Hóa học lớp 12 · KNTT · Chương 2
Lý thuyết Hóa học 12 Bài 5: Saccharose và maltose
Tóm tắt lý thuyết Hóa học 12 Bài 5: Saccharose và maltose theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá toàn bộ kiến thức trọng tâm, phương trình phản ứng hóa học KaTeX chuẩn, bảng biểu trực quan và câu hỏi củng cố có lời giải chi tiết.
I. Cấu tạo phân tử
- Saccharose có công thức phân tử C12H22O11, cấu tạo từ một đơn vị α-glucose và một đơn vị β-fructose qua liên kết α -1,2-glycoside.
- Maltose có công thức phân tử C12H22O11, cấu tạo từ hai đơn vị glucose qua liên kết α -1,4-glycoside.
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA SACCHAROSE
1. Tính chất của polyalcohol
Phân tử saccharose có nhiều nhóm hydroxy kề nhau nên dung dịch chất này có thể hoà tan Cu(OH)2 trong môi trường kiềm, tạo thành dung dịch có màu xanh lam.
2C12H22O11 + Cu(OH)2 → (C12H21O11)2Cu + 2H2O
2. Phản ứng thuỷ phân
Saccharose bị thuỷ phân trong môi trường acid hoặc dưới tác dụng của enzyme, tạo thành glucose và fructose.
C12H22O11 +H2O C6H12O6 (glucose) + C6H12O6 (fructose)
III. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN VÀ ỨNG DỤNG
1. Saccharose
- Saccharose là chát rắn có vị ngọt, dễ tan trong nước.
- Saccharose được tổng hợp trong thực vật từ glucose và fructose. Saccharose có trong nhiều loài thực vật, có nhiều nhất trong cây mía, củ cải đường và hoa thốt nốt.
- Saccharose được sử dụng như một chất làm ngọt phổ biến trong sản xuất thực phẩm như bánh, kẹo, nước giải khát và đồ uống có gas,…
2. Maltose
- Maltose là chất rắn, có vị ngọt, dễ tan trong nước.
- Maltose có trong một số hạt nảy mầm. Maltose chủ yếu được tạo ra trong quá trình thuỷ phân tinh bột.
- Maltose được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất bia và chất tạo ngọt cho một số loại bánh kẹo.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Saccharose (đường mía) và maltose (đường mạch nha) là hai disaccharide quan trọng có cùng công thức phân tử .
- Saccharose được cấu tạo từ một gốc -glucose và một gốc -fructose liên kết với nhau qua nguyên tử oxygen giữa của glucose và của fructose (liên kết -1,2-glycosidic). Do cả hai nhóm hemiacetal đều đã tham gia tạo liên kết nên phân tử saccharose không thể mở vòng, không còn tính khử (không tráng bạc, không khử ).
- Maltose được cấu tạo từ hai gốc -glucose liên kết qua cầu oxygen giữa của gốc này với của gốc kia (liên kết -1,4-glycosidic). Gốc glucose thứ hai vẫn còn nhóm hemiacetal tự do có thể mở vòng tạo nhóm aldehyde, do đó maltose có tính khử (tráng bạc và khử ).
- Phản ứng thủy phân: Trong môi trường acid đun nóng hoặc có xúc tác enzyme thích hợp, saccharose thủy phân hoàn toàn tạo 1 phân tử glucose và 1 phân tử fructose. Hỗn hợp sản phẩm sau thủy phân có tính khử mạnh và tham gia phản ứng tráng bạc.