Khoa học tự nhiên lớp 7 · KNTT · Chương 9
Lý thuyết KHTN 7 Bài 34: Vận dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật vào thực tiễn
Tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 7 Bài 34: Vận dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật vào thực tiễn theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, sơ đồ minh hoạ, bảng so sánh và câu hỏi ôn tập có lời giải chi tiết.
I. ỨNG DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG Ở SINH VẬT TRONG TRỒNG TRỌT
- Con người đã ứng dụng tính hướng sáng, hướng nước, hướng chất dinh dưỡng,… của các loài thực vật để có chế độ chiếu sáng, tưới nước, bón phân, làm giàn,… phù hợp với mỗi loài nhằm giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt, đồng thời đáp ứng được nhu cầu của con người.
+ Ví dụ:
- Con người cũng ứng dụng tập tính của các loài sâu bọ gây hại cho cây trồng như bướm, châu chấu, chuột,…để có các biện pháp đuổi và tiêu diệt chúng, bảo vệ cây trồng và mùa màng.
+ Ví dụ:
II. ỨNG DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG Ở SINH VẬT TRONG CHĂN NUÔI
- Dựa vào hiểu biết về tập tính học được ở động vật, con người đã huấn luyện các vật nuôi hình thành những tập tính tốt để giúp gia tăng lợi ích cho con người.
+ Ví dụ:
III. ỨNG DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG Ở SINH VẬT TRONG HỌC TẬP VÀ ĐỜI SỐNG
- Các thói quen tốt ở người là các tập tính học được, được hình thành do lặp đi lặp lại nhiều lần trong quá trình sống.
- Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong học tập: Muốn nắm chắc kiến thức và ghi nhớ bài lâu cần thường xuyên ôn tập lại bài nhiều lần.
Thói quen học bài
- Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong đời sống: Muốn hình thành các thói quen tốt như đi ngủ và thức dậy đúng giờ, tập thể dục,… cần kiên trì lặp lại các hoạt động trong thời gian dài và tiếp tục duy trì sau đó. Muốn từ bỏ các thói quen xấu như thức khuya, dậy muộn,… cần phải có quyết tâm từ bỏ chúng bằng cách thường xuyên thực hiện các việc làm và thói quen ngược lại.
Ứng dụng hiện tượng cảm ứng để hình thành các thói quen tốt
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Đặc điểm so sánh | Tập tính bẩm sinh | Tập tính học được |
|---|---|---|
| Nguồn gốc hình thành | Sinh ra đã có, di truyền từ bố mẹ | Hình thành trong quá trình sống nhờ học hỏi và rút kinh nghiệm |
| Độ bền vững | Rất bền vững, mang tính đặc trưng cho loài | Dễ thay đổi hoặc mất đi nếu không được củng cố thường xuyên |
| Cơ sở thần kinh | Là chuỗi các phản xạ không điều kiện do gen quy định | Là chuỗi các phản xạ có điều kiện hình thành đường liên hệ tạm thời |
| Ví dụ điển hình | Nhện giăng tơ, chim ấp trứng, ve sầu kêu mùa hè | Chó làm xiếc theo hiệu lệnh, người tuân thủ đèn tín hiệu giao thông |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Ứng dụng cảm ứng ở thực vật trong trồng trọt: Làm giàn cho cây thân leo (bầu, bí, mướp, nho), chiếu sáng nhân tạo kích thích cây ra hoa trái vụ (thanh long, cúc), bón phân tưới nước sâu để kích thích rễ ăn sâu.
- Kiến thức then chốt 2: Ứng dụng tập tính ở động vật trong chăn nuôi: Huấn luyện thú nuôi nghe hiệu lệnh âm thanh (gõ mõ cho cá ăn, huýt còi gọi lợn về chuồng), sử dụng bẫy pheromone dẫn dụ và tiêu diệt sâu hại mùa màng.
- Kiến thức then chốt 3: Ứng dụng tập tính bảo vệ an ninh và phục vụ con người: Huấn luyện chó nghiệp vụ đánh hơi ma túy, chất nổ, tìm kiếm cứu nạn; thuần hóa động vật hoang dã làm xiếc.
- Kiến thức then chốt 4: Ứng dụng ở con người: Rèn luyện các thói quen tốt trong học tập và sinh hoạt (dậy sớm, đọc sách, tập thể dục thường xuyên, học bài đúng giờ).
- Kiến thức then chốt 5: Từ bỏ các tập tính xấu (thức khuya, nghiện game, lười vận động) bằng cách tạo dựng động lực tích cực và kiên trì rèn luyện nếp sống văn minh khoa học.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Ứng dụng cảm ứng ở thực vật trong trồng trọt: Làm giàn cho cây thân leo (bầu, bí, mướp, nho), chiếu sáng nhân tạo kích thích cây ra hoa trái vụ (thanh long, cúc), bón phân tưới nước sâu để kích thích rễ ăn sâu.
- Ứng dụng tập tính ở động vật trong chăn nuôi: Huấn luyện thú nuôi nghe hiệu lệnh âm thanh (gõ mõ cho cá ăn, huýt còi gọi lợn về chuồng), sử dụng bẫy pheromone dẫn dụ và tiêu diệt sâu hại mùa màng.
- Ứng dụng tập tính bảo vệ an ninh và phục vụ con người: Huấn luyện chó nghiệp vụ đánh hơi ma túy, chất nổ, tìm kiếm cứu nạn; thuần hóa động vật hoang dã làm xiếc.
- Ứng dụng ở con người: Rèn luyện các thói quen tốt trong học tập và sinh hoạt (dậy sớm, đọc sách, tập thể dục thường xuyên, học bài đúng giờ).
- Từ bỏ các tập tính xấu (thức khuya, nghiện game, lười vận động) bằng cách tạo dựng động lực tích cực và kiên trì rèn luyện nếp sống văn minh khoa học.