Lịch sử & Địa lý lớp 7 · KNTT · Chương 11
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 34: Đặc điểm tự nhiên Trung và Nam Mỹ
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 34: Đặc điểm tự nhiên Trung và Nam Mỹ theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
1. Sự phân hóa tự nhiên theo chiều bắc - nam
- Sự phân hoá thiên nhiên theo chiều bắc - nam ở Trung và Nam Mỹ thể hiện rõ nét ở sự khác biệt về khí hậu và cảnh quan:
+ Đới khí hậu xích đạo: nóng ẩm quanh năm; cảnh quan rừng mưa nhiệt đới.
+ Đới khí hậu cận xích đạo: chia làm 2 mùa mưa-khô rõ rệt; cảnh quan rừng thưa nhiệt đới.
+ Đới khí hậu nhiệt đới: nóng, lượng mưa giảm dần từ đông sang tây; cảnh quan xa van, cây bụi, hoang mạc.
+ Đới khí hậu cận nhiệt: mùa hạ nóng, mùa đông ấm; cảnh quan rừng cận nhiệt, thảo nguyên, bán hoang mạc và hoang mạc.
+ Đới khí hậu ôn đới: mát mẻ quanh năm; cảnh quan rừng hỗn hợp, bán hoang mạc.
Bản đồ khí hậu ở Trung và Nam Mỹ
2. Sự phân hóa tự nhiên theo chiều đông -tây
- sỞ Trung Mỹ:
+ Phía đông và các đảo có lượng mưa nhiều, thảm rừng mưa nhiệt đới phát triển.
+ Phía tây khô hạn nên chủ yếu là xa van, rừng thưa.
- Ở Nam Mỹ:
+ Phía đông: các sơn nguyên bị bào mòn, địa hình đồi núi thấp, khí hậu nóng ẩm, rừng rậm rạp, nơi khô hạn có cảnh quan rừng thưa và xa van.
+ Ở giữa: đồng bằng rộng, bằng phẳng, có khí hậu xích đạo và cận xích đạo; cảnh quan rừng mưa nhiệt đới, sinh vật phong phú. Nơi ít mưa có xa van, cây bụi.
+ Phía Tây: dãy núi An-đet cao, xen giữa các cao nguyên, thung lũng; thiên nhiên thay đổi theo hướng sườn.
Rừng nhiệt đới ở Nam Mỹ
3. Sự phân hóa tự nhiên theo chiều cao
- Thiên nhiên miền núi An-đét thay đổi theo chiều cao khá rõ nét:
+ Ở dưới thấp, vùng Bắc và Trung An-đét thuộc các đới khí hậu nóng và ẩm ướt, có rừng mưa nhiệt đới; vùng nam An-đét thuộc khí hậu ôn hòa, phát triển rừng cận nhiệt và ôn đới.
+ Càng lên cao, thiên nhiên càng thay đổi tương ứng với sự thay đổi của nhiệt độ và độ ẩm.
Sự phân hóa của thảm thực vật ở sườn tây và sườn đông dãy An-đét
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Khu vực địa hình | Đặc điểm nổi bật của Trung và Nam Mỹ | Khí hậu & Thảm thực vật |
|---|---|---|
| Dãy An-đét (Phía Tây) | Chuỗi núi trẻ cao và đồ sộ nhất châu Mỹ (đỉnh A-côn-ca-goa gần 7000 m), nhiều núi lửa | Phân hóa đai cao rõ rệt từ rừng rậm nhiệt đới chân núi đến đồng cỏ núi cao và băng tuyết vĩnh cửu |
| Các Đồng bằng (Ở Giữa) | Đồng bằng A-ma-dôn lớn nhất thế giới, đồng bằng Ô-ri-nô-cô, Pam-pa, La Pla-ta | Khí hậu xích đạo và nhiệt đới ẩm; mạng lưới sông A-ma-dôn rộng lớn, nhiều nước nhất thế giới |
| Sơn nguyên (Phía Đông) | Sơn nguyên Guy-an và Sơn nguyên Bra-xin cổ, bề mặt lượn sóng | Khí hậu nhiệt đới gió mùa, đất đỏ ba dan màu mỡ thuận lợi trồng cà phê, đậu tương |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Phạm vi khu vực Trung và Nam Mỹ: Bao gồm eo đất Trung Mỹ, quần đảo Ca-ri-bê và toàn bộ lục địa Nam Mỹ rộng lớn.
- Kiến thức then chốt 2: Dãy núi trẻ An-đét phía tây: Chuỗi núi dài nhất thế giới (gần 9000 km), cao đồ sộ hiểm trở với nhiều đỉnh núi quanh năm phủ băng tuyết và có nhiều núi lửa đang hoạt động.
- Kiến thức then chốt 3: Hệ thống đồng bằng rộng lớn ở giữa: Đồng bằng A-ma-dôn lớn nhất thế giới (diện tích trên 5 triệu km²), đồng bằng Ô-ri-nô-cô ở phía bắc, đồng bằng Pam-pa và La Pla-ta ở phía nam.
- Kiến thức then chốt 4: Các sơn nguyên cổ ở phía đông: Sơn nguyên Guy-an và Sơn nguyên Bra-xin cổ lượn sóng, đất đỏ ba dan màu mỡ thuận lợi quy hoạch đồng cỏ chăn nuôi và trồng cây công nghiệp.
- Kiến thức then chốt 5: Khí hậu và thảm thực vật: Phần lớn nằm trong đới nóng; thảm rừng rậm nhiệt đới ẩm A-ma-dôn chiếm diện tích khổng lồ, thảm thực vật thay đổi rõ rệt theo độ cao dãy An-đét.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Phạm vi khu vực Trung và Nam Mỹ: Bao gồm eo đất Trung Mỹ, quần đảo Ca-ri-bê và toàn bộ lục địa Nam Mỹ rộng lớn.
- Dãy núi trẻ An-đét phía tây: Chuỗi núi dài nhất thế giới (gần 9000 km), cao đồ sộ hiểm trở với nhiều đỉnh núi quanh năm phủ băng tuyết và có nhiều núi lửa đang hoạt động.
- Hệ thống đồng bằng rộng lớn ở giữa: Đồng bằng A-ma-dôn lớn nhất thế giới (diện tích trên 5 triệu km²), đồng bằng Ô-ri-nô-cô ở phía bắc, đồng bằng Pam-pa và La Pla-ta ở phía nam.
- Các sơn nguyên cổ ở phía đông: Sơn nguyên Guy-an và Sơn nguyên Bra-xin cổ lượn sóng, đất đỏ ba dan màu mỡ thuận lợi quy hoạch đồng cỏ chăn nuôi và trồng cây công nghiệp.
- Khí hậu và thảm thực vật: Phần lớn nằm trong đới nóng; thảm rừng rậm nhiệt đới ẩm A-ma-dôn chiếm diện tích khổng lồ, thảm thực vật thay đổi rõ rệt theo độ cao dãy An-đét.