Lịch sử & Địa lý lớp 9 · KNTT · Chương 10
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 38: Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 38: Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (Nam Trung Bộ) có vị trí địa lí quan trọng về quốc phòng, an ninh và bản sắc văn hoá đa dạng, đặc sắc. Vùng có không gian phát triển rộng, nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của vùng có những thế mạnh và hạn chế gì? Ngành nào được xác định là ngành kinh tế thế mạnh của vùng?
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Lĩnh vực kinh tế biển | Tiềm năng tự nhiên nổi trội | Hiện trạng phát triển & Địa bàn tiêu biểu |
|---|---|---|
| Đánh bắt & Nuôi trồng hải sản | Vùng biển rộng ấm quanh năm, có 2 ngư trường trọng điểm lớn: Ninh Thuận - Bình Thuận - Bà Rịa Vũng Tàu và Hoàng Sa - Trường Sa; nhiều vũng vịnh, đầm phá kín gió | Dẫn đầu cả nước về đánh bắt hải sản xa bờ (cá ngừ đại dương ở Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa); nghề nuôi tôm hùm, tôm sú, ốc hương phát triển mạnh ở các vịnh Vân Phong, Cam Ranh, đầm Cù Mông |
| Du lịch biển đảo | Hàng loạt bãi biển cát trắng mịn tuyệt đẹp, nắng ấm quanh năm; nhiều vịnh biển lọt top đẹp nhất thế giới | Hình thành các trung tâm du lịch biển đẳng cấp quốc tế: Đà Nẵng, Nha Trang (Khánh Hòa), Quy Nhơn (Bình Định), Phan Thiết (Bình Thuận); thu hút lượng lớn khách quốc tế |
| Khai thác khoáng sản & Sản xuất muối | Nhiệt độ cao, số giờ nắng nhiều, ít mưa; mỏ titan ven biển trữ lượng lớn; tài nguyên dầu khí thềm lục địa | Nghề làm muối truyền thống quy mô công nghiệp lớn nhất cả nước: Cà Ná (Ninh Thuận), Sa Huỳnh (Quảng Ngãi); Khai thác titan ở Bình Định, Bình Thuận |
| Giao thông vận tải biển | Bờ biển khúc khuỷu, nhiều vũng vịnh nước sâu kín gió cho phép xây dựng các cụm cảng nước sâu lớn nhất nước | Hệ thống cảng biển nước sâu hiện đại: Đà Nẵng, Kì Hà, Dung Quất, Quy Nhơn, Cam Ranh; phát triển khu kinh tế mở Dung Quất gắn với nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Duyên hải Nam Trung Bộ có bờ biển khúc khuỷu, nhiều vũng vịnh nước sâu kín gió, các bán đảo và chuỗi đảo ven bờ thuận lợi phát triển kinh tế biển.
- Kiến thức then chốt 2: Vùng là trung tâm đánh bắt hải sản xa bờ lớn nhất nước, sở hữu hai ngư trường trọng điểm lớn và nghề nuôi tôm hùm, ốc hương vịnh biển phát triển mạnh.
- Kiến thức then chốt 3: Công nghiệp lọc hóa dầu đầu tiên của cả nước đặt tại Dung Quất (Quảng Ngãi); nghề làm muối công nghiệp Cà Ná, Sa Huỳnh có truyền thống lâu đời.
- Kiến thức then chốt 4: Hàng loạt bãi biển cát trắng nắng vàng tuyệt đẹp hình thành các đô thị du lịch biển đẳng cấp: Đà Nẵng, Nha Trang, Quy Nhơn, Phan Thiết.
- Kiến thức then chốt 5: Thành phố Đà Nẵng là đầu tàu kinh tế, trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ và cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của toàn vùng.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Duyên hải Nam Trung Bộ có bờ biển khúc khuỷu, nhiều vũng vịnh nước sâu kín gió, các bán đảo và chuỗi đảo ven bờ thuận lợi phát triển kinh tế biển.
- Vùng là trung tâm đánh bắt hải sản xa bờ lớn nhất nước, sở hữu hai ngư trường trọng điểm lớn và nghề nuôi tôm hùm, ốc hương vịnh biển phát triển mạnh.
- Công nghiệp lọc hóa dầu đầu tiên của cả nước đặt tại Dung Quất (Quảng Ngãi); nghề làm muối công nghiệp Cà Ná, Sa Huỳnh có truyền thống lâu đời.
- Hàng loạt bãi biển cát trắng nắng vàng tuyệt đẹp hình thành các đô thị du lịch biển đẳng cấp: Đà Nẵng, Nha Trang, Quy Nhơn, Phan Thiết.
- Thành phố Đà Nẵng là đầu tàu kinh tế, trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ và cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của toàn vùng.
Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học
Phân tích thế mạnh đặc biệt nổi trội về kinh tế biển của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ so với các vùng khác?
Thế mạnh nổi trội: 1. Bờ biển dài khúc khuỷu, có nhiều vũng vịnh nước sâu kín gió bậc nhất nước ta (vịnh Đà Nẵng, Dung Quất, Quy Nhơn, Vân Phong, Cam Ranh), là điều kiện lý tưởng xây dựng các cụm cảng nước sâu quốc tế; 2. Vùng biển ấm quanh năm, có hai ngư trường trọng điểm khổng lồ (Ninh Thuận - Bình Thuận - Bà Rịa Vũng Tàu và quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa); dẫn đầu cả nước về đánh bắt hải sản xa bờ (cá ngừ đại dương); 3. Hàng loạt bãi biển tuyệt đẹp và vịnh biển lọt top đẹp nhất thế giới (Nha Trang, Mỹ Khê, Mũi Né); 4. Độ mặn nước biển cao, số giờ nắng nhiều thuận lợi sản xuất muối quy mô công nghiệp lớn nhất cả nước.
Trình bày tình hình phát triển của ngành công nghiệp và giao thông vận tải vùng Duyên hải Nam Trung Bộ?
Hiện trạng phát triển: 1. Về công nghiệp: Hình thành chuỗi các trung tâm công nghiệp ven biển từ Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi đến Nha Trang; Điểm sáng nổi bật là Khu kinh tế mở Chu Lai và Khu kinh tế Dung Quất với Nhà máy lọc dầu Dung Quất - nhà máy lọc hóa dầu đầu tiên của Việt Nam; Công nghiệp chế biến thủy sản, sản xuất muối và năng lượng sạch phát triển mạnh; 2. Về giao thông: Hệ thống cảng biển nước sâu hoàn chỉnh (Đà Nẵng, Kì Hà, Dung Quất, Quy Nhơn, Cam Ranh); sân bay quốc tế Đà Nẵng, Cam Ranh kết nối giao thương trong nước và quốc tế sầm uất.
Tại sao nghề sản xuất muối ở Cà Ná (Ninh Thuận) và Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) lại phát triển mạnh mẽ và nổi tiếng cả nước?
Nổi tiếng và phát triển vì: 1. Điều kiện tự nhiên tối ưu: Vùng ven biển Ninh Thuận, Bình Thuận và Nam Trung Bộ có số ngày nắng nhiều nhất cả nước (trên 300 ngày nắng/năm), nhiệt độ không khí cao, lượng mưa trung bình năm thấp nhất nước và gió mạnh liên tục làm nước bốc hơi rất nhanh; 2. Nước biển ở khu vực này có độ mặn tự nhiên cao và trong sạch, ít có cửa sông lớn đổ ra làm loãng nước biển; 3. Nghề muối có lịch sử truyền thống lâu đời kết hợp ứng dụng công nghệ kết tinh muối công nghiệp hiện đại cho chất lượng muối hạt trắng tinh khiết đạt chuẩn xuất khẩu.
Thành phố Đà Nẵng giữ vai trò đầu tàu kinh tế và động lực phát triển đối với toàn vùng Duyên hải Nam Trung Bộ như thế nào?
Vai trò đầu tàu của Đà Nẵng: 1. Là đô thị loại đặc biệt/loại I trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học và y tế lớn nhất của toàn miền Trung; 2. Là cửa ngõ ra biển quan trọng nhất của Hành lang kinh tế Đông - Tây (nối liền Việt Nam với Lào, Thái Lan và Mi-an-ma); 3. Sở hữu hạ tầng hiện đại hàng đầu với Cảng biển Tiên Sa - Liên Chiểu và Sân bay quốc tế Đà Nẵng; 4. Đi tiên phong trong cả nước về xây dựng đô thị thông minh, phát triển công nghệ cao (Khu công nghệ cao Đà Nẵng) và dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng chất lượng quốc tế.