Lịch sử & Địa lý lớp 7 · KNTT · Chương 8
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 22: Liên minh Châu Âu
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 22: Liên minh Châu Âu theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
1. Khái quát về Liên minh châu Âu (EU)
- Liên minh châu Âu (EU) được thành lập vào ngày 1/11/1993.
- Năm 2020, Liên minh châu Âu có 27 quốc gia thành viên với số dân khoảng 447 triệu người.
- Trụ sở của EU được đặt tại Brúc-xen (Bỉ).
- EU thiết lập một thị trường chung có hệ thống tiền tệ chung (đồng Ơ-rô).
Trụ sở của Liên minh châu Âu ở Brúc-xen (Bỉ)
2. Liên minh châu Âu – một trung tâm kinh tế lớn của thế giới
- EU có 3/7 nước công nghiệp hàng đầu thế giới (nhóm G7).
- Là nhà trao đổi hàng hóa dịch vụ lớn nhất thế giới, chiếm hơn 31% trị giá xuất khẩu hàng hóa dịch vụ thế giới (2020).
- Là đối tác thương mại hàng đầu của 80 quốc gia, trong đó có Việt Nam.
- Là trung tâm tài chính lớn của thế giới. Các ngân hàng nổi tiếng, uy tín ở EU có tác động lớn đến hệ thống tài chính và tiền tệ của thế giới.
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Tiêu chí | Đặc điểm nổi bật của Liên minh Châu Âu (EU) | Vai trò toàn cầu |
|---|---|---|
| Quá trình hình thành | Từ Cộng đồng Than Thép châu Âu (1951) đến Hiệp ước Mát-xtrích (1993) chính thức lập EU | Tổ chức liên kết khu vực kinh tế - chính trị thành công và chặt chẽ nhất thế giới |
| Liên kết thể chế | Sử dụng đồng tiền chung Euro (€); tự do lưu thông hàng hóa, dịch vụ, con người và vốn (Khối Schengen) | Một trong 3 trung tâm kinh tế - tài chính lớn nhất hành tinh bên cạnh Mỹ và Nhật Bản |
| Thương mại & Viện trợ | Chiếm khoảng 15% tổng giá trị thương mại toàn cầu, đối tác viện trợ phát triển (ODA) hàng đầu | Đầu tàu thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Quá trình hình thành Liên minh Châu Âu (EU): Tiền thân là Cộng đồng Than Thép châu Âu (1951), chính thức thành lập EU năm 1993 theo Hiệp ước Mát-xtrích; hiện gồm 27 quốc gia thành viên.
- Kiến thức then chốt 2: Mô hình liên kết khu vực cao nhất: Xây dựng thị trường chung thống nhất với 4 quyền tự do: tự do lưu thông hàng hóa, dịch vụ, con người và tiền vốn.
- Kiến thức then chốt 3: Đồng tiền chung Euro (€): Được đưa vào lưu hành chính thức từ năm 2002, trở thành đồng tiền thanh toán và dự trữ quốc tế có giá trị hàng đầu bên cạnh đồng USD.
- Kiến thức then chốt 4: Vị thế kinh tế toàn cầu của EU: Một trong 3 trung tâm kinh tế - tài chính lớn nhất thế giới, chiếm tỉ trọng khoảng 15% GDP và 15% tổng giá trị thương mại toàn cầu.
- Kiến thức then chốt 5: Tiên phong trong chuyển đổi xanh: Đóng vai trò dẫn dắt toàn cầu về các quy chuẩn bảo vệ môi trường, hiệp định chống biến đổi khí hậu và chính sách viện trợ phát triển bền vững.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Quá trình hình thành Liên minh Châu Âu (EU): Tiền thân là Cộng đồng Than Thép châu Âu (1951), chính thức thành lập EU năm 1993 theo Hiệp ước Mát-xtrích; hiện gồm 27 quốc gia thành viên.
- Mô hình liên kết khu vực cao nhất: Xây dựng thị trường chung thống nhất với 4 quyền tự do: tự do lưu thông hàng hóa, dịch vụ, con người và tiền vốn.
- Đồng tiền chung Euro (€): Được đưa vào lưu hành chính thức từ năm 2002, trở thành đồng tiền thanh toán và dự trữ quốc tế có giá trị hàng đầu bên cạnh đồng USD.
- Vị thế kinh tế toàn cầu của EU: Một trong 3 trung tâm kinh tế - tài chính lớn nhất thế giới, chiếm tỉ trọng khoảng 15% GDP và 15% tổng giá trị thương mại toàn cầu.
- Tiên phong trong chuyển đổi xanh: Đóng vai trò dẫn dắt toàn cầu về các quy chuẩn bảo vệ môi trường, hiệp định chống biến đổi khí hậu và chính sách viện trợ phát triển bền vững.
Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học
Quá trình hình thành và mở rộng của Liên minh Châu Âu (EU) diễn ra như thế nào?
Năm 1951, 6 nước Tây Âu thành lập Cộng đồng Than Thép châu Âu; năm 1957 thành lập Cộng đồng Kinh tế châu Âu (EEC). Năm 1993, theo Hiệp ước Mát-xtrích, tổ chức này chính thức đổi tên thành Liên minh Châu Âu (EU). Từ 6 nước ban đầu, EU liên tục mở rộng sang Bắc Âu, Nam Âu và Đông Âu, hiện nay gồm 27 quốc gia thành viên hợp tác sâu rộng trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế và an ninh.
Bốn quyền tự do lưu thông cơ bản trong thị trường chung EU bao gồm những quyền nào?
Bốn quyền tự do lưu thông là: 1. Tự do lưu thông hàng hóa: Hàng hóa sản xuất tại một nước thành viên được buôn bán tự do trong toàn bộ EU mà không phải chịu thuế hải quan; 2. Tự do lưu thông dịch vụ: Các công ty dịch vụ vận tải, viễn thông, ngân hàng được hoạt động xuyên biên giới; 3. Tự do lưu thông con người: Công dân EU được tự do đi lại, cư trú, học tập và làm việc ở bất kì quốc gia thành viên nào (Hiệp ước Schengen); 4. Tự do lưu thông tiền vốn: Tiền tệ và các khoản đầu tư được luân chuyển tự do.
Đồng tiền chung Euro (€) mang lại những lợi ích kinh tế to lớn gì cho các nước thành viên EU?
Được đưa vào sử dụng chính thức từ năm 2002, đồng Euro giúp: 1. Xóa bỏ hoàn toàn chi phí và rủi ro chuyển đổi ngoại tệ giữa các nước thành viên; 2. Minh bạch giá cả hàng hóa, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh; 3. Tạo điều kiện giao thương và đầu tư xuyên biên giới thông suốt; 4. Nâng cao vị thế và uy tín tài chính quốc tế của châu Âu trên trường quốc tế.
Vì sao Liên minh Châu Âu (EU) được coi là một trong những trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới?
Vì EU là một khối kinh tế khổng lồ: đóng góp khoảng 15% tổng GDP thế giới; chiếm khoảng 15% kim ngạch xuất nhập khẩu thương mại toàn cầu; là nhà cung cấp viện trợ phát triển (ODA) lớn nhất hành tinh; dẫn đầu thế giới về khoa học kĩ thuật, hàng không vũ trụ (Airbus), ô tô, hóa dược phẩm và tiên phong trong chuyển đổi kinh tế xanh toàn cầu.