Lịch sử & Địa lý lớp 7 · KNTT · Chương 9
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 24: Đặc điểm dân cư, xã hội Châu Á
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 24: Đặc điểm dân cư, xã hội Châu Á theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
1. Dân cư, tôn giáo
a) Dân cư
- Châu Á có số dân đông nhất trong các châu lục của thế giới. Năm 2020, dân số châu Á đạt 4 641,1 triệu người, chiếm hơn 1 nửa dân số thế giới (59,5%).
- Dân số châu Á tăng nhanh trong nửa cuối thế kỉ XX. Những năm gần đây có xu hướng tăng chậm lại.
- Cơ cấu dân số châu Á chủ yếu là cơ cấu trẻ, đang có xu hướng già hoá.
Tháp dân số châu Á năm 2019
- Mật độ dân số châu Á cao, cao hơn 2,5 lần mức trung bình của thế giới.
- Cư dân thuộc nhiều chủng tộc: Môn-gô-lô-it, Ơ-rô-pê-ô-it, Ô-xtra-lô-it.
b) Tôn giáo
- Châu Á là quê hương của các tôn giáo lớn:
+ Ấn độ giáo và Phật giáo ra đời tại Ấn Độ.
+ Hồi giáo ra đời tại A-rập Xê-út.
+ Ki-tô giáo ra đời tại Pa-le-xtin.
- Từ châu Á, các tôn giáo lan truyền khắp thế giới, thu hút nhiều tín đồ.
2. Sự phân bố dân cư. Các đô thị lớn
* Đặc điểm dân cư:
- Mật độ dân số cao, 159 người/ km2 (2020).
- Dân cư châu Á phân bố không đều:
+ Khu vực đông dân: Nam Á, Đông Nam Á, phá đông của Đông Á
+ Khu vực thưa dân: Bắc Á, Tây Nam Á, Trung Á.
- Tỉ lệ dân đô thị đạt 51,1% (2020).
- Châu Á chiếm 21/34 độ thị trên thế giới từ 10 triệu dân trở lên (2020).
Bản đồ phân bố dân cư và một số đô thị của châu Á năm 2019
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Đặc điểm | Biểu hiện cụ thể tại Châu Á | Ý nghĩa xã hội |
|---|---|---|
| Quy mô dân số | Đông dân nhất thế giới (chiếm gần 60% dân số thế giới), tập trung tại Đông Á, Nam Á, Đông Nam Á | Nguồn lao động dồi dào, thị trường tiêu thụ khổng lồ thu hút vốn đầu tư |
| Cơ cấu dân số | Tỉ lệ gia tăng tự nhiên có xu hướng giảm; đang chuyển dịch từ cơ cấu dân số trẻ sang già hóa dân số | Đặt ra bài toán về việc làm, đào tạo tay nghề cao và an sinh xã hội |
| Tôn giáo | Nơi ra đời của 4 tôn giáo lớn: Phật giáo, Ấn Độ giáo, Ki-tô giáo và Hồi giáo | Ảnh hưởng sâu sắc đến phong tục tập quán, kiến trúc, văn hóa và lối sống của cư dân |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Quy mô dân số khổng lồ: Đông dân nhất hành tinh, đạt gần 4,65 tỉ người (năm 2020), chiếm gần 60% dân số thế giới; có hai quốc gia trên 1 tỉ dân là Trung Quốc và Ấn Độ.
- Kiến thức then chốt 2: Xu hướng biến động dân số: Tỉ lệ gia tăng tự nhiên đã giảm đáng kể; nhiều quốc gia đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc).
- Kiến thức then chốt 3: Phân bố dân cư không đồng đều: Tập trung đông đúc tại các đồng bằng châu thổ phù sa và dải ven biển mưa nhiều; thưa thớt ở vùng núi cao hiểm trở, hoang mạc và vùng cực Bắc băng giá.
- Kiến thức then chốt 4: Cái nôi của các tôn giáo lớn: Nơi khởi nguồn của 4 tôn giáo lớn nhất thế giới: Ấn Độ giáo, Phật giáo (ở Ấn Độ), Ki-tô giáo và Hồi giáo (ở Tây Á).
- Kiến thức then chốt 5: Đô thị hóa nhanh chóng: Nhiều siêu đô thị quy mô trên 10 triệu dân ra đời như Tô-ky-ô, Thượng Hải, Bắc Kinh, Đê-li, Mum-bai, mang lại cơ hội phát triển nhưng tạo thách thức về hạ tầng.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Quy mô dân số khổng lồ: Đông dân nhất hành tinh, đạt gần 4,65 tỉ người (năm 2020), chiếm gần 60% dân số thế giới; có hai quốc gia trên 1 tỉ dân là Trung Quốc và Ấn Độ.
- Xu hướng biến động dân số: Tỉ lệ gia tăng tự nhiên đã giảm đáng kể; nhiều quốc gia đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc).
- Phân bố dân cư không đồng đều: Tập trung đông đúc tại các đồng bằng châu thổ phù sa và dải ven biển mưa nhiều; thưa thớt ở vùng núi cao hiểm trở, hoang mạc và vùng cực Bắc băng giá.
- Cái nôi của các tôn giáo lớn: Nơi khởi nguồn của 4 tôn giáo lớn nhất thế giới: Ấn Độ giáo, Phật giáo (ở Ấn Độ), Ki-tô giáo và Hồi giáo (ở Tây Á).
- Đô thị hóa nhanh chóng: Nhiều siêu đô thị quy mô trên 10 triệu dân ra đời như Tô-ky-ô, Thượng Hải, Bắc Kinh, Đê-li, Mum-bai, mang lại cơ hội phát triển nhưng tạo thách thức về hạ tầng.