Lịch sử & Địa lý lớp 9 · KNTT · Chương 3
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 11: Nước Mỹ và Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 9 Bài 11: Nước Mỹ và Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991 theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
Lý thuyết Lịch Sử 9 Kết nối tri thức Bài 11: Nước Mỹ và Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991
(199k) Xem Khóa học Lịch Sử 9 KNTT
1. Nước Mỹ từ năm 1945 đến năm 1991
♦ Chính trị
- Đối nội:
+ Nước Mỹ vẫn duy trì nền dân chủ tư sản với chế độ hai đảng thay nhau cầm quyền (Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hoà).
+ Mỹ thực hiện chính sách đối nội nhất quán nhằm mục tiêu phát triển kinh tế, ổn định xã hội; đồng thời, ngăn chặn, đàn áp phong trào đấu tranh của các lực lượng tiến bộ ở trong nước.
- Đối ngoại:
+ Mỹ tập trung triển khai Chiến lược toàn cầu nhằm chống phá các nước xã hội chủ nghĩa, đàn áp phong trào giải phóng dân tộc và thực hiện tham vọng làm bá chủ thế giới.
+ Lôi kéo các nước nhận viên trợ, thành lập các khối quân sự và thiết lập chính quyền tay sai thân Mỹ ở nhiều quốc gia trên thế giới.
+ Từ những năm 70 của thế kỉ XX, Mỹ tìm cách cải thiện quan hệ với Liên Xô bằng việc hạn chế chạy đua vũ trang, với Trung Quốc.
+ Năm 1989, Mỹ và Liên Xô cùng tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.
♦ Kinh tế: Từ năm 1945 đến năm 1991, Mỹ vẫn luôn giữ vững vị thế cường quốc kinh tế số một giới, nhưng tỉ trọng kinh tế của Mỹ trong nền kinh tế thế giới giảm dần:
- Những năm 1945-1950, kinh tế Mỹ chiếm ưu thế tuyệt đối trong nền kinh tế thế giới;
- Từ năm 1950-1991, kinh tế Mỹ không còn chiếm ưu thế tuyệt đối do sự vươn lên của các nước Tây Âu và Nhật Bản.
Tháp đôi của Trung tâm Thương mại Thế giới khánh thành ở thành phố Niu Y-oóc, Mỹ (1973)
2. Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991
♦ Tình hình chính trị
- Giai đoạn 1945-1950:
+ Củng cố, tăng cường chính quyền của giai cấp tư sản.
+ Liên minh chặt chẽ với Mỹ, tham gia khối NATO
+ Khôi phục sự thống trị tại các thuộc địa cũ
Lễ kí kết, thành lập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO, 1949)
- Giai đoạn 1950-1973:
+ Tiếp tục liên minh chặt chẽ với Mỹ (tiêu biểu là Anh)
+ Tìm cách giảm bớt sự lệ thuộc vào Mỹ (tiêu biểu là Pháp)
- Giai đoạn 1973-1991: Thúc đẩy liên kết chính trị, đặt nền móng cho quá trình nhất thể hoá Tây Âu với thoả thuận về việc thành lập Liên minh châu Âu-EU (1991).
♦ Tình hình kinh tế
- Giai đoạn 1945-1950:
+ Khôi phục kinh tế, nhận viện trợ của Mỹ (khoảng 13 tỉ USD) theo kế hoạch Mác-san; năm 1950, kinh tế phục hồi, đạt mức trước chiến tranh.
+ Lệ thuộc chặt chẽ vào Mỹ
- Giai đoạn 1950-1973:
+ Tăng trưởng cao, vươn lên trở thành một trong ba trung tâm kinh tế tài chính của thế giới.
+ Xuất hiện xu hướng liên kết: thành lập Cộng đồng Than-Thép châu Âu (1951) Cộng đồng Kinh tế Châu Âu (1957)…
Cộng đồng kinh tế châu Âu ra đời vào 1957
- Giai đoạn 1973-1991:
+ Tăng trưởng thấp, nhưng vẫn là một trong những trung tâm kinh tế-tài chính của thế giới.
+ Thông qua quyết định xây dựng thị trường tiền tệ với đồng tiền chung duy nhất (Ơ-rô) (1991)
(199k) Xem Khóa học Lịch Sử 9 KNTT
Xem thêm tóm tắt lý thuyết Lịch Sử lớp 9 Kết nối tri thức hay khác:
Lý thuyết Lịch Sử 9 Bài 12: Khu vực Mỹ La-tinh và châu Á từ năm 1945 đến năm 1991
Lý thuyết Lịch Sử 9 Bài 13: Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945
Lý thuyết Lịch Sử 9 Bài 14: Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược giai đoạn 1946 - 1950
Lý thuyết Lịch Sử 9 Bài 15: Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược giai đoạn 1951 – 1954
Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 9 hay khác:
PRINTING ENDS HERE
Các sản phẩm khác của Vietjack:
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Tiêu chí | Nước Mỹ (1945 – 1991) | Tây Âu (1945 – 1991) |
|---|---|---|
| Vị thế kinh tế | Nắm 50% sản lượng công nghiệp, hơn 50% lượng vàng dự trữ thế giới (1945); là trung tâm kinh tế - tài chính lớn nhất thế giới | Bị chiến tranh tàn phá nặng nề, phục hồi nhờ Kế hoạch Mác-san; từ thập niên 50 vươn lên thành một trong ba trung tâm kinh tế - tài chính thế giới |
| Khoa học kĩ thuật | Khởi xướng và dẫn đầu cuộc CM KH-KT hiện đại: Máy tính điện tử, năng lượng hạt nhân, chương trình đổ bộ Mặt Trăng Apollo (1969) | Đạt nhiều thành tựu đỉnh cao về hàng không vũ trụ (Ariane, Airbus), công nghiệp xe hơi, hóa chất và điện tử |
| Chính sách đối ngoại | Thực hiện chiến lược toàn cầu phản cách mạng: Chạy đua vũ trang, lập các khối quân sự xâm lược, can thiệp vào nhiều khu vực | Phụ thuộc vào Mỹ qua NATO trong thời kì đầu; từng bước tự chủ và thúc đẩy liên kết khu vực |
| Quá trình liên kết khu vực | Kí kết các hiệp định thương mại tự do khu vực (chuẩn bị cho NAFTA) | Thành lập ECSC (1951) → EEC và EURATOM (1957) → EC (1967) → chuẩn bị kí Hiệp ước Mát-xtrích (1991) thành lập Liên minh châu Âu (EU) |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nước Mỹ vươn lên thành trung tâm kinh tế, tài chính và quân sự số một thế giới, nắm hơn nửa sản lượng công nghiệp toàn cầu.
- Kiến thức then chốt 2: Mỹ là cái nôi khởi xướng cuộc Cách mạng khoa học - kĩ thuật hiện đại, đạt nhiều thành tựu đột phá trong máy tính điện tử và chinh phục không gian.
- Kiến thức then chốt 3: Các nước Tây Âu phục hồi kinh tế nhanh chóng nhờ viện trợ Mác-san và trở thành một trong ba trung tâm kinh tế - tài chính lớn của thế giới tư bản từ thập niên 50.
- Kiến thức then chốt 4: Tây Âu đi tiên phong trong xu thế liên kết kinh tế khu vực thông qua việc thành lập ECSC (1951), EEC (1957) và tiến tới hình thành Liên minh châu Âu (EU).
- Kiến thức then chốt 5: Cả Mỹ và Tây Âu đều trải qua những giai đoạn thăng trầm, khủng hoảng kinh tế xen kẽ, song luôn duy trì vai trò chi phối trong nền kinh tế toàn cầu.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nước Mỹ vươn lên thành trung tâm kinh tế, tài chính và quân sự số một thế giới, nắm hơn nửa sản lượng công nghiệp toàn cầu.
- Mỹ là cái nôi khởi xướng cuộc Cách mạng khoa học - kĩ thuật hiện đại, đạt nhiều thành tựu đột phá trong máy tính điện tử và chinh phục không gian.
- Các nước Tây Âu phục hồi kinh tế nhanh chóng nhờ viện trợ Mác-san và trở thành một trong ba trung tâm kinh tế - tài chính lớn của thế giới tư bản từ thập niên 50.
- Tây Âu đi tiên phong trong xu thế liên kết kinh tế khu vực thông qua việc thành lập ECSC (1951), EEC (1957) và tiến tới hình thành Liên minh châu Âu (EU).
- Cả Mỹ và Tây Âu đều trải qua những giai đoạn thăng trầm, khủng hoảng kinh tế xen kẽ, song luôn duy trì vai trò chi phối trong nền kinh tế toàn cầu.