Lịch sử & Địa lý lớp 7 · KNTT · Chương 11
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 32: Đặc điểm tự nhiên Bắc Mỹ
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 32: Đặc điểm tự nhiên Bắc Mỹ theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
1. Địa hình
- Địa hình ở Bắc Mỹ chia làm 3 khu vực rõ rệt:
+ Miền núi Cooc-đi-e ở phía tây, là một trong những hệ thống núi lớn trên thế giới. Miền núi có độ cao trung bình 3000 - 4000, kéo dài 9000 km theo chiều bắc - nam.
+ Đồng bằng ở giữa, bao gồm: đồng bằng Ca-na-đa, đồng bằng Lớn, đồng bằng Trung tâm và đồng bằng Duyên hải, độ cao từ 200-500m thấp dần từ bắc xuống nam.
+ Dãy núi A-pa-lat ở phía đông, có hướng tây bắc - đông nam.


2. Khí hậu
- Khí hậu Bắc Mỹ có sự phân hóa theo chiều bắc-nam, gồm:
+ Đới khí hậu cực và cận cực.
+ Đới khí hậu ôn đới (có diện tích lớn nhất).
+ Đới khí hậu cận nhiệt và nhiệt đới.
- Khí hậu Bắc Mỹ có sự phân hóa theo chiều tây - đông và theo độ cao:
+ Vùng ven biển mưa nhiều; sâu trong lục địa mưa ít, khí hậu khô hạn hơn
+ Càng lên cao nhiệt độ càng giảm.


Bản đồ khí hậu Bắc Mỹ
3. Sông, hồ
- Đặc điểm sông ở Bắc Mỹ:
+ Mạng lưới sông dày đặc và phân bố khắp lãnh thổ.
+ Sông nhiều nước. Chế độ nước khá đa dạng do được cung cấp nước từ nhiều nguồn mưa, băng, tuyết tan.
+ Các sông lớn: hệ thống sông Mit-xu-ri- Mit-xi-xi-pi, sông Mác-ken-đi,…
- Đặc điểm hồ của Bắc Mỹ:
+ Đứng đầu thế giới về số lượng các hồ có diện tích lớn.
+ Phần lớn là hồ nước ngọt.
+ Các hồ lớn như: hệ thống Ngũ hồ, hồ Gấu lớn, hồ Nô Lệ Lớn,…


Bản đồ lưu vực hồ Gấu Lớn ở Bắc Mỹ
4. Đới thiên nhiên
- Thiên nhiên ở Bắc Mỹ chủ yếu nằm trong đới lạnh và đới ôn hòa.
+ Đới lạnh: có khí hậu cực và cận cực, lạnh giá, khắc nghiệt; sinh vật nghèo nàn, chủ yếu là rêu và địa y.
+ Đới ôn hòa: chiếm diện tích rộng, phân hóa đa dạng theo sự phân bố nhiệt độ và lượng mưa. Cảnh quan có rừng lá kim, rừng hỗn hợp, rừng lá rộng, thảo nguyên, hoang mạc và bán hoang mạc.


Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Khu vực tự nhiên | Đặc điểm địa hình & Khoáng sản Bắc Mỹ | Khí hậu, Sông hồ & Rừng |
|---|---|---|
| Hệ thống Cooc-đi-e (Phía Tây) | Núi trẻ cao đồ sộ, chạy dài hơn 9000 km, nhiều thung lũng, cao nguyên xen kẽ | Giàu kim loại màu (vàng, bạc, đồng); khí hậu núi cao phân hóa theo độ cao |
| Đồng bằng Trung tâm | Đồng bằng rộng lớn hình lòng máng khổng lồ, đất phù sa phì nhiêu | Hệ thống sông Mít-xu-ri - Mi-xi-xi-pi và vùng Ngũ Hồ chứa nước ngọt lớn nhất hành tinh |
| Dãy A-pa-lat (Phía Đông) | Miền núi già thấp, nhiều than đá và quặng sắt trữ lượng lớn | Khí hậu ôn đới hải dương, lượng mưa dồi dào, rừng cây lá rộng phát triển |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Địa hình Bắc Mỹ chia làm ba khu vực rõ rệt: Phía tây là hệ thống núi Cooc-đi-e cao đồ sộ; ở giữa là Đồng bằng Trung tâm rộng lớn; phía đông là miền núi già A-pa-lat thấp.
- Kiến thức then chốt 2: Sự phân hóa sâu sắc của khí hậu: Trải dài từ bắc xuống nam có 3 đới khí hậu: cực và cận cực, ôn đới (chiếm diện tích lớn nhất) và cận nhiệt đới; đồng thời phân hóa tây - đông do địa hình.
- Kiến thức then chốt 3: Mạng lưới sông hồ dồi dào nước: Hệ thống sông Mít-xu-ri - Mi-xi-xi-pi lớn thứ tư thế giới, bồi đắp phù sa phì nhiêu cho đồng bằng trung tâm.
- Kiến thức then chốt 4: Vùng Ngũ Hồ kỳ vĩ: Hệ thống 5 hồ nước ngọt liên thông nối liền (hồ Thượng, Hu-rôn, Mi-si-gân, I-ri, Ôn-ta-ri-ô), tạo thành hồ chứa nước ngọt tự nhiên lớn nhất thế giới.
- Kiến thức then chốt 5: Rừng và khoáng sản phong phú: Rừng lá kim bạt ngàn ở Ca-na-đa; dầu mỏ, khí đốt dồi dào ở vịnh Mê-hi-cô và kim loại màu phong phú ở hệ thống Cooc-đi-e.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Địa hình Bắc Mỹ chia làm ba khu vực rõ rệt: Phía tây là hệ thống núi Cooc-đi-e cao đồ sộ; ở giữa là Đồng bằng Trung tâm rộng lớn; phía đông là miền núi già A-pa-lat thấp.
- Sự phân hóa sâu sắc của khí hậu: Trải dài từ bắc xuống nam có 3 đới khí hậu: cực và cận cực, ôn đới (chiếm diện tích lớn nhất) và cận nhiệt đới; đồng thời phân hóa tây - đông do địa hình.
- Mạng lưới sông hồ dồi dào nước: Hệ thống sông Mít-xu-ri - Mi-xi-xi-pi lớn thứ tư thế giới, bồi đắp phù sa phì nhiêu cho đồng bằng trung tâm.
- Vùng Ngũ Hồ kỳ vĩ: Hệ thống 5 hồ nước ngọt liên thông nối liền (hồ Thượng, Hu-rôn, Mi-si-gân, I-ri, Ôn-ta-ri-ô), tạo thành hồ chứa nước ngọt tự nhiên lớn nhất thế giới.
- Rừng và khoáng sản phong phú: Rừng lá kim bạt ngàn ở Ca-na-đa; dầu mỏ, khí đốt dồi dào ở vịnh Mê-hi-cô và kim loại màu phong phú ở hệ thống Cooc-đi-e.