MasterSchool

Sinh học lớp 12 · KNTT · Chương 8

Lý thuyết Sinh học 12 Bài 33: Sinh thái học phục hồi và bảo tồn đa dạng sinh vật

Chương 8: Sinh thái học phục hồi, bảo tồn và phát triển bền vững · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Sinh học 12 Bài 33: Sinh thái học phục hồi và bảo tồn đa dạng sinh vật theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá toàn bộ kiến thức trọng tâm, sơ đồ cơ chế di truyền phân tử, tiến hóa và sinh thái học chuẩn xác, bảng biểu so sánh trực quan và câu hỏi củng cố có lời giải chi tiết.

Lớp

I. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm: Sinh thái học phục hồi và bảo tồn đa dạng sinh vật

Lý thuyết Sinh thái học phục hồi và bảo tồn đa dạng sinh vật (Sinh 12 Kết nối tri thức Bài 33)

Nội dung đang được cập nhật ...

II. Các dạng câu hỏi củng cố và phương pháp giải

Nắm vững bản chất di truyền học, cơ chế tiến hóa và quy luật sinh thái học của Sinh thái học phục hồi và bảo tồn đa dạng sinh vật giúp học sinh phân tích chính xác các hiện tượng thực nghiệm và làm tốt các câu hỏi trắc nghiệm đúng - sai, trả lời ngắn trong kì thi tốt nghiệp THPT Quốc gia.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Đa dạng sinh học là sự phong phú về nguồn gen, giống loài và các hệ sinh thái trên Trái Đất, mang lại giá trị vô giá về sinh thái, kinh tế, y dược và cân bằng khí quyển toàn cầu.
  • Ba cấp độ của đa dạng sinh học: Đa dạng di truyền (đa dạng nguồn gen trong cùng một loài), Đa dạng loài (số lượng loài và số lượng cá thể mỗi loài trong sinh quyển), Đa dạng hệ sinh thái (sự phong phú các môi trường sống và sinh thái cảnh quan).
  • Các nguyên nhân chính dẫn đến suy giảm đa dạng sinh học: Phá hủy và chia cắt sinh cảnh sống tự nhiên (chặt phá rừng, đô thị hóa); Khai thác cạn kiệt quá mức tài nguyên sinh vật; Ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu toàn cầu; Sự xâm lấn của các sinh vật ngoại lai nguy hại (như ốc bươu vàng, bèo tây, rùa tai đỏ).
  • Các biện pháp bảo tồn đa dạng sinh học: Bảo tồn tại chỗ (In-situ: thành lập các Vườn quốc gia, Khu bảo tồn thiên nhiên bảo vệ sinh vật trong môi trường tự nhiên của chúng) và Bảo tồn chuyển chỗ (Ex-situ: thành lập các vườn thú, vườn thực vật, trung tâm cứu hộ động vật hoang dã, ngân hàng gen và tinh trùng đông lạnh).

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Trình bày 3 cấp độ của Đa dạng sinh học và giá trị cốt lõi của đa dạng sinh học đối với nhân loại?
Ba cấp độ: (1) Đa dạng di truyền (sự phong phú các allele và tổ hợp gen khác nhau trong mỗi loài); (2) Đa dạng loài (số lượng loài và mối tương quan số lượng giữa các loài trong sinh quyển); (3) Đa dạng hệ sinh thái (sự phong phú của các sinh cảnh sống và hệ sinh thái trên cạn, dưới nước). Giá trị cốt lõi: Cung cấp nguồn lương thực, thực phẩm, dược liệu chữa bệnh; duy trì các dịch vụ hệ sinh thái vô giá (điều hòa khí hậu, lọc sạch nguồn nước, thụ phấn cây trồng, chống xói mòn lũ lụt) và đảm bảo sự cân bằng sinh quyển bền vững.
Phân biệt hai phương thức bảo tồn đa dạng sinh học: Bảo tồn tại chỗ (In-situ) và Bảo tồn chuyển chỗ (Ex-situ)?
Bảo tồn tại chỗ (In-situ): Là phương thức bảo tồn các loài sinh vật ngay tại môi trường sống tự nhiên của chúng, thông qua việc thành lập các Vườn quốc gia, Khu bảo tồn thiên nhiên, Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Phương thức này giúp bảo tồn toàn diện cả loài và mối quan hệ sinh thái tự nhiên của chúng. Bảo tồn chuyển chỗ (Ex-situ): Là phương thức di chuyển sinh vật ra khỏi nơi ở tự nhiên để bảo tồn và chăm sóc đặc biệt trong các Vườn thú, Vườn thực vật, Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã, Ngân hàng hạt giống và Ngân hàng gen đông lạnh.
Tại sao sinh vật ngoại lai xâm hại (như ốc bươu vàng, rùa tai đỏ, cây mai dương) lại gây ra thảm họa suy giảm đa dạng sinh học bản địa?
Bởi vì khi du nhập vào môi trường mới: (1) Chúng không có các loài thiên địch tự nhiên bản địa để kìm hãm số lượng; (2) Chúng có khả năng thích nghi cao, sinh sản nhanh với số lượng con cái khổng lồ; (3) Chúng cạnh tranh gay gắt nguồn thức ăn và nơi ở, thậm chí ăn thịt hoặc tiết độc tố tiêu diệt các loài sinh vật bản địa, phá hủy chuỗi thức ăn tự nhiên và làm đảo lộn cấu trúc của toàn bộ hệ sinh thái.
Sách Đỏ (Red Data Book) là gì và các tiêu chuẩn phân hạng nguy cấp của sinh vật theo tổ chức IUCN?
Sách Đỏ là danh lục khoa học chính thức ghi nhận các loài động vật, thực vật quý hiếm đang có nguy cơ bị đe dọa tuyệt chủng cần được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Phân hạng nguy cấp của IUCN: EX (Tuyệt chủng hoàn toàn - Extinct), EW (Tuyệt chủng trong tự nhiên - Extinct in the Wild), CR (Cực kì nguy cấp - Critically Endangered), EN (Nguy cấp - Endangered), VU (Sẽ nguy cấp - Vulnerable). Việc lập Sách Đỏ giúp các quốc gia đề ra các chính sách ưu tiên bảo vệ và phục hồi các loài nguy cấp.

Đề luyện tập theo bài