MasterSchool

Lịch sử & Địa lý lớp 9 · KNTT · Chương 10

Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 42: Thực hành: Tìm hiểu về vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

Chương 10: Sự phân hoá lãnh thổ · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 42: Thực hành: Tìm hiểu về vùng kinh tế trọng điểm phía Nam theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.

Lớp

Viết báo cáo ngắn về sự phát triển của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

Đề bài

Viết báo cáo ngắn về sự phát triển của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

Phương pháp giải - Xem chi tiết

Hình 1: Địa lí 9 Kết nối tri thức - Bài 20: Thực hành: Tìm hiểu về vùng kinh tế trọng điểm phía Nam
Hình 1: Hình 1: Địa lí 9 Kết nối tri thức - Bài 20: Thực hành: Tìm hiểu về vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

-Tìm hiểu thông tin từ internet, sách báo cáo,… và thông tin trong bài

- Viết báo cáo về các vấn đề :

+ Giới thiệu về Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

+ Thế mạnh nổi trội của vùng.

+ Một số ngành kinh tế tiêu biểu

+ Vai trò của vùng đối với nền kinh tế cả nước

Lời giải chi tiết

1. Giới thiệu về Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

- Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam bao gồm các tỉnh: Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Long An, Tiền Giang, Tây Ninh, Bình Phước và Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là vùng có vị trí địa kinh tế, địa chính trị, quốc phòng và an ninh quan trọng của Việt Nam

- Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có dân số hơn 12,35 triệu người (chiếm 15,5% cả nước) và có diện tích gần 24 ngàn km2 (chiếm 7,3% cả nước)

2. Thế mạnh nổi trội của vùng

- Vị trí địa lí: là vùng bản lề giữa Tây Nguyên, duyên hải Nam Trung Bộ với đồng bằng sông Cửu Long, tập trung đủ các thế mạnh về tự nhiên, kinh tế - xã hội.

- Tài nguyên thiên nhiên:

+ Tài nguyên đất xám trên phù sa cổ, khí hậu cận xích đạo gió mùa, nguồn nước dồi dào đã tạo điều kiện để phát triển các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến.

+ Tài nguyên sinh vật biển phong phú thuận lợi để phát triển ngành thủy sản

+ Khoáng sản: Quan trọng nhất là dầu khí ở thềm lục địa phía Nam.

- Nguồn lao động: Dân cư đông, lao động dồi dào, tập trung nguồn lao động có chất lượng cao

- Cơ sở hạ tầng: hiện đại, phát triển đồng bộ

- Vốn đầu tư: thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước (riêng Đông Nam Bộ mỗi năm thu hút khoảng 50% vốn đầu tư nước ngoài)

3. Một số ngành kinh tế tiêu biểu: công nghiệp, dịch vụ,...

4. Vai trò của vùng đối với nền kinh tế cả nước:

- Được đánh giá là “đầu tàu”, có vai trò dẫn dắt phát triển kinh tế cả nước; là trung tâm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn nhất cả nước

- GDP của vùng chiếm hơn 45% cả nước và gần 51% GDP của bốn vùng kinh tế trọng điểm


Bình chọn:
3.7 trên 10 phiếu

Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm

Nội dung tìm hiểuĐặc điểm vùng kinh tế trọng điểm phía NamVai trò và Định hướng bứt phá
Phạm vi lãnh thổBao gồm 8 tỉnh, thành phố: TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh, Bình Phước, Long An, Tiền GiangTạo thành không gian kinh tế liên kết hữu cơ vững chắc giữa hạt nhân đô thị, công nghiệp phụ trợ, vùng nguyên liệu và cảng biển xuất khẩu
Đóng góp kinh tếChiếm khoảng 35 - 40% GDP cả nước; đóng góp gần 40% giá trị sản xuất công nghiệp; chiếm trên 40% tổng thu ngân sách nhà nướcLà vùng kinh tế dẫn dắt toàn diện tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta
Cơ cấu ngành hiện đạiCơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ tài chính, logistics chất lượng caoTập trung thu hút các tập đoàn công nghệ toàn cầu (vi mạch bán dẫn, viễn thông, công nghệ sinh học, tài chính số) tại Khu công nghệ cao TP.HCM
Hạ tầng liên kết vùngĐang đẩy nhanh tiến độ mạng lưới đường cao tốc liên tỉnh (Bến Lức - Long Thành, TP.HCM - Mộc Bài), đường Vành đai 3, Vành đai 4Tối ưu hóa hành lang logistics kết nối trung tâm sản xuất với cụm cảng quốc tế Cái Mép - Thị Vải và Cảng hàng không quốc tế Long Thành

Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam gồm 8 tỉnh, thành phố, là hạt nhân động lực phát triển kinh tế nhanh và bền vững nhất toàn quốc.
  • Kiến thức then chốt 2: Vùng đóng góp khoảng 35 - 40% GDP cả nước, chiếm gần 40% sản lượng công nghiệp và trên 40% tổng thu ngân sách nhà nước.
  • Kiến thức then chốt 3: Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tiên phong sang công nghiệp công nghệ cao, vi mạch điện tử, hóa chất và dịch vụ logistics, tài chính quốc tế.
  • Kiến thức then chốt 4: Mạng lưới hạ tầng giao thông kết nối liên vùng đang được đẩy mạnh: Đường Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc liên tỉnh kết nối cụm cảng Cái Mép và sân bay Long Thành.
  • Kiến thức then chốt 5: Bài thực hành giúp học sinh tổng hợp dữ liệu, đánh giá vai trò dẫn dắt của vùng trọng điểm trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam gồm 8 tỉnh, thành phố, là hạt nhân động lực phát triển kinh tế nhanh và bền vững nhất toàn quốc.
  • Vùng đóng góp khoảng 35 - 40% GDP cả nước, chiếm gần 40% sản lượng công nghiệp và trên 40% tổng thu ngân sách nhà nước.
  • Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tiên phong sang công nghiệp công nghệ cao, vi mạch điện tử, hóa chất và dịch vụ logistics, tài chính quốc tế.
  • Mạng lưới hạ tầng giao thông kết nối liên vùng đang được đẩy mạnh: Đường Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc liên tỉnh kết nối cụm cảng Cái Mép và sân bay Long Thành.
  • Bài thực hành giúp học sinh tổng hợp dữ liệu, đánh giá vai trò dẫn dắt của vùng trọng điểm trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam gồm những tỉnh, thành phố nào và nắm giữ vị thế gì trong chiến lược phát triển quốc gia?
Thành phần gồm 8 tỉnh, thành phố: Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh, Bình Phước, Long An, Tiền Giang. Vị thế chiến lược: Là vùng kinh tế trọng điểm lớn nhất, năng động nhất và phát triển toàn diện nhất cả nước; Đóng vai trò đầu tàu dẫn dắt nền kinh tế Việt Nam trong hội nhập quốc tế và tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa; Là trung tâm đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tài chính, dịch vụ logistics chất lượng cao của cả nước và khu vực Đông Nam Á.
Cơ cấu kinh tế của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có những nét hiện đại và chuyển dịch tiên phong như thế nào?
Nét hiện đại & Chuyển dịch: 1. Tỉ trọng khu vực Công nghiệp - Xây dựng và Dịch vụ chiếm áp đảo (trên 90% cơ cấu kinh tế); nông nghiệp chuyển sang nông nghiệp đô thị ứng dụng công nghệ cao; 2. Công nghiệp tiên phong chuyển dịch từ gia công lắp ráp sang các ngành công nghệ cao có giá trị gia tăng lớn: Công nghiệp bán dẫn, vi mạch điện tử, vật liệu mới, công nghệ sinh học (Khu công nghệ cao TP.HCM); 3. Dịch vụ phát triển bứt phá về tài chính ngân hàng quốc tế, thương mại điện tử, dịch vụ logistics hàng hải và hàng không.
Tại sao việc xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành và mạng lưới đường Vành đai 3, Vành đai 4 lại có ý nghĩa quyết định đối với vùng trọng điểm phía Nam?
Ý nghĩa quyết định: 1. Giải quyết triệt để tình trạng quá tải nghiêm trọng kéo dài của Sân bay Tân Sơn Nhất và hệ thống giao thông xuyên tâm đô thị TP.HCM; 2. Siêu sân bay Long Thành (công suất thiết kế 100 triệu khách/năm) sẽ trở thành trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế tầm cỡ khu vực; 3. Đường Vành đai 3 và Vành đai 4 kết nối trực tiếp các khu công nghiệp vệ tinh (Bình Dương, Đồng Nai, Long An) với cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải mà không cần xuyên qua trung tâm TP.HCM, giúp giảm mạnh chi phí logistics và giải phóng năng lực sản xuất toàn vùng.
Học sinh cần nắm vững những kĩ năng địa lí nào khi tiến hành bài thực hành nghiên cứu về vùng kinh tế trọng điểm?
Kĩ năng cần nắm vững: 1. Kĩ năng phân tích bảng số liệu so sánh tỉ trọng GDP, giá trị công nghiệp, thu ngân sách của vùng trọng điểm so với cả nước; 2. Kĩ năng vẽ biểu đồ cột chồng hoặc biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu kinh tế và đóng góp của vùng; 3. Kĩ năng đọc bản đồ kinh tế để xác định các trục hành lang phát triển kinh tế (Hành lang kinh tế TP.HCM - Biên Hòa - Vũng Tàu; Hành lang TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành); 4. Kĩ năng viết báo cáo tổng hợp đánh giá triển vọng và đề xuất giải pháp liên kết vùng.