Lịch sử & Địa lý lớp 7 · KNTT · Chương 3
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 6: Các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 6: Các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
I. Lý thuyết trọng tâm bài học
Lý thuyết Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 6: Các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI
1. Sự hình thành và phát triển của các vương quốc phong kiến từ nửa sau thế kỷ X đến nửa đầu thế kỷ XIX.
- Nửa sau thế kỉ X-thế kỉ XIII, các quốc gia đã hình thành ở giai đoạn trước tiếp tục phát triển.
Khu di tích đền tháp Pa-gan (ở Mi-an-ma)
-Vào thế kỷ XIII, cuộc tấn công của quân Mông-Nguyên đã thúc đẩy sự thống nhất của một số quốc gia; đồng thời dẫn đến sự ra đời của một số quốc gia mới.
+ Người Thái lập ra các vương quốc Su-khô-thay và A-út-thay-a
+ Vương quốc Lan Xang đượng thành lập
+ Nhiều nước nhỏ trên hai đảo Xu-ma-tra và Gia-va được thống nhất dưới thời Vương triều Mô-giô-pa-hít…
- Nét nổi bật về chính trị:
+ Bộ máy nhà nước dần được củng cố.
+ Luật pháp được hoàn chỉnh.
- Nét nổi bật về kinh tế:
+ Nông nghiệp trồng lúa nước phát triển.
+ Hoạt động giao lưu buôn bán đường biển phát triển.
2. Những thành tựu văn hóa tiêu biểu
a. Tín ngưỡng - tôn giáo:
- Các tín ngưỡng bản địa được duy trì
- Thế kỷ XIII, Phật giáo Tiểu thừa được truyền bá và phổ biến tại nhiều quốc gia Đông Nam Á như Lan Xang, Cam-pu-chia,…
- Khoảng thế kỷ XII- XIII, Hồi giáo được du nhập và Đông Nam Á, dẫn đến sự ra đời hàng loạt các tiểu quốc Hồi giáo.
b Chữ viết và văn học:
- Chữ viết:
+ Đầu thế kỷ XIII, chữ Thái hình thành trên hệ thống chữ Phạn
Chữ viết của người Thái
+ Chữ Lào ra đời khoảng thế kỷ XIV
+ Trên cơ sở chữ Hán của Trung Quốc, người Việt sáng tạo ra chữ Nôm.
- Văn học:
+ Văn học dân gian phát triển, đa dạng về thể loại.
+ Văn học viết phát triển mạnh với nhiều tác phẩm nổi tiếng, như: Cuốn sách của các ông vua (ở Inđônêxia); Truyện sử Mã Lai (Ma-lai-xi-a)…
c. Kiến trúc-điêu khắc:
- Nhiều công trình kiến trúc như đền, chùa, tháp… được xây dựng. Tiêu biểu là: khu đền tháp Ăng-co (ở Cam-pu-chia); Chùa Vàng (ở Thái Lan);…
Quang cảnh khu đền Ăng-co Vát ở Cam-pu-chia
- Nghệ thuật điêu khắc và tạc tượng Phật phát triển, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của văn hóa Ấn Độ và Trung Quốc…
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Lĩnh vực | Tình hình phát triển từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI | Ý nghĩa / Biểu hiện tiêu biểu |
|---|---|---|
| Chính trị | Các quốc gia phong kiến bước vào thời kì thống nhất, ổn định và phát triển cực thịnh | Đại Việt thời Lý - Trần - Lê, Vương triều Pa-găn (Mi-an-ma), Ăng-co (Cam-pu-chia), Su-khô-thay (Thái Lan) |
| Kinh tế | Nông nghiệp lúa nước trù phú kết hợp thương mại đường biển sôi động | Nhiều thương cảng quốc tế hưng thịnh: Đại Chiêm, Hội An (Đại Việt), Ma-lắc-ca (Ma-lai-xi-a) |
| Văn hóa | Giao lưu mạnh mẽ với văn minh Ấn Độ, Trung Hoa và tiếp nhận thêm Hồi giáo | Chữ viết riêng hoàn thiện, kiến trúc đền tháp độc đáo (Thạt Luổng, Ăng-co Vat, Chùa Vàng Shwedagon) |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Bối cảnh lịch sử Đông Nam Á từ thế kỉ X đến XVI: Giai đoạn phát triển thịnh vượng nhất của các vương quốc phong kiến trong khu vực.
- Kiến thức then chốt 2: Sự hình thành các quốc gia thống nhất: Vương quốc Pa-găn (Mi-an-ma), Vương triều Ăng-co (Cam-pu-chia), Vương quốc Su-khô-thay và Ay-út-thay-a (Thái Lan), Đại Việt thời Lý - Trần - Lê sơ.
- Kiến thức then chốt 3: Phát triển kinh tế: Nông nghiệp trồng trọt trù phú ở lục địa; thương mại đường biển cực kì sầm uất tại eo biển Ma-lắc-ca và các vương đảo Gia-va, Xu-ma-tơ-ra.
- Kiến thức then chốt 4: Văn hóa đặc sắc: Tiếp thu tinh hoa văn hóa Ấn Độ, Trung Hoa và Hồi giáo để sáng tạo nên chữ viết riêng (chữ Nôm, chữ Khơ-me, chữ Miến Điện, chữ Thái).
- Kiến thức then chốt 5: Kiến trúc tôn giáo tiêu biểu: Quần thể đền tháp Ăng-co Vat, Chùa Vàng Shwedagon, Thạt Luổng, minh chứng cho sự thăng hoa văn hóa nghệ thuật của khu vực.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Bối cảnh lịch sử Đông Nam Á từ thế kỉ X đến XVI: Giai đoạn phát triển thịnh vượng nhất của các vương quốc phong kiến trong khu vực.
- Sự hình thành các quốc gia thống nhất: Vương quốc Pa-găn (Mi-an-ma), Vương triều Ăng-co (Cam-pu-chia), Vương quốc Su-khô-thay và Ay-út-thay-a (Thái Lan), Đại Việt thời Lý - Trần - Lê sơ.
- Phát triển kinh tế: Nông nghiệp trồng trọt trù phú ở lục địa; thương mại đường biển cực kì sầm uất tại eo biển Ma-lắc-ca và các vương đảo Gia-va, Xu-ma-tơ-ra.
- Văn hóa đặc sắc: Tiếp thu tinh hoa văn hóa Ấn Độ, Trung Hoa và Hồi giáo để sáng tạo nên chữ viết riêng (chữ Nôm, chữ Khơ-me, chữ Miến Điện, chữ Thái).
- Kiến trúc tôn giáo tiêu biểu: Quần thể đền tháp Ăng-co Vat, Chùa Vàng Shwedagon, Thạt Luổng, minh chứng cho sự thăng hoa văn hóa nghệ thuật của khu vực.