Lịch sử & Địa lý lớp 9 · KNTT · Chương 8
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu vấn đề việc làm ở địa phương và phân hoá thu nhập theo vùng
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu vấn đề việc làm ở địa phương và phân hoá thu nhập theo vùng theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
Sưu tầm tài liệu và dựa vào thông tin dưới đây, hãy tìm hiểu và viết báo cáo phân tích vấn đề việc làm ở địa phương. Có thể lựa chọn cấp tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương hoặc cấp huyện/quận/thị xã/thành phố trực thuộc cấp tỉnh
Đề bài
- Sưu tầm tài liệu và dựa vào nội dung Bài 3, hãy tìm hiểu và viết báo cáo phân tích vấn đề việc làm ở địa phương. Có thể lựa chọn cấp tỉnh hoặc cấp xã.
- Dựa vào bảng số liệu sau, hãy nhận xét sự phân hoá thu nhập theo vùng ở nước ta.
Bảng 4. THU NHẬP BÌNH QUÂN ĐẦU NGƯỜI MỘT THÁNG (GIÁ HIỆN HÀNH) PHÂN THEO VÙNG Ở NƯỚC TA NĂM 2010 VÀ NĂM 2024
(Đơn vị: nghìn đồng)

Phương pháp giải - Xem chi tiết
Ý I: Hướng dẫn viết báo cáo phân tích vấn đề việc làm ở địa phương
Bước 1: Lựa chọn và xác định phạm vi địa phương:
- Em hãy chọn một tỉnh hoặc xã nơi em sinh sống.
- Ví dụ: Thành phố Hà Nội, Tỉnh Bắc Ninh,...
Bước 2: Sưu tầm tài liệu từ các nguồn thông tin chính thống.
- Cổng Thông tin điện tử của Địa phương: Tìm kiếm các báo cáo kinh tế - xã hội hằng năm, báo cáo của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.
- Tổng cục Thống kê (GSO): Truy cập website gso.gov.vn để tìm số liệu về lực lượng lao động, tỷ lệ thất nghiệp, cơ cấu lao động theo ngành, thu nhập bình quân,... được phân theo tỉnh.
- Các báo, tạp chí uy tín: Báo Lao Động,... thường có các bài phân tích chuyên sâu về thị trường lao động các địa phương.
Bước 3: Cấu trúc một báo cáo mẫu
BÁO CÁO PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ VIỆC LÀM TẠI [TÊN ĐỊA PHƯƠNG NƠI EM SINH SỐNG]
I. Mở đầu
- Giới thiệu khái quát về địa phương (vị trí, quy mô dân số, đặc điểm kinh tế nổi bật).
- Lý do và mục tiêu của báo cáo.
II. Thực trạng việc làm của người lao động
- Quy mô lực lượng lao động.
- Tỷ lệ thất nghiệp.
- Tỷ lệ thiếu việc làm.
- Cơ cấu lao động theo ngành kinh tế.
III. Phân tích những vấn đề tồn tại về lao động trong vấn đề giải quyết việc làm
- Chất lượng việc làm của người lao động.
- Nguồn cung - cầu lao động hiện nay.
IV. Một số giải pháp đề xuất
- Về phía Nhà nước
- Về phía người lao động.
- Về phía Nhà trường và cơ sở đào tạo.
V. Kết luận
Khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết vấn đề việc làm đối với sự phát triển của địa phương.
Ý II: Nhận xét sự phân hoá thu nhập theo vùng ở nước ta.
(*) Gợi ý:
- Thu nhập của các vùng thay đổi như thế nào?
- Vùng nào có thu nhập cao?
- Vùng nào có thu nhập thấp?
.....
Lời giải chi tiết
Ý 1:
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Vùng kinh tế | Thu nhập bình quân đầu người | Đặc điểm cơ cấu việc làm & Nguyên nhân phân hoá |
|---|---|---|
| Đông Nam Bộ | Dẫn đầu cả nước (cao nhất trong 6 vùng kinh tế) | Tỉ lệ lao động trong ngành công nghiệp và dịch vụ chiếm áp đảo; tập trung nhiều khu công nghiệp, cảng biển và dòng vốn FDI lớn nhất cả nước |
| Đồng bằng sông Hồng | Đứng thứ hai cả nước | Kinh tế phát triển năng động, trình độ thâm canh nông nghiệp cao kết hợp các trung tâm công nghiệp, thương mại và dịch vụ hiện đại |
| Vùng Duyên hải miền Trung | Mức thu nhập trung bình | Kinh tế biển, du lịch dịch vụ và công nghiệp ven biển đang tăng trưởng nhanh, tuy nhiên thường xuyên chịu ảnh hưởng tiêu cực của thiên tai, bão lũ |
| Vùng Tây Nguyên | Mức thu nhập trung bình - thấp | Phụ thuộc lớn vào nông nghiệp trồng cây công nghiệp lâu năm (cà phê, tiêu, cao su); giá cả nông sản thế giới biến động mạnh ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập |
| Trung du và miền núi Bắc Bộ | Thấp nhất cả nước (đặc biệt là tiểu vùng Tây Bắc) | Địa hình hiểm trở chia cắt, giao thông đi lại khó khăn; tỉ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao; kinh tế tự cung tự cấp còn tồn tại ở vùng sâu, vùng xa |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Vấn đề việc làm ở địa phương gắn chặt với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.
- Kiến thức then chốt 2: Thu nhập bình quân đầu người có sự phân hóa rõ nét giữa các vùng kinh tế: Vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng dẫn đầu cả nước.
- Kiến thức then chốt 3: Vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ, Tây Bắc có mức thu nhập bình quân đầu người thấp nhất do địa hình chia cắt hiểm trở và kinh tế chậm phát triển.
- Kiến thức then chốt 4: Sự chênh lệch thu nhập giữa khu vực thành thị và nông thôn đòi hỏi chính sách giảm nghèo bền vững và an sinh xã hội đồng bộ.
- Kiến thức then chốt 5: Kĩ năng thu thập số liệu, xử lí bảng số liệu và viết báo cáo địa lí giúp học sinh hiểu sâu sắc thực tiễn kinh tế - xã hội địa phương.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Vấn đề việc làm ở địa phương gắn chặt với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.
- Thu nhập bình quân đầu người có sự phân hóa rõ nét giữa các vùng kinh tế: Vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng dẫn đầu cả nước.
- Vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ, Tây Bắc có mức thu nhập bình quân đầu người thấp nhất do địa hình chia cắt hiểm trở và kinh tế chậm phát triển.
- Sự chênh lệch thu nhập giữa khu vực thành thị và nông thôn đòi hỏi chính sách giảm nghèo bền vững và an sinh xã hội đồng bộ.
- Kĩ năng thu thập số liệu, xử lí bảng số liệu và viết báo cáo địa lí giúp học sinh hiểu sâu sắc thực tiễn kinh tế - xã hội địa phương.