Khoa học tự nhiên lớp 7 · KNTT · Chương 8
Lý thuyết KHTN 7 Bài 24: Thực hành: Chứng minh quang hợp ở cây xanh
Tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 7 Bài 24: Thực hành: Chứng minh quang hợp ở cây xanh theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, sơ đồ minh hoạ, bảng so sánh và câu hỏi ôn tập có lời giải chi tiết.
1. Dụng cụ
- Giá thí nghiệm; băng giấy đen; bóng đèn 500W có kết nối nguồn điện; nước ấm (khoảng 40 oC); cốc thủy tinh; nhiệt kế; panh; đĩa petri; đèn cồn; ống nghiệm.
Một số dụng cụ thí nghiệm
2. Mẫu vật, hóa chất
- Mẫu vật: Chậu cây khoai lang, rong đuôi chó,… (tùy từng địa phương và tùy theo thời vụ, có thể thay bằng các cây khác).
- Hóa chất: Cồn 90o, dung dịch iodine (iodine là thuốc thử tinh bột, khi nhỏ vào tinh bột, tinh bột sẽ chuyển thành màu xanh tím).
- Lưu ý: Đặc biệt cẩn thận khi làm thí nghiệm với dụng cụ thủy tinh và lửa.
1. Thí nghiệm chứng minh tinh bột được tạo thành trong quang hợp
|
- Bước 1: Đặt chậu cây khoai lang trong bóng tối 2 ngày. |
|
- Bước 2: Dùng băng giấy đen bịt kín một phần lá ở cả hai mặt của một chiếc, đem chậu cây để ra chỗ nắng hoặc để dưới ánh sáng đèn điện từ 4 giờ đến 6 giờ. |
|
- Bước 3: Ngắt chiếc lá, bỏ băng giấy đen. |
|
- Bước 4: Đun lá trong cồn 90o đến khi sôi. |
|
- Bước 5: Rửa sạch lá trong cốc nước ấm. |
|
- Bước 6: Nhúng lá vào dung dịch iodine đựng trong đĩa Petri và quan sát sự thay đổi màu sắc trên lá. |
2. Thí nghiệm chứng minh quang hợp giải phóng khí oxygen
|
- Bước 1: Lấy 2 cành rong đuôi chó cho vào 2 ống nghiệm sao cho phần ngọn rong ở phía dưới đáy ống nghiệm. |
|
- Bước 2: Đổ đầy nước vào 2 ống nghiệm, sau đó dùng ngón tay bịt miệng ống nghiệm rồi úp ngược mỗi ống nghiệm vào cốc nước (cốc A, cốc B) sao cho bọt khí không lọt vào. |
|
- Bước 3: Để một cốc trong chỗ tối hoặc bọc giấy đen (cốc A), cốc còn lại (cốc B) để ra chỗ nắng. |
|
- Bước 4: Sau 6 giờ, nhẹ nhàng rút 2 cành rong ra và bịt kín ống nghiệm, lấy ra khỏi 2 cốc rồi lật ngược lại. Đưa nhanh que đóm còn tàn đỏ vào miệng mỗi ống nghiệm, quan sát hiện tượng xảy ra. |
III. KẾT QUẢ
1. Hoàn thành bảng ghi kết quả thí nghiệm theo mẫu sau:
2. Giải thích hiện tượng/kết quả thí nghiệm và rút ra kết luận.
3. Trả lời các câu hỏi sau:
3.1. Trong thí nghiệm chứng minh tinh bột được tạo thành trong quang hợp:
- Mục đích của việc sử dụng băng giấy đen bịt kín một phần lá ở cả hai mặt là gì?
- Cho chiếc lá đã bỏ băng giấy đen vào cốc có cồn 90o, đun sôi cách thủy có tác dụng gì?
- Tinh bột được tạo thành ở phần nào của lá trong thí nghiệm trên? Vì sao em biết?
3.2. Trong thí nghiệm chứng minh quang hợp giải phóng khí oxygen:
- Điều kiện tiến hành thí nghiệm ở 2 cốc khác nhau như thế nào?
- Hiện tượng nào chứng tỏ cành rong đuôi chó thải chất khí? Chất khí đó là gì? Hiện tượng gì xảy ra khi đưa que đóm (còn tàn đỏ) vào miệng ống nghiệm?
3.3. Khi nuôi cá cảnh trong bể kính, người ta thường thả vào bể một số cành rong và cây thủy sinh. Em hãy giải thích ý nghĩa của việc làm đó.
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Thí nghiệm | Mẫu vật & Hóa chất | Hiện tượng quan sát | Kết luận khoa học |
|---|---|---|---|
| Chứng minh tạo thành tinh bột | Lá cây để tối rồi chiếu sáng, cồn , dung dịch iodine | Phần lá được chiếu sáng đổi sang màu xanh tím khi nhỏ iodine | Quang hợp ở cây xanh đã tổng hợp được tinh bột |
| Chứng minh giải phóng oxygen | Cành rong đuôi chó trong cốc nước dưới ánh nắng, que đóm | Bọt khí nổi lên thu vào ống nghiệm làm bùng cháy tàn đóm đỏ | Quang hợp ở cây xanh giải phóng khí oxygen () |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Thí nghiệm chứng minh tinh bột được tạo thành trong quang hợp: Dùng cồn đun cách thủy để tẩy hết chất diệp lục của lá, sau đó nhỏ dung dịch iodine (thuốc thử tinh bột) lên lá.
- Kiến thức then chốt 2: Dung dịch iodine làm tinh bột chuyển sang màu xanh tím đặc trưng; phần lá được chiếu sáng có màu xanh tím chứng tỏ đã quang hợp tổng hợp được tinh bột.
- Kiến thức then chốt 3: Thí nghiệm chứng minh quang hợp giải phóng khí oxygen: Đặt cành rong đuôi chó trong cốc nước dưới ánh sáng, dùng ống nghiệm úp ngược thu khí thoát ra.
- Kiến thức then chốt 4: Khí thu được làm que đóm còn tàn đỏ bùng cháy mãnh liệt, chứng minh chất khí sinh ra trong quá trình quang hợp chính là khí oxygen.
- Kiến thức then chốt 5: Điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công thí nghiệm là phải để cây trong bóng tối 2 ngày trước khi tiến hành để tiêu hao hết lượng tinh bột dự trữ trong lá.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Thí nghiệm chứng minh tinh bột được tạo thành trong quang hợp: Dùng cồn đun cách thủy để tẩy hết chất diệp lục của lá, sau đó nhỏ dung dịch iodine (thuốc thử tinh bột) lên lá.
- Dung dịch iodine làm tinh bột chuyển sang màu xanh tím đặc trưng; phần lá được chiếu sáng có màu xanh tím chứng tỏ đã quang hợp tổng hợp được tinh bột.
- Thí nghiệm chứng minh quang hợp giải phóng khí oxygen: Đặt cành rong đuôi chó trong cốc nước dưới ánh sáng, dùng ống nghiệm úp ngược thu khí thoát ra.
- Khí thu được làm que đóm còn tàn đỏ bùng cháy mãnh liệt, chứng minh chất khí sinh ra trong quá trình quang hợp chính là khí oxygen.
- Điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công thí nghiệm là phải để cây trong bóng tối 2 ngày trước khi tiến hành để tiêu hao hết lượng tinh bột dự trữ trong lá.