Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 36: Châu Đại Dương

- Vị trí của lục địa Ô-xtrây-li-a và các khu vực của vùng đảo châu Đại Dương:

+ Lục địa Ô-xtrây-li-a nằm phía tây nam Thái Bình Dương, thuộc bán cầu Nam.

+ Vùng đảo châu Đại Dương nằm ở trung tâm Thái Bình Dương, gồm 4 khu vực (Mê-la-nê-di, Mi-crô-nê-di, Pô-li-nê-di và Niu Di-len).

- Vị trí địa lí, hình dạng và kích thước của lục địa Ô-xtrây-li-a:

+ Vị trí: Lục địa Ô-xtrây-li-a nằm phía tây nam Thái Bình Dương, thuộc bán cầu Nam.

+ Hình dạng: Dạng hình khối rõ rệt (do bờ biển ít bị chia cắt).

+ Kích thước: Diện tích nhỏ (khoảng 7,7 triệu km2), từ bắc xuống nam dài hơn 3000 km, từ tây sang đông nơi rộng nhất khoảng 4000 km.

Lược đồ tự nhiên châu Đại Dương

a) Địa hình và khoáng sản

- Phía tây:

+ Địa hình: là vùng sơn nguyên tây Ô-xtrây-li-a, độ cao trung bình 500m; trên bề mặt là các hoang mạc cát, hoang mạc đá, cao nguyên và núi thấp.

+ Khoáng sản: sắt, đồng, vàng, ni-ken, bô-xit…

- Ở giữa:

+ Địa hình: là đồng bằng Trung tâm có độ cao trung bình dưới 2000m, rất khô hạn, bề mặt có nhiều bãi đá,đồng bằng cát, đụn cát.

+ Khoáng sản: sắt, ni-ken…

- Phía Đông:

+ Địa hình: là dãy Trường Sơn Ô-xtrây-li-a, cao trung bình 800 - 1000 m; sườn đông dốc, sườn tây thoải về phía đồng bằng trung tâm.

+ Khoáng sản:than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên….

Quang cảnh một góc vườn quốc gia U-lu-ru (Ô-xtrây-li-a)

b) Khí hậu

- Hầu hết lãnh thổ nằm trong đới nóng, khí hậu thay đổi từ bắc xuống nam, từ đông sang tây.

+ Dải bờ biển hẹp phía bắc có khí hậu cận xích đạo nóng ẩm, mưa nhiều (lượng mưa trung bình từ 1000 - 1500 mm/ năm).

+ Khí hậu nhiệt đới chiếm phần lớn diện tích lục địa, nhưng có sự khác biệt từ đông sang tây: sườn đông dãy Trường Sơn Ô-xtrây-li-a có khí hậu nhiệt đới ẩm; sườn tây dãy Trường Sơn Ô-xtrây-li-a có khí hậu nhiệt đới lục địa khắc nghiệt.

+ Dải đất hẹp phía nam có khí hậu cận nhiệt đới, mùa đông ấm áp, mùa hạ nóng, lượng mưa dưới 1000 mm/năm.

Bản đồ khí hậu lục địa Ô-xtrây-li-a

c) Sinh vật

- Sinh vật nghèo nàn về thành phần nhưng lại mang nét đặc sắc và tính địa phương cao.

- Thực vật bản địa nổi bật là keo và bạch đàn. Riêng bạch đàn có tới 600 loài khác nhau.

- Động vật: có hơn 100 loài thú có túi; các loài động vật mang tính biểu tượng quốc gia là:gấu túi, thú mỏ vịt, chuột túi…

a) Dân cư

Bản đồ phân bố dân cư và một số đô thị ở Ô-xtrây-li-a năm 2019

- Ô-xtrây-li-a là nơi có ít dân sinh sống (số dân năm 2020 là 25,5 triệu người), mật độ dân số thấp (3 người/km²).

- Dân cư phân bố không đều, tập trung ở vùng duyên hải, thưa thớt ở vùng sơn nguyên phía tây và đồng bằng trung tâm.

- Mức độ đô thị hóa rất cao. Tỉ lệ cư dân thành thị chiếm tới 86% (năm 2020).

- Ô-xtrây-li-a là đất nước của người nhập cư đến từ mọi châu lục.

b) Một số vấn đề lịch sử và văn hóa của Ô-xtrây-li-a

- Lịch sử:

+ Người bản địa đã sinh sống trên lục địa Ô-xtrây-li-a cách đây khoảng 10.000 năm.

+ Cuối thế kỉ XVIII, Ô-xtrây-li-a là thuộc địa của đế quốc Anh.

+ Năm 1901, Ô-xtrây-li-a giành độc lập trở thành nhà nước liên bang.

- Văn hóa:

+ Ô-xtrây-li-a là quốc gia đa dân tộc, đa tôn giáo, đa văn hóa, đa sắc tộc.

+ Ngôn ngữ chính là tiếng Anh, ngoài ra còn hơn 300 loại ngôn ngữ khác nhau.

- Phương thức khai thác thiên nhiên:

+ Chăn nuôi gia súc theo hình thức chăn thả. Ngoài ra còn chăn nuôi trong các trang trại hiện đại, sử dụng công nghệ cao.

+ Trồng trọt quảng canh ở khu vực ít mưa. Trồng lương thực, cây ăn quả ở vùng khí hậu thuận lợi.

Thu hoạch nho ở Australia

+ Xuất khẩu sản phẩm thực phẩm chế biến.

+ Chú trọng khai thác khoáng sản; phát triển những ngành công nghiệp chế tạo và đẩy mạnh phát triển du lịch.

- Bảo vệ thiên nhiên: quan tâm là bảo vệ nguồn nước, chống hạn hán, chống nhiễm mặn…

Tình trạng hạn hán ở Australia