MasterSchool

Địa lý lớp 11 · KNTT · Chương 2

Lý thuyết Địa lí 11 Bài 7: Kinh tế khu vực Mỹ La tinh

Chương 2: Khu vực Mỹ La tinh · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Địa lí 11 Bài 7: Kinh tế khu vực Mỹ La tinh theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá toàn bộ kiến thức trọng tâm, bản đồ và biểu đồ SGK sắc nét, bảng biểu so sánh trực quan và bộ câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết.

Lớp

I. Quy mô GDP

- Khu vực Mỹ La-tinh đóng góp khoảng 6% vào GDP thế giới (năm 2020).

- Quy mô GDP của các nước trong khu vực có sự chênh lệch lớn, các nước có quy mô GDP lớn nhất khu vực năm 2020 là Bra-xin (1448,7 tỉ USD), Mê-hi-cô (1073,9 tỉ USD).

Biểu đồ quy mô GDP và tốc độ tăng trưởng kinh tế khu vực Mỹ La-tinh qua các năm
Biểu đồ quy mô GDP và tốc độ tăng trưởng kinh tế khu vực Mỹ La-tinh qua các năm

II. Tốc độ tăng GDP

- Khu vực Mỹ La-tinh tiến hành công nghiệp hoá khá sớm (thế kỉ XIX).

- Nền kinh tế Mỹ La-tinh phụ thuộc nhiều vào nước ngoài về nguồn vốn, công nghệ, thị trường, cùng với các bất ổn về chính trị, xã hội đã khiến tốc độ tăng trưởng GDP luôn biến động.

Cơ cấu kinh tế theo ngành (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ) của các nước Mỹ La-tinh
Cơ cấu kinh tế theo ngành (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ) của các nước Mỹ La-tinh

III. Cơ cấu kinh tế:

- Từ năm 1990 đến nay, nhiều nước Mỹ La-tinh chuyển sang nền kinh tế thị trường.

- Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch theo hướng tăng tỉ trọng ngành dịch vụ.

Bản đồ phân bố các vùng sản xuất nông nghiệp và cây công nghiệp xuất khẩu tại Mỹ La-tinh
Bản đồ phân bố các vùng sản xuất nông nghiệp và cây công nghiệp xuất khẩu tại Mỹ La-tinh

IV. Nông nghiệp

- Mỹ La-tinh có điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp.

- Cơ cấu cây trồng của Mỹ La-tinh rất đa dạng, gồm: cây lương thực, cây công nghiệp và cây ăn quả.

+ Các cây lương thực chính là ngô, lúa mì. Năm 2020, Mỹ La-tinh sản xuất hơn 208 triệu tấn lương thực; các nước sản xuất lương thực hàng đầu là: Bra-xin, Ác-hen-ti-na, Pa-ra-goay, Mê-hi-cô,…

+ Cây công nghiệp là thế mạnh trong nông nghiệp Mỹ La-tinh. Các cây công nghiệp chính là cà phê, ca cao, đậu tương, mía, thuốc lá, bông, cao su,...

+ Các vật nuôi chủ yếu ở Mỹ La-tinh là bò, gia cầm; các nước có ngành chăn nuôi phát triển nhất là Bra-xin, Mê-hi-cô, Ác-hen-ti-na, Cô-lôm-bi-a….

- Hiện nay, nông nghiệp Mỹ La-tinh đang phát triển theo hướng chuyên môn hoá, hiện đại hoá (đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ).

Bản đồ các trung tâm công nghiệp chính và ngành khai thác khoáng sản tại Mỹ La-tinh
Bản đồ các trung tâm công nghiệp chính và ngành khai thác khoáng sản tại Mỹ La-tinh

V. Công nghiệp

- Công nghiệp đóng góp quan trọng vào GDP của khu vực Mỹ La-tinh.

- Công nghiệp khai khoáng rất phát triển dựa trên nguồn tài nguyên khoáng sản đa dạng, phong phú. Mỹ La-tinh là nơi sản xuất 45% lượng đồng, 50% lượng bạc, 21% lượng kẽm của thế giới.

- Trong những năm gần đây, công nghiệp chế biến, chế tạo được chú trọng phát triển, nhiều sản phẩm đạt trình độ công nghệ cao (sản xuất ô tô, máy bay,...).

- Các nước phát triển mạnh nhất là Ác-hen-ti-na, Bra-xin, Chi-lê, Mê-hi-cô.

VI. Dịch vụ

- Ngành dịch vụ đóng góp nhiều nhất vào GDP của khu vực và tỉ trọng có xu hướng tăng.

- Lĩnh vực dịch vụ quan trọng của Mỹ La-tinh là ngoại thương.

+ Các sản phẩm xuất khẩu chủ yếu là quặng khoáng sản, dầu thô, các sản phẩm nông nghiệp nhiệt đới, thịt, sữa,...

+ Các đối tác thương mại chính của Mỹ La-tinh là Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc.

- Mỹ La-tinh là khu vực thu hút lượng lớn khách du lịch nhờ có cảnh quan thiên nhiên đa dạng, nền văn hóa đặc sắc.

Cơ cấu xuất nhập khẩu và các đối tác thương mại hàng đầu của khu vực Mỹ La-tinh
Cơ cấu xuất nhập khẩu và các đối tác thương mại hàng đầu của khu vực Mỹ La-tinh

Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 8: Thực hành viết báo cáo về tình hình phát triển kinh tế - xã hội ở Cộng hoà liên bang Bra-xin Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 9: Liên minh Châu Âu một liên kết kinh tế khu vực lớn Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 10: Thực hành viết báo cáo về sự phát triển công nghiệp của Cộng hoà liên bang Đức Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 11: Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, dân cư và xã hội khu vực Đông Nam Á Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 12: Kinh tế khu vực Đông Nam Á

Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 8: Thực hành viết báo cáo về tình hình phát triển kinh tế - xã hội ở Cộng hoà liên bang Bra-xin

Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 9: Liên minh Châu Âu một liên kết kinh tế khu vực lớn

Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 10: Thực hành viết báo cáo về sự phát triển công nghiệp của Cộng hoà liên bang Đức

Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 11: Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, dân cư và xã hội khu vực Đông Nam Á

Lý thuyết Địa Lí 11 Bài 12: Kinh tế khu vực Đông Nam Á

Giải sgk Địa Lí 11 Kết nối tri thức Giải Chuyên đề học tập Địa Lí 11 Kết nối tri thức Giải SBT Địa Lí 11 Kết nối tri thức

Các sản phẩm khác của Vietjack:

Combo 3 khóa học Toán - Văn - Anh lớp 1-12 chỉ với 250k Phòng luyện 1000 đề VIP ĐGNL các trường ĐHQGHN, Tp.HCM, Bách Khoa, tốt nghiệp THPT chỉ với 399k Mã giảm giá 20% sản phẩm sách VietJack trên Shopee mall

TÀI LIỆU CLC DÀNH CHO GIÁO VIÊN VÀ PHỤ HUYNH LỚP 11

Hỗ trợ zalo: VietJack Official

Công cụ giáo viên (2048.VN)

Tạo- trộn đề thi miễn phí từ file PDF, Word, Giao bài nhanh chóng, Hoàn toàn Free

Soạn văn 11 (hay nhất) Soạn văn 11 (ngắn nhất) Giải sgk Toán 11 Giải Tiếng Anh 11 Global Success Giải sgk Vật Lí 11 Giải sgk Hóa học 11 Giải sgk Sinh học 11 Giải sgk Lịch Sử 11 Giải sgk Địa Lí 11 Giải sgk Giáo dục KTPL 11 Giải sgk Tin học 11 Giải sgk Công nghệ 11 Giải sgk Hoạt động trải nghiệm 11 Giải sgk Giáo dục quốc phòng 11 Giải sgk Âm nhạc 11

VII. Bảng tổng hợp & So sánh kiến thức địa lí

Hệ thống hoá toàn bộ các nội dung so sánh, phân loại và kiến thức cốt lõi của bài học bằng bảng tổng hợp trực quan:

Ngành kinh tếĐặc điểm phát triển nổi bậtSản phẩm và phân bố chủ yếu
Khai khoáng & Năng lượngThế mạnh truyền thống dựa vào nguồn tài nguyên giàu có.Dầu mỏ (Vê-nê-du-ê-la, Bra-xin), đồng (Chi-lê), sắt, bô-xít, quặng bạc.
Công nghiệp chế biếnTập trung chế biến nông - lâm - thủy sản, hóa chất, cơ khí.Phân bố chủ yếu ở các đô thị lớn ven biển: Xao Pao-lô, Ri-ô đê Gia-nê-rô, Bu-ê-nốt Ai-rét.
Trồng trọt nhiệt đớiSản xuất hàng hóa lớn phục vụ xuất khẩu sang Hoa Kỳ, châu Âu.Cà phê (Bra-xin, Cô-lôm-bi-a), đậu tương, mía, chuối, ngô.
Chăn nuôi gia súcChăn nuôi quảng canh trên các đồng cỏ xavan rộng lớn.Bò thịt, bò sữa ở Bra-xin, Ác-hen-ti-na; cừu ở vùng núi An-đét.
Dịch vụ & Ngoại thươngTỉ trọng trong GDP tăng nhanh, chiếm trên 60% cơ cấu kinh tế.Du lịch biển, xuất khẩu nông sản - khoáng sản; nợ nước ngoài còn ở mức cao.

VIII. Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Luận điểm 1: Quy mô GDP của khu vực Mỹ La tinh đạt mức khá nhưng tốc độ tăng trưởng kinh tế còn bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào biến động giá cả hàng hóa thế giới và đầu tư nước ngoài.
  • Luận điểm 2: Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỉ trọng ngành dịch vụ; công nghiệp tập trung vào khai khoáng, luyện kim, chế biến nông sản và sản xuất hàng tiêu dùng.
  • Luận điểm 3: Nông nghiệp là thế mạnh truyền thống với các vùng chuyên canh cây công nghiệp nhiệt đới (cà phê, mía, đậu tương, chuối) và chăn nuôi đại gia súc quy mô lớn.
  • Luận điểm 4: Kinh tế Mỹ La-tinh mang tính phụ thuộc cao vào tư bản nước ngoài, nợ công lớn và sự chênh lệch giàu nghèo sâu sắc trong xã hội.
  • Luận điểm 5: Hiện nay, nhiều quốc gia Mỹ La-tinh đang đẩy mạnh liên kết kinh tế khu vực (MERCOSUR, Liên minh Thái Bình Dương) và cải cách thể chế nhằm đa dạng hóa nền kinh tế.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Quy mô GDP của khu vực Mỹ La tinh đạt mức khá nhưng tốc độ tăng trưởng kinh tế còn bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào biến động giá cả hàng hóa thế giới và đầu tư nước ngoài.
  • Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỉ trọng ngành dịch vụ; công nghiệp tập trung vào khai khoáng, luyện kim, chế biến nông sản và sản xuất hàng tiêu dùng.
  • Nông nghiệp là thế mạnh truyền thống với các vùng chuyên canh cây công nghiệp nhiệt đới (cà phê, mía, đậu tương, chuối) và chăn nuôi đại gia súc quy mô lớn.
  • Kinh tế Mỹ La-tinh mang tính phụ thuộc cao vào tư bản nước ngoài, nợ công lớn và sự chênh lệch giàu nghèo sâu sắc trong xã hội.
  • Hiện nay, nhiều quốc gia Mỹ La-tinh đang đẩy mạnh liên kết kinh tế khu vực (MERCOSUR, Liên minh Thái Bình Dương) và cải cách thể chế nhằm đa dạng hóa nền kinh tế.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Tại sao nền kinh tế của nhiều quốc gia Mỹ La-tinh lại mang tính phụ thuộc cao vào tư bản nước ngoài?
Lịch sử thuộc địa kéo dài đã định hình cơ cấu kinh tế Mỹ La-tinh chuyên cung cấp nông sản nhiệt đới và khoáng sản thô cho các mẫu quốc. Sau khi giành độc lập, các tập đoàn tư bản nước ngoài (đặc biệt là Hoa Kỳ và Tây Âu) tiếp tục thâu tóm các mỏ khoáng sản, đồn điền và hạ tầng dịch vụ trọng yếu. Do thiếu nguồn vốn nội tích lũy và công nghệ tự chủ, các nước phải vay nợ nước ngoài với khối lượng lớn, khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước biến động tài chính quốc tế.
Nông nghiệp Mỹ La-tinh có những thế mạnh nổi bật nào trên bản đồ thương mại thế giới?
Nông nghiệp Mỹ La-tinh phát triển theo hướng chuyên môn hóa hàng hóa quy mô lớn: (1) Trồng cây công nghiệp nhiệt đới xuất khẩu đứng đầu thế giới: cà phê (Bra-xin, Cô-lôm-bi-a), đậu tương (Bra-xin, Ác-hen-ti-na), mía đường, chuối (Ê-cu-a-đo); (2) Chăn nuôi đại gia súc phát triển mạnh trên các đồng cỏ xavan tự nhiên, đưa Bra-xin và Ác-hen-ti-na thành các cường quốc xuất khẩu thịt bò hàng đầu thế giới.
Những rào cản lớn nào đang kìm hãm tốc độ phát triển kinh tế bền vững của khu vực Mỹ La-tinh?
Các rào cản lớn gồm: (1) Tình trạng bất ổn chính trị và thể chế ở một số quốc gia; (2) Khối lượng nợ nước ngoài lớn đè nặng lên ngân sách phát triển; (3) Phân hóa giàu nghèo sâu sắc nhất thế giới, đất đai tập trung trong tay thiểu số đại điền chủ; (4) Tỉ lệ thất nghiệp và khu vực kinh tế phi chính thức chiếm tỉ trọng cao; (5) Tác động tiêu cực của thiên tai, hạn hán và suy thoái rừng nhiệt đới.
Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) có vai trò gì trong việc thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực?
MERCOSUR (gồm Bra-xin, Ác-hen-ti-na, U-ru-goay, Pa-ra-goay) là khối liên kết kinh tế khu vực quan trọng nhất Nam Mỹ. Khối đã bãi bỏ thuế quan đối với hầu hết các mặt hàng trao đổi nội khối, áp dụng biểu thuế quan chung đối với bên ngoài, thúc đẩy tự do di chuyển lao động và tăng cường tiềm lực thương lượng trong đàm phán thương mại với Hoa Kỳ, EU và châu Á.

Đề luyện tập theo bài