MasterSchool

Địa lý lớp 10 · KNTT · Chương 3

Lý thuyết Địa lí 10 Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa trên Trái Đất

Chương 3: Thạch quyển · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Địa lí 10 Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa trên Trái Đất theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá toàn bộ kiến thức trọng tâm, bản đồ và sơ đồ SGK sắc nét, bảng biểu so sánh trực quan và bộ câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết.

Lớp

I. Kiến thức trọng tâm bài học

Giải Địa Lí 10 Kết nối tri thức Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa

Video Giải Địa lí 10 Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa - Cô Nguyễn Thị Lan (Giáo viên VietJack)

Giải Địa lí 10 trang 27

Câu hỏi 1 trang 27 Địa Lí 10: Dựa vào hình 8, hãy .... Xem lời giải Câu hỏi 2 trang 27 Địa Lí 10: Dựa vào hình 6.2, hình 8 và kiến thức đã học, hãy trình bày mối quan hệ .... Xem lời giải Câu hỏi 3 trang 27 Địa Lí 10: Tìm hiểu thông tin, cho biết ở Việt Nam đã từng xảy ra hiện tượng .... Xem lời giải

Câu hỏi 1 trang 27 Địa Lí 10: Dựa vào hình 8, hãy ....

Xem lời giải

Câu hỏi 2 trang 27 Địa Lí 10: Dựa vào hình 6.2, hình 8 và kiến thức đã học, hãy trình bày mối quan hệ ....

Xem lời giải

Câu hỏi 3 trang 27 Địa Lí 10: Tìm hiểu thông tin, cho biết ở Việt Nam đã từng xảy ra hiện tượng ....

Xem lời giải

Các bài học để học tốt Địa Lí 10 Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa:

Giải SBT Địa Lí 10 Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa Xem lời giải Giáo án Địa Lí 10 Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa Xem chi tiết Giáo án điện tử Địa Lí 10 Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa Xem chi tiết

Giải SBT Địa Lí 10 Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa

Xem lời giải

Giáo án Địa Lí 10 Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa

Xem chi tiết

Giáo án điện tử Địa Lí 10 Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa

Xem chi tiết

Bài giảng: Bài 8: Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa - Cô Đào Thanh Thanh (Giáo viên VietJack)

II. Bảng tổng hợp & So sánh kiến thức địa lí

Hệ thống hoá toàn bộ các nội dung so sánh, phân loại và kiến thức cốt lõi của bài học bằng bảng tổng hợp trực quan:

Vành đai chấn động lớn Phạm vi không gian địa lí Các mảng kiến tạo tiếp xúc Tần suất & Mức độ nguy hiểm
Vành đai lửa Thái Bình Dương Bao quanh bờ đông và bờ tây Thái Bình Dương dài hơn 40.000 km (Nhật Bản, Phi-líp-pin, In-đô-nê-xi-a, bờ tây châu Mỹ). Mảng Thái Bình Dương tiếp xúc xô húc với các mảng Á - Âu, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Úc. Mạnh nhất thế giới, chiếm >80% trận động đất mạnh và >75% núi lửa hoạt động trên Trái Đất.
Vành đai Địa Trung Hải - Hi-ma-lay-a Trải dài từ biển Địa Trung Hải qua Thổ Nhĩ Kỳ, I-ran, Nê-pan, miền Bắc Ấn Độ đến quần đảo In-đô-nê-xi-a. Mảng châu Phi và mảng Ấn Độ - Ô-xtrây-li-a xô húc dồn ép vào mảng Á - Âu. Hoạt động địa chấn dữ dội, tiêu chấn nông gây thương vong lớn trên đất liền.
Vành đai giữa Đại Tây Dương Chạy dọc theo sống núi ngầm giữa bồn trũng Đại Tây Dương từ Bắc Cực đến Nam Đại Dương qua đảo Ai-xơ-len. Ranh giới tách dãn giữa mảng Bắc Mỹ, Nam Mỹ với mảng Á - Âu và châu Phi. Động đất thường xuyên nhưng chủ yếu diễn ra dưới lòng đại dương, núi lửa ngầm tạo vỏ mới.

III. Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Luận điểm 1: Động đất và núi lửa không phân bố ngẫu nhiên mà tập trung thành các vành đai trùng khớp với ranh giới tiếp xúc của các mảng kiến tạo thạch quyển.
  • Luận điểm 2: Vành đai động đất - núi lửa Thái Bình Dương (Vành đai lửa) là khu vực hoạt động mạnh mẽ nhất, chiếm hơn 75% núi lửa đang hoạt động và 80% trận động đất lớn toàn cầu.
  • Luận điểm 3: Vành đai động đất Địa Trung Hải - Nam Á - In-đô-nê-xi-a hình thành do sự xô húc giữa mảng châu Phi, mảng Ấn Độ - Ô-xtrây-li-a với mảng Á - Âu.
  • Luận điểm 4: Vành đai động đất giữa Đại Tây Dương gắn liền với ranh giới tách dãn của các mảng kiến tạo đại dương sinh ra sống núi ngầm giữa biển.
  • Luận điểm 5: Việt Nam nằm ở rìa mảng kiến tạo Á - Âu, thuộc khu vực chịu dư chấn động đất cấp độ trung bình và yếu, cần chủ động phòng chống thiên tai địa chấn và sóng thần vùng duyên hải.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Động đất và núi lửa không phân bố ngẫu nhiên mà tập trung thành các vành đai trùng khớp với ranh giới tiếp xúc của các mảng kiến tạo thạch quyển.
  • Vành đai động đất - núi lửa Thái Bình Dương (Vành đai lửa) là khu vực hoạt động mạnh mẽ nhất, chiếm hơn 75% núi lửa đang hoạt động và 80% trận động đất lớn toàn cầu.
  • Vành đai động đất Địa Trung Hải - Nam Á - In-đô-nê-xi-a hình thành do sự xô húc giữa mảng châu Phi, mảng Ấn Độ - Ô-xtrây-li-a với mảng Á - Âu.
  • Vành đai động đất giữa Đại Tây Dương gắn liền với ranh giới tách dãn của các mảng kiến tạo đại dương sinh ra sống núi ngầm giữa biển.
  • Việt Nam nằm ở rìa mảng kiến tạo Á - Âu, thuộc khu vực chịu dư chấn động đất cấp độ trung bình và yếu, cần chủ động phòng chống thiên tai địa chấn và sóng thần vùng duyên hải.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Vành đai lửa Thái Bình Dương là gì và tại sao nó lại có mật độ động đất, núi lửa lớn nhất thế giới?
Vành đai lửa Thái Bình Dương (Pacific Ring of Fire) là một vành đai móng ngựa dài khoảng 40.000 km bao quanh rìa bờ biển của Thái Bình Dương (từ Nam Mỹ, Bắc Mỹ, qua quần đảo A-lê-út, Nhật Bản, Phi-líp-pin đến In-đô-nê-xi-a và Niu Di-lân). Nó có mật độ động đất và núi lửa lớn nhất thế giới (chiếm hơn 75% núi lửa đang hoạt động và hơn 80% trận động đất lớn nhất hành tinh) vì đây là nơi mảng kiến tạo khổng lồ Thái Bình Dương đang bị hút chìm (xô húc) liên tục dưới các mảng kiến tạo lục địa xung quanh (mảng Bắc Mỹ, mảng Nam Mỹ, mảng Á - Âu và mảng Ấn Độ - Ô-xtrây-li-a).
Nêu nguyên nhân hình thành và phạm vi của vành đai động đất Địa Trung Hải - Nam Á?
Vành đai động đất Địa Trung Hải - Nam Á kéo dài từ khu vực biển Địa Trung Hải qua Thổ Nhĩ Kỳ, I-ran, dãy Hi-ma-lay-a (Ấn Độ, Nê-pan) đến In-đô-nê-xi-a. Nguyên nhân hình thành: Khu vực này là ranh giới xô húc dồn ép dữ dội giữa mảng kiến tạo châu Phi và mảng Ấn Độ - Ô-xtrây-li-a với mảng Á - Âu lục địa. Lực nén ép khủng khiếp đang tiếp tục đẩy dãy núi Hi-ma-lay-a cao thêm mỗi năm và tích tụ ứng suất địa chất rất lớn, gây ra các trận động đất có cường độ cực mạnh và tiêu chấn nông gây thiệt hại nặng nề.
Khi xảy ra một trận động đất mạnh, con người cần có những kĩ năng ứng phó sống sót nào?
Kĩ năng ứng phó động đất: (1) Nếu đang ở trong nhà cao tầng: Áp dụng nguyên tắc 'Drop, Cover, Hold on' (Cúi thấp người xuống sàn, tìm nơi che chắn dưới gầm bàn vững chắc hoặc góc tường kiên cố, dùng tay hoặc vật mềm che kín đầu và cổ); tuyệt đối không dùng thang máy, tránh xa cửa kính và đồ đạc dễ rơi; (2) Nếu đang ở ngoài trời: Nhanh chóng di chuyển đến khu vực đất trống bằng phẳng, tránh xa các tòa nhà cao tầng, đường dây điện cao thế, cột đèn và cây lớn; (3) Nếu ở vùng ven biển: Khi cảm nhận động đất rung lắc mạnh kéo dài trên 20 giây, phải lập tức chạy lên vùng đất cao cách xa bờ biển để phòng ngừa nguy cơ sóng thần ập vào.
Đặc điểm địa chấn của Việt Nam và các giải pháp giảm nhẹ rủi ro thiên tai địa chất ở nước ta?
Đặc điểm địa chấn Việt Nam: Lãnh thổ nước ta nằm ở phần rìa phía đông của mảng Á - Âu, cách xa các ranh giới tiếp xúc mảng hoạt động dữ dội nên nhìn chung thuộc khu vực có hoạt động địa chấn từ yếu đến trung bình. Tuy nhiên, ở vùng Tây Bắc và ven biển miền Trung vẫn có các hệ thống đứt gãy sâu hoạt động (như đứt gãy sông Hồng, sông Mã, đứt gãy Điện Biên - Lai Châu) từng ghi nhận những trận động đất mạnh cấp 6 đến 6.8 Richter. Giải pháp giảm nhẹ: Thiết kế các công trình hạ tầng, đập thủy điện và nhà cao tầng theo tiêu chuẩn kháng chấn; xây dựng mạng lưới trạm quan trắc địa chấn tự động; diễn tập phòng chống sóng thần ở các tỉnh ven biển duyên hải miền Trung.