếp tao.
- Tài chính ngân hàng:
+ Hệ thống tài chính phát triển với sàn giao dịch chứng khoán nằm trong nhóm 20 quốc gia hàng đầu thế giới về giá trị vốn hoá thị trường.
+ Hệ thống ngân hàng được phát triển tốt và quản lí hiệu quả. Nhiều ngân hàng và tổ chức đầu tư nước ngoài đã thành lập chi nhánh tại Cộng hòa Nam Phi.
+ Kếp-tao là trung tâm tài chính lớn nhất đất nước.
- Du lịch:
+ Là một trong những ngành mũi nhọn, đóng góp lớn cho nền kinh tế đất nước.
+ Năm 2019, Cộng hòa Nam Phi thu hút được 10,2 triệu khách du lịch quốc tế (thứ hai ở châu Phi) với doanh thu du lịch từ khách quốc tế đạt 8,4 tỉ USD.
+ Phát triển nhiều loại hình du lịch, như: du lịch mạo hiểm, du lịch khám phá thiên nhiên, du lịch văn hóa....
+ Những trung tâm du lịch lớn nhất là: Giô-han-ne-xbua, Kếp tao và Đuốc-ban.
Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 26: Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, dân cư và xã hội Trung Quốc Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 27: Kinh tế Trung Quốc Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 28: Thực hành viết báo cáo về sự thay đổi của kinh tế vùng duyên hải Trung Quốc Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 29: Thực hành tìm hiểu về kinh tế của Ô-xtrây-li-a Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 30: Vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, dân cư và xã hội Cộng hòa Nam Phi
Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 26: Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, dân cư và xã hội Trung Quốc
Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 27: Kinh tế Trung Quốc
Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 28: Thực hành viết báo cáo về sự thay đổi của kinh tế vùng duyên hải Trung Quốc
Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 29: Thực hành tìm hiểu về kinh tế của Ô-xtrây-li-a
Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 30: Vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, dân cư và xã hội Cộng hòa Nam Phi
Giải sgk Địa Lí 11 Kết nối tri thức Giải Chuyên đề học tập Địa Lí 11 Kết nối tri thức Giải SBT Địa Lí 11 Kết nối tri thức
Các sản phẩm khác của Vietjack:
Combo 3 khóa học Toán - Văn - Anh lớp 1-12 chỉ với 250k Phòng luyện 1000 đề VIP ĐGNL các trường ĐHQGHN, Tp.HCM, Bách Khoa, tốt nghiệp THPT chỉ với 399k Mã giảm giá 20% sản phẩm sách VietJack trên Shopee mall
TÀI LIỆU CLC DÀNH CHO GIÁO VIÊN VÀ PHỤ HUYNH LỚP 11
Hỗ trợ zalo: VietJack Official
Công cụ giáo viên (2048.VN)
Tạo- trộn đề thi miễn phí từ file PDF, Word, Giao bài nhanh chóng, Hoàn toàn Free
Soạn văn 11 (hay nhất) Soạn văn 11 (ngắn nhất) Giải sgk Toán 11 Giải Tiếng Anh 11 Global Success Giải sgk Vật Lí 11 Giải sgk Hóa học 11 Giải sgk Sinh học 11 Giải sgk Lịch Sử 11 Giải sgk Địa Lí 11 Giải sgk Giáo dục KTPL 11 Giải sgk Tin học 11 Giải sgk Công nghệ 11 Giải sgk Hoạt động trải nghiệm 11 Giải sgk Giáo dục quốc phòng 11 Giải sgk Âm nhạc 11
V. Bảng tổng hợp & So sánh kiến thức địa lí
Hệ thống hoá toàn bộ các nội dung so sánh, phân loại và kiến thức cốt lõi của bài học bằng bảng tổng hợp trực quan:
| Ngành kinh tế Nam Phi | Quy mô, đặc điểm và thế mạnh | Trung tâm kinh tế & Phân bố |
|---|---|---|
| Công nghiệp khai khoáng | Trụ cột kinh tế truyền thống, xuất khẩu khoáng sản quý đem lại nguồn ngoại tệ lớn. | Khai thác vàng, kim cương, than đá tại vùng Giô-han-ne-xbua và nội địa. |
| Công nghiệp chế tạo | Phát triển nhất châu Phi: sản xuất ô tô, luyện kim, hóa chất phân bón, chế biến thực phẩm. | Các trung tâm công nghiệp lớn: Kếp-tao, Giô-han-ne-xbua, Po Ê-li-da-bét, Đuốc-ban. |
| Nông nghiệp hàng hóa | Nền nông nghiệp cận nhiệt và ôn đới phát triển theo hướng thâm canh và xuất khẩu. | Ngô, hoa quả cận nhiệt (cam, chanh), nho và rượu vang Kếp-tao; chăn nuôi bò, cừu. |
| Dịch vụ tài chính & Cảng biển | Hệ thống ngân hàng, thị trường chứng khoán Giô-han-ne-xbua hiện đại nhất châu lục. | Cảng nước sâu Đuốc-ban, Kếp-tao giữ vai trò trung tâm logistics của toàn vùng Nam Phi. |
| Ngành du lịch khám phá | Ngành kinh tế mũi nhọn thu hút hàng triệu du khách quốc tế trải nghiệm thiên nhiên hoang dã. | Vườn quốc gia Kruger, ngắm cảnh núi Bàn (Table Mountain), mũi Hảo Vọng. |
VI. Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Luận điểm 1: Cộng hòa Nam Phi là một trong những nền kinh tế phát triển và công nghiệp hóa mạnh nhất châu Phi, thành viên duy nhất của châu lục trong nhóm các nền kinh tế lớn G20 và khối BRICS.
- Luận điểm 2: Cơ cấu kinh tế hiện đại với ngành dịch vụ và công nghiệp chiếm tỉ trọng áp đảo trong GDP; hạ tầng giao thông vận tải, cảng biển và tài chính ngân hàng phát triển nhất châu lục.
- Luận điểm 3: Công nghiệp khai khoáng và luyện kim là ngành truyền thống mũi nhọn; công nghiệp chế tạo ô tô, hóa chất và chế biến thực phẩm có năng lực cạnh tranh cao.
- Luận điểm 4: Nông nghiệp hàng hóa phát triển thâm canh ở vùng ven biển và thung lũng sông, nổi tiếng thế giới về ngô, hoa quả cận nhiệt (cam, chanh), nho, rượu vang và len cừu xuất khẩu.
- Luận điểm 5: Thách thức lớn nhất hiện nay của kinh tế Nam Phi là tỉ lệ thất nghiệp cao, tình trạng thiếu điện năng và sự chênh lệch giàu nghèo sâu sắc giữa các tầng lớp dân cư.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Cộng hòa Nam Phi là một trong những nền kinh tế phát triển và công nghiệp hóa mạnh nhất châu Phi, thành viên duy nhất của châu lục trong nhóm các nền kinh tế lớn G20 và khối BRICS.
- Cơ cấu kinh tế hiện đại với ngành dịch vụ và công nghiệp chiếm tỉ trọng áp đảo trong GDP; hạ tầng giao thông vận tải, cảng biển và tài chính ngân hàng phát triển nhất châu lục.
- Công nghiệp khai khoáng và luyện kim là ngành truyền thống mũi nhọn; công nghiệp chế tạo ô tô, hóa chất và chế biến thực phẩm có năng lực cạnh tranh cao.
- Nông nghiệp hàng hóa phát triển thâm canh ở vùng ven biển và thung lũng sông, nổi tiếng thế giới về ngô, hoa quả cận nhiệt (cam, chanh), nho, rượu vang và len cừu xuất khẩu.
- Thách thức lớn nhất hiện nay của kinh tế Nam Phi là tỉ lệ thất nghiệp cao, tình trạng thiếu điện năng và sự chênh lệch giàu nghèo sâu sắc giữa các tầng lớp dân cư.