Lịch sử & Địa lý lớp 7 · KNTT · Chương 10
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 28: Đặc điểm dân cư, xã hội châu Phi
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 28: Đặc điểm dân cư, xã hội châu Phi theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
1. Một số vấn đề dân cư, xã hội
a) Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên cao
- Năm 2020, số dân châu Phi khoảng 1.340 triệu người, chiếm khoảng 17% số dân thế giới.
- Những năm 50 của thế kỉ XX, dân số châu Phi tăng rất nhanh, dẫn tới bùng nổ dân số. Giai đoạn 2015 - 2020, tuy tốc độ tăng nhanh dân số đã giảm nhưng châu Phi vẫn có tỉ lệ tăng dân số tự nhiên cao nhất thế giới, với 2.54%.
- Gia tăng dân số quá nhanh là nguyên nhân kìm hãm sự phát triển, dẫn đến đói nghèo, tài nguyên bị khai thác kiệt quệ, suy thoái và ô nhiễm môi trường,...
b) Nạn đói
- Tình trạng:
+ Mỗi năm có hàng chục triệu người dân châu Phi bị nạn đói đe doạ, trong đó vùng nam hoang mạc Xa-ha-ra là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
+ Hàng năm, rất nhiều quốc gia châu Phi phải phụ thuộc vào viện trợ lương thực của thế giới.
- Nguyên nhân: tình trạng hạn hán, bất ổn chính trị…
Nạn đói ở châu Phi
c) Xung đột quân sự
- Xung đột quân sự ở châu Phi là vấn đề nghiêm trọng.
- Nguyên nhân: mâu thuẫn giữa các bộ tộc, cạnh tranh tài nguyên thiên nhiên…
Xung đột quân sự ở Nam Su-đan
- Hậu quả:
+ Dẫn đến thương vong về người, gia tăng nạn đói, bệnh tật, di dân, bất ổn chính trị, ảnh hưởng đến môi trường và tài nguyên…
+ Là cơ hội để nước ngoài can thiệp.
2. Di sản lịch sử châu Phi
- Châu Phi là một trong những cái nôi của loài người và đã sản sinh ra nhiều văn minh, di sản có giá trị như:
+ Chữ viết tượng hình
+ Phép tính diện tích các hình
+ Các công trình kiến trúc: kim tự tháp, tượng nhân sư
Quần thể Kim tự tháp Gi-da (Ai Cập)
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Vấn đề xã hội | Thực trạng tại Châu Phi | Nguyên nhân & Hướng giải quyết |
|---|---|---|
| Bùng nổ dân số | Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên cao nhất thế giới (trên 2,5%/năm), quy mô trên 1,3 tỉ người | Hủ tục, hạn chế giáo dục kế hoạch hóa gia đình; cần phổ cập giáo dục và bình đẳng giới |
| Nạn đói & Dịch bệnh | Hàng chục triệu người thường xuyên thiếu đói; các dịch bệnh nguy hiểm (sốt rét, HIV/AIDS, Ebola) | Hạn hán do biến đổi khí hậu, hệ thống y tế lạc hậu; cần viện trợ quốc tế và nâng cấp y tế cơ sở |
| Xung đột sắc tộc | Nhiều cuộc nội chiến, xung đột tôn giáo và sắc tộc kéo dài | Hậu quả của đường biên giới nhân tạo thời thực dân chia cắt; cần đàm phán hòa bình và ổn định chính trị |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Quy mô và gia tăng dân số: Dân số châu Phi hơn 1,3 tỉ người (năm 2020); tỉ lệ gia tăng tự nhiên cao nhất thế giới (khoảng 2,5%/năm), dẫn đến hiện tượng bùng nổ dân số.
- Kiến thức then chốt 2: Cơ cấu dân số trẻ: Tỉ lệ trẻ em dưới 15 tuổi chiếm trên 40% dân số, tạo nguồn lao động tương lai lớn nhưng đặt gánh nặng nặng nề lên y tế, giáo dục và việc làm.
- Kiến thức then chốt 3: Vấn đề nạn đói và an ninh lương thực: Hạn hán kéo dài và chiến tranh khiến hàng triệu người dân ở vùng Nam Xa-ha-ra thường xuyên rơi vào cảnh đói kém.
- Kiến thức then chốt 4: Dịch bệnh hiểm nghèo: Châu Phi là tâm điểm chịu thiệt hại nặng nề bởi các dịch bệnh sốt rét, tả, HIV/AIDS và dịch sốt xuất huyết Ebola do hệ thống y tế nghèo nàn.
- Kiến thức then chốt 5: Xung đột quân sự và sắc tộc: Nhiều cuộc nội chiến bùng phát do mâu thuẫn tranh giành tài nguyên khoáng sản và hệ quả biên giới thuộc địa thời thực dân chia cắt.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Quy mô và gia tăng dân số: Dân số châu Phi hơn 1,3 tỉ người (năm 2020); tỉ lệ gia tăng tự nhiên cao nhất thế giới (khoảng 2,5%/năm), dẫn đến hiện tượng bùng nổ dân số.
- Cơ cấu dân số trẻ: Tỉ lệ trẻ em dưới 15 tuổi chiếm trên 40% dân số, tạo nguồn lao động tương lai lớn nhưng đặt gánh nặng nặng nề lên y tế, giáo dục và việc làm.
- Vấn đề nạn đói và an ninh lương thực: Hạn hán kéo dài và chiến tranh khiến hàng triệu người dân ở vùng Nam Xa-ha-ra thường xuyên rơi vào cảnh đói kém.
- Dịch bệnh hiểm nghèo: Châu Phi là tâm điểm chịu thiệt hại nặng nề bởi các dịch bệnh sốt rét, tả, HIV/AIDS và dịch sốt xuất huyết Ebola do hệ thống y tế nghèo nàn.
- Xung đột quân sự và sắc tộc: Nhiều cuộc nội chiến bùng phát do mâu thuẫn tranh giành tài nguyên khoáng sản và hệ quả biên giới thuộc địa thời thực dân chia cắt.