Khoa học tự nhiên lớp 7 · KNTT · Chương 5
Lý thuyết KHTN 7 Bài 14: Phản xạ âm, chống ô nhiễm tiếng ồn
Tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 7 Bài 14: Phản xạ âm, chống ô nhiễm tiếng ồn theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, sơ đồ minh hoạ, bảng so sánh và câu hỏi ôn tập có lời giải chi tiết.
1. Phản xạ âm
- Âm được dội lại khi gặp một mặt chắn gọi là âm phản xạ.
2. Vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ âm kém
- Vật liệu cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ âm tốt.
Ví dụ:
+ Tường nhà, gạch đá hoa.
+ Cửa kính.
- Vật liệu có bề mặt sần sùi và vật liệu mềm, xốp thì phản xạ âm kém.
Ví dụ:
+ Xốp.
+ Cao su xốp.
+ Rèm nhung.
2. Chống ô nhiễm tiếng ồn
a. Tiếng ồn
- Những âm thanh to, kéo dài có thể có hại đến sức khỏe và hoạt động bình thường của con người gọi là tiếng ồn. Ở những nơi thường xuyên có tiếng ồn, ta nói môi trường sống tại đó bị ô nhiễm tiếng ồn.
Ví dụ:
+ Tiếng ồn khi họp chợ.
+ Tiếng còi xe vào giờ cao điểm.
b. Các biện pháp để giảm tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe
- Hạn chế nguồn gây ra tiếng ồn.
- Phân tán tiếng ồn trên đường truyền.
- Ngăn cản bớt sự lan truyền của tiếng ồn đến tai.
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Nhóm vật liệu | Đặc điểm bề mặt | Khả năng phản xạ âm | Ứng dụng trong đời sống |
|---|---|---|---|
| Vật phản xạ âm tốt | Cứng, phẳng, nhẵn bóng (mặt kính, tường gạch men, tấm kim loại) | Phản xạ âm mạnh, hấp thụ âm rất kém | Làm mặt gương, vách chắn âm thanh chuyển hướng ra ngoài |
| Vật phản xạ âm kém (hấp thụ âm tốt) | Mềm, xốp, gồ ghề, có nhiều lỗ rỗng (rèm nhung, mút trứng, nỉ, len) | Phản xạ âm yếu, hấp thụ và tiêu biến năng lượng âm | Làm vách tiêu âm phòng thu âm, rạp chiếu phim, karaoke |
| Biện pháp dải cây xanh | Tán lá cây rậm rạp, bề mặt nhiều lớp phân tán sóng | Phân tán âm thanh theo nhiều hướng khác nhau | Trồng hai bên đường quốc lộ, xung quanh trường học, bệnh viện |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Sự phản xạ âm là hiện tượng sóng âm khi gặp bề mặt chắn bị dội ngược trở lại môi trường ban đầu.
- Kiến thức then chốt 2: Âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp một khoảng thời gian tối thiểu là giây thì tai ta mới phân biệt được tiếng vang.
- Kiến thức then chốt 3: Vật có bề mặt cứng, phẳng, nhẵn phản xạ âm tốt (gương, kính, kim loại, tường gạch men); vật có bề mặt mềm, xốp, gồ ghề phản xạ âm kém và hấp thụ âm tốt (rèm nhung, mút xốp, len dạ).
- Kiến thức then chốt 4: Ô nhiễm tiếng ồn xảy ra khi tiếng ồn to, kéo dài, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tâm lí và thể chất của con người (mất ngủ, giảm thính lực, căng thẳng).
- Kiến thức then chốt 5: Các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn: Tác động vào nguồn âm (giảm âm), ngăn chặn đường truyền âm (lắp cửa kính cách âm, xây tường cách âm), phân tán âm (trồng dải cây xanh).
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Sự phản xạ âm là hiện tượng sóng âm khi gặp bề mặt chắn bị dội ngược trở lại môi trường ban đầu.
- Âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp một khoảng thời gian tối thiểu là giây thì tai ta mới phân biệt được tiếng vang.
- Vật có bề mặt cứng, phẳng, nhẵn phản xạ âm tốt (gương, kính, kim loại, tường gạch men); vật có bề mặt mềm, xốp, gồ ghề phản xạ âm kém và hấp thụ âm tốt (rèm nhung, mút xốp, len dạ).
- Ô nhiễm tiếng ồn xảy ra khi tiếng ồn to, kéo dài, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tâm lí và thể chất của con người (mất ngủ, giảm thính lực, căng thẳng).
- Các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn: Tác động vào nguồn âm (giảm âm), ngăn chặn đường truyền âm (lắp cửa kính cách âm, xây tường cách âm), phân tán âm (trồng dải cây xanh).