MasterSchool

Lịch sử & Địa lý lớp 7 · KNTT · Chương 8

Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 21: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu

Chương 8: Châu Âu · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 21: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.

Lớp

1. Vấn đề bảo vệ môi trường

a) Bảo vệ môi trường không khí

- Hoạt động sản xuất công nghiệp, tiêu thụ năng lượng, vận tải đường bộ là những nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí ở châu Âu.

- Biện pháp để cải thiện chất lượng không khí:

+ Kiểm soát lượng khí thải

+ Đánh thuế các-bon, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các nhiên liệu có hàm lượng các-bon cao như: dầu mỏ, khí tự nhiên…

+ Đầu tư công nghệ xanh

+ Ưu tiên sử dụng phương tiện công cộng và xe đạp.

Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu
Hình 1: Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu

Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu
Hình 1: Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu

b) Bảo vệ môi trường nước

- Môi trường nước bị ô nhiễm do chất thải từ hoạt động sản xuất và sinh hoạt

- Để cải thiện chất lượng nguồn nước, các nước châu Âu đã thực hiện một số giải pháp:

+ Kiểm soát đầu ra của nguồn rác thải, hóa chất độc hại từ sản xuất nông nghiệp.

+ Xử lí rác thải, nước thải từ sinh hoạt và sản xuất công nghiệp trước khi thải ra môi trường.

+ Kiểm soát và xử lí các nguồn gây ô nhiễm từ hoạt động kinh tế biển.

+ Nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường nước…

Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu
Hình 2: Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu

Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu
Hình 2: Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu

Kiểm soát chất lượng nguồn nước tại châu Âu

2. Vấn đề bảo vệ đa dạng sinh học

- Châu Âu rất chú trọng bảo vệ đa dạng sinh học. Hệ sinh thái trên cạn và dưới nước đều được châu Âu bảo tồn tương đối tốt.

Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu
Hình 3: Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu

Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu
Hình 3: Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu

Biểu đồ tổng diện tích rừng và độ che phủ rừng ở châu Âu giai đoạn 1990 - 2019

- Giải pháp bảo vệ đa dạng sinh học ở châu Âu:

+ Ban hành chính sách bảo vệ và phát triển rừng bền vững

+ Giảm thiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước và môi trường đất.

3. Vấn đề ứng phó với biến đổi khí hậu

- Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều ảnh hưởng tới châu Âu: thời tiết cực đoan như nắng nóng bất thường, mưa lũ…

- Giải pháp:

+ Trồng rừng và bảo vệ rừng để giảm hiệu ứng nhà kính, giảm nguy cơ lũ lụt và hạn hán;

+ Hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch ở mức tối đa và phát triển năng lượng tái tạo, thân thiện với môi trường.

Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu
Hình 4: Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu

Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu
Hình 4: Địa Lí 7 Kết nối tri thức Bài 3: Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở Châu Âu

Năng lượng Mặt Trời

Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm

Môi trường tự nhiênTình trạng & Nguy cơ ô nhiễmGiải pháp ứng phó của châu Âu
Không khíKhí thải công nghiệp và giao thông gây mưa axit và biến đổi khí hậuPhát triển năng lượng tái tạo (gió, mặt trời), xe điện, đánh thuế các-bon nghiêm ngặt
Nước mặt & Nước biểnChất thải sinh hoạt, công nghiệp xả ra các lưu vực sông Rai-nơ, Đa-nuýp và biển BắcKiểm soát 100% nước thải, hợp tác xuyên biên giới quản lí lưu vực sông
Rừng & Đa dạng sinh họcDiện tích rừng tự nhiên từng bị suy giảm nghiêm trọng do khai thác quá mứcBan hành lệnh cấm chặt phá rừng nguyên sinh, trồng rừng mới, lập các khu bảo tồn thiên nhiên

Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Vấn đề môi trường không khí: Do công nghiệp và giao thông thải nhiều khí CO₂, SO₂ gây mưa axit; châu Âu đã chuyển đổi mạnh sang năng lượng tái tạo và cam kết trung hòa các-bon đến năm 2050.
  • Kiến thức then chốt 2: Bảo vệ môi trường nước: Từng chịu ô nhiễm nặng nề trên các dòng sông Rai-nơ, Đa-nuýp; các nước đã chung tay xử lí 100% nước thải công nghiệp và kiểm soát ô nhiễm rác thải nhựa đại dương.
  • Kiến thức then chốt 3: Khai thác và bảo vệ rừng: Quản lí rừng nghiêm ngặt theo chứng chỉ FSC, cấm khai thác rừng tự nhiên bừa bãi, đẩy mạnh trồng mới hàng triệu héc-ta rừng phòng hộ.
  • Kiến thức then chốt 4: Bảo tồn đa dạng sinh học: Thiết lập mạng lưới bảo tồn thiên nhiên Natura 2000 bao phủ các vùng sinh thái nhạy cảm, bảo vệ môi trường sống của các loài động thực vật hoang dã.
  • Kiến thức then chốt 5: Kinh tế tuần hoàn: Là hình mẫu tiên phong thế giới về tái chế rác thải, sản xuất sản phẩm thân thiện môi trường và sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Vấn đề môi trường không khí: Do công nghiệp và giao thông thải nhiều khí CO₂, SO₂ gây mưa axit; châu Âu đã chuyển đổi mạnh sang năng lượng tái tạo và cam kết trung hòa các-bon đến năm 2050.
  • Bảo vệ môi trường nước: Từng chịu ô nhiễm nặng nề trên các dòng sông Rai-nơ, Đa-nuýp; các nước đã chung tay xử lí 100% nước thải công nghiệp và kiểm soát ô nhiễm rác thải nhựa đại dương.
  • Khai thác và bảo vệ rừng: Quản lí rừng nghiêm ngặt theo chứng chỉ FSC, cấm khai thác rừng tự nhiên bừa bãi, đẩy mạnh trồng mới hàng triệu héc-ta rừng phòng hộ.
  • Bảo tồn đa dạng sinh học: Thiết lập mạng lưới bảo tồn thiên nhiên Natura 2000 bao phủ các vùng sinh thái nhạy cảm, bảo vệ môi trường sống của các loài động thực vật hoang dã.
  • Kinh tế tuần hoàn: Là hình mẫu tiên phong thế giới về tái chế rác thải, sản xuất sản phẩm thân thiện môi trường và sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí ở châu Âu và các biện pháp mà các nước châu Âu đã triển khai?
Nguyên nhân do khí thải từ các nhà máy nhiệt điện, cơ sở luyện kim và mật độ phương tiện giao thông chạy bằng nhiên liệu hóa thạch dày đặc. Châu Âu đã triển khai quyết liệt các biện pháp: ban hành tiêu chuẩn khí thải Euro nghiêm ngặt, đánh thuế khí thải các-bon (CBAM), phát triển mạnh năng lượng gió ngoài khơi, năng lượng mặt trời, cấm dần xe động cơ đốt trong và đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.
Công ước quốc tế nào đã giúp cải thiện và hồi sinh chất lượng nước của dòng sông Rai-nơ?
Ủy ban Quốc tế về Bảo vệ sông Rai-nơ (ICPR) được thành lập bởi các quốc gia ven sông (Thụy Sĩ, Pháp, Đức, Hà Lan...). Nhờ các hiệp ước phối hợp xuyên biên giới kiểm soát nghiêm ngặt nước thải công nghiệp, lắp đặt hệ thống quan trắc tự động và phục hồi dòng chảy tự nhiên, sông Rai-nơ từ một 'cống rãnh công nghiệp của châu Âu' đã được hồi sinh kì diệu, các loài cá hồi nhạy cảm đã bơi ngược dòng trở lại.
Châu Âu đã áp dụng những giải pháp nào để bảo tồn và phát triển diện tích rừng tự nhiên?
Các giải pháp bao gồm: 1. Cấm hoàn toàn việc chặt phá rừng nguyên sinh còn lại; 2. Mọi hoạt động khai thác rừng thương mại bắt buộc phải có chứng chỉ quản lí bền vững (FSC) và trồng mới bù đắp; 3. Thực hiện chương trình trồng hàng tỉ cây xanh mới trên khắp lục địa; 4. Tăng cường phòng chống cháy rừng bằng công nghệ viễn thám và trí tuệ nhân tạo.
Mô hình kinh tế tuần hoàn được các quốc gia châu Âu áp dụng như thế nào trong đời sống hàng ngày?
Kinh tế tuần hoàn ở châu Âu biến rác thải thành tài nguyên: người dân phân loại rác bắt buộc tại nguồn (giấy, thủy tinh, nhựa, kim loại, rác hữu cơ); các chai nhựa và lon nước được trả lại qua máy thu hồi tự động để nhận lại tiền đặt cọc; phế phẩm nông nghiệp được ủ làm phân sinh học và khí biogas; các sản phẩm điện tử tiêu dùng được luật hóa quyền sửa chữa (Right to repair) nhằm kéo dài tuổi thọ.