Lịch sử & Địa lý lớp 9 · KNTT · Chương 10
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 37: Thực hành: Tìm hiểu vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 37: Thực hành: Tìm hiểu vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
Trình bày vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ.
Đề bài
Trình bày vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ.
Phương pháp giải - Xem chi tiết
- Tìm hiểu thông tin từ sách, báo, internet,... về phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở vùng Bắc Trung Bộ.
- Căn cứ vào các Quyết định của Chính phủ để tìm hiểu các biện pháp phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu đang được triển khai
Lời giải chi tiết
Vấn đề phòng, chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu ở Bắc Trung Bộ
1. Phòng, chống thiên tai
- Thực trạng: Bắc Trung Bộ thường xảy ra nhiều thiên tai, gây thiệt hại cho người dân và sản xuất.
- Biện pháp phòng ngừa: tăng cường dự báo, cảnh báo; xây dựng và củng cố công trình phòng chống thiên tai; nâng cao ý thức cộng đồng.
- Biện pháp ứng phó: chủ động sơ tán dân, cứu hộ, cứu nạn, bảo vệ người và tài sản khi thiên tai xảy ra.
- Biện pháp khắc phục hậu quả: hỗ trợ người dân, khôi phục sản xuất và cơ sở hạ tầng sau thiên tai.
2. Ứng phó với biến đổi khí hậu
- Biểu hiện: thời tiết diễn biến bất thường, thiên tai có xu hướng gia tăng và gây nhiều thiệt hại.
- Giải pháp giảm nhẹ: sử dụng tiết kiệm năng lượng, phát triển năng lượng sạch, bảo vệ và phục hồi rừng.
- Giải pháp thích ứng: chủ động phòng tránh thiên tai, điều chỉnh sản xuất phù hợp, nâng cao năng lực dự báo và tăng cường cơ sở hạ tầng.
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Loại hình thiên tai | Thời gian & Nguyên nhân phát sinh | Tác động tiêu cực & Giải pháp ứng phó hiệu quả |
|---|---|---|
| Bão và Áp thấp nhiệt đới | Từ tháng 8 đến tháng 11 hàng năm; hình thành từ dải hội tụ nhiệt đới trên Biển Đông đổ bộ trực tiếp vào vùng bờ biển hẹp | Gây sóng thần ven biển, giông lốc làm sập nhà cửa, ngập úng mùa màng; Giải pháp: Nâng cao năng lực dự báo sớm, kiên cố hóa nhà ở, di dời dân khỏi vùng xung yếu ven biển |
| Lũ lụt, Lũ quét, Sạt lở đất | Trùng với các đợt mưa lớn do hoàn lưu bão; địa hình đồi núi dốc đứng, sông ngòi ngắn, nước dồn về hạ lưu cực nhanh | Phá hủy cầu cống, đường sá, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản; Giải pháp: Bảo vệ rừng đầu nguồn, quy hoạch lại các điểm dân cư tránh chân núi dốc, xây hồ thủy lợi cắt lũ |
| Gió phơn Tây Nam & Hạn hán | Từ tháng 5 đến tháng 8; gió mùa Tây Nam vượt qua dãy Trường Sơn bị biến tính trở nên khô nóng khốc liệt ở sườn đông | Độ ẩm không khí hạ cực thấp, làm khô kiệt nguồn nước, cháy rừng, khô héo cây trồng vật nuôi; Giải pháp: Xây dựng hệ thống hồ chứa và kênh mương thủy lợi, chuyển đổi lịch thời vụ phù hợp |
| Cát bay, Cát chảy lấn chiếm | Gió mạnh thổi liên tục di chuyển các cồn cát ven biển từ Quảng Bình đến Thừa Thiên Huế sâu vào đất liền | Lấp đồng ruộng màu mỡ, vùi lấp đường sá và làng mạc ven bờ; Giải pháp: Trồng vành đai rừng phi lao chắn cát cố định đụn cát, khơi thông thoát lũ |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Bắc Trung Bộ là khu vực chịu tần suất và cường độ thiên tai khắc nghiệt hàng đầu cả nước do đặc điểm địa hình hẹp ngang và vị trí đón bão.
- Kiến thức then chốt 2: Bão lũ thường đi kèm lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại các huyện miền núi do sông ngòi ngắn, dốc, nước lũ tập trung rất nhanh.
- Kiến thức then chốt 3: Hiện tượng gió Lào khô nóng và sa mạc hóa, cát bay cát chảy lấn chiếm đồng ruộng ven biển gây khó khăn rất lớn cho đời sống và sản xuất nông nghiệp.
- Kiến thức then chốt 4: Giải pháp công trình và phi công trình: Trồng rừng phòng hộ đầu nguồn, đê kè chắn cát phi lao, xây hồ điều tiết lũ, nâng cao năng lực dự báo sớm.
- Kiến thức then chốt 5: Thực hành giúp học sinh rèn luyện tư duy tổng hợp địa lí, nâng cao ý thức chủ động ứng phó biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường sinh thái địa phương.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Bắc Trung Bộ là khu vực chịu tần suất và cường độ thiên tai khắc nghiệt hàng đầu cả nước do đặc điểm địa hình hẹp ngang và vị trí đón bão.
- Bão lũ thường đi kèm lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại các huyện miền núi do sông ngòi ngắn, dốc, nước lũ tập trung rất nhanh.
- Hiện tượng gió Lào khô nóng và sa mạc hóa, cát bay cát chảy lấn chiếm đồng ruộng ven biển gây khó khăn rất lớn cho đời sống và sản xuất nông nghiệp.
- Giải pháp công trình và phi công trình: Trồng rừng phòng hộ đầu nguồn, đê kè chắn cát phi lao, xây hồ điều tiết lũ, nâng cao năng lực dự báo sớm.
- Thực hành giúp học sinh rèn luyện tư duy tổng hợp địa lí, nâng cao ý thức chủ động ứng phó biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường sinh thái địa phương.