MasterSchool

Vật lý lớp 11 · KNTT · Chương 3

Lý thuyết Vật lí 11 Bài 17: Khái niệm điện trường

Chương 3: Điện trường · Kết nối tri thức với cuộc sống

Với tóm tắt lý thuyết Vật Lí 11 Bài 17: Khái niệm điện trường sách Kết nối tri thức hay nhất, chi tiết sẽ giúp học sinh lớp 11 nắm vững kiến thức trọng tâm, ôn luyện để học tốt môn Vật Lí 11.

Lớp

I. Khái niệm điện trường

- Điện trường được tạo ra bởi điện tích, là dạng vật chất tồn tại xung quanh điện tích và truyền tương tác giữa các điện tích.

II. Cường độ điện trường

· Đại lượng đặc trưng cho độ mạnh yếu của điện trường là cường độ điện trường.

Hình ảnh minh họa SGK

· Cường độ điện trường tại một điểm được đo bằng tỉ số giữa lực điện tác dụng lên một điện tích dương đặt tại điểm đó và độ lớn của điện tích đó.

E=FqE=\frac{F}{q}

- Trong hệ SI, đơn vị của cường độ điện trường là vôn trên mét (V/m)

- Vì lực là đại lượng vecto, q là đại lượng vô hướng nên cường độ điện trường là đại lượng vecto. Vecto cường độ điện trường E→E \to tại một điểm được xác định bằng tỉ số giữa vecto lực điện F→F \to tác dụng lên một điện tích q đặt tại điểm đó và trị số của điện tích đó:

E→=F→qE \to =F \to q

· Đặc điểm của vecto cường độ điện trường E→E \to :

- Phương trùng với phương của lực điện tác dụng lên điện tích.

- Chiều cùng với chiều của lực điện khi q > 0, ngược chiều với chiều của lực điện khi q < 0.

Hình ảnh minh họa SGK

- Độ lớn của vecto cường độ điện trường bằng độ lớn của lực điện tác dụng lên điện tích 1C đặt tại điểm ta xét.

- Độ lớn cường độ điện trường do một điện tích điểm Q đặt trong chân không hoặc không khí gây ra tại một điểm cách đó một khoảng r có giá trị bằng E=Q4πε0r2E=\frac{Q}{4πε0r2}

· Cường độ điện trường của hệ điện tích điểm gây ra tại một điểm được tổng hợp từ cường độ điện trường của mỗi điện tích điểm

E→=E1→+E2→+E3→+...E \to =E_{1} \to +E_{2} \to +E_{3} \to +...

Ví dụ:

Hình ảnh minh họa SGK

III. Điện phổ

Một số hình ảnh điện phổ

Hình ảnh minh họa SGK

- Đường sức điện là các đường được vẽ trong điện trường sao cho hương của vecto cường độ điện trường tại mỗi điểm trên đường sức điện trùng với hướng của vecto tiếp tuyến của đường sức điện tại điểm đó.

- Mật độ đường sức điện được vẽ theo quy ước: một diện tích nhất định đặt vuông góc với vecto cường độ điện trường tại điểm ta xét có số đường sức điện đi qua tỉ lệ với độ lớn của cường độ điện trường tại điểm đó.

Ví dụ: một số hình ảnh về đường sức điện

Hình ảnh minh họa SGK

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Điện trường tồn tại quanh điện tích, tác dụng lực lên điện tích thử.
  • E = F/q0; hướng trùng lực lên điện tích dương.
  • Điện tích điểm: E = k |q| / r².
  • Đường sức đi ra từ + và vào −.
  • Công thức trọng tâm: E = F/q; E = k|q|/r²

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Câu 1: Điện trường là gì và đại lượng nào đặc trưng cho điện trường về phương diện tác dụng lực?
Điện trường là một dạng vật chất bao quanh các điện tích và truyền tương tác điện. Đại lượng đặc trưng cho tác dụng lực của điện trường là vectơ cường độ điện trường E⃗=F⃗q\vec{E} = \frac{\vec{F}}{q}. Đơn vị đo là Volt trên mét (V/m\text{V/m}).
Câu 2: Công thức cường độ điện trường do một điện tích điểm QQ gây ra tại điểm cách nó khoảng cách rr?
Độ lớn: E=k∣Q∣εr2E = k \frac{|Q|}{\varepsilon r^2}. Hướng của vectơ E⃗\vec{E}: hướng ra xa điện tích nếu Q>0Q > 0, hướng về phía điện tích nếu Q<0Q < 0.
Câu 3: Phát biểu nguyên lí chồng chất điện trường?
Vectơ cường độ điện trường tại một điểm do hệ nhiều điện tích điểm gây ra bằng tổng các vectơ cường độ điện trường do từng điện tích riêng lẻ gây ra tại điểm đó: E⃗=E⃗1+E⃗2+⋯+E⃗n\vec{E} = \vec{E}_1 + \vec{E}_2 + \dots + \vec{E}_n.
Câu 4: Nêu các đặc điểm cơ bản của đường sức điện trường?
1) Qua mỗi điểm trong điện trường chỉ vẽ được một đường sức (các đường sức không cắt nhau). 2) Đường sức điện là đường có hướng, đi ra từ điện tích dương và đi vào điện tích âm (hoặc vô cực). 3) Nơi điện trường mạnh các đường sức vẽ dày, nơi yếu vẽ thưa.

Đề luyện tập theo bài