MasterSchool

Lịch sử & Địa lý lớp 7 · KNTT · Chương 3

Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 7: Vương quốc Lào

Chương 3: Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 7 Bài 7: Vương quốc Lào theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.

Lớp

1. Quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc

- Đất nước Lào gắn liền với sông Mê Công, chủ nhân đầu tiên là người Lào Thơng.

Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào
Hình 1: Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào

Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào
Hình 1: Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào

Quang cảnh một đoạn sông Mê Công chảy qua Lào

- Thế kỉ XIII, một nhóm người Thái di cư đến đất Lào, gọi là người Lào Lùm, sinh sống hòa hợp với người Lào Thơng

- Năm 1353, Pha Ngừm đã tập hợp và thống nhất các mường Lào, lập nước riêng, gọi tên là Lan Xang (nghĩa là Triệu Voi).

- Vương quốc Lan Xang bước vào giai đoạn thịnh vượng ở các thế kỉ XV - XVII.

2. Vương quốc Lào thời Lan Xang

- Vương quốc Lan Xang thành lập ở thế kỷ XIV, thịnh vượng ở thế kỷ XV - XVII.

- Tổ chức bộ máy nhà nước:

+ Chia đất nước làm 7 mường (tỉnh).

+ Đứng đầu là vua, dưới vua là Phó vương rồi đến 7 quan đại thần kiêm tổng đốc tỉnh.

+ Quân đội gồm quân triều đình và quân địa phương

- Kinh tế:

+ Sản xuất nông nghiệp, thủ công nghiệp và chăn nuôi gia súc phát triển.

+ Việc khai thác các sản vật quý được chú trọng.

+ Hoạt động trao đổi, buôn bán vượt ra ngoài biên giới.

- Xã hội: cuộc sống của cư dân thanh bình, sung túc

- Ngoại giao:

+ Giữ quan hệ láng giềng với các nước láng giềng.

+ Kiên quyết chống quân xâm lược để bảo vệ nền độc lập

3. Một số nét tiêu biểu về văn hóa

- Nhiều công trình kiến trúc Phật giáo được xây dựng, tiêu biểu nhất là Thạt Luổng.

Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào
Hình 2: Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào

Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào
Hình 2: Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào

- Người Lào có hệ thống chữ viết riêng, được xây dựng một cách sáng tạo trên cơ sở vận dụng các nét chữ cong của Cam-pu-chia và Mi-an-ma.

- Người Lào thích ca nhạc và ưa múa hát, sống hồn nhiên nên các điệu múa của họ cởi mở, vui tươi.

Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào
Hình 3: Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào

Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào
Hình 3: Lịch Sử 7 Kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Lào

Điệu múa Lăm-vông của Lào


Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm

Giai đoạnSự kiện / Đặc điểm chính trịKinh tế & Đời sống văn hóa
Thế kỉ XIV (1353)Pha Ngừm thống nhất các mường Lào, lập ra vương quốc Lan Xang (Triệu Voi)Xây dựng nhà nước quân chủ sơ khai, kinh đô ban đầu đặt tại Luông Pha-bang
Thế kỉ XV – XVIIThời kì phát triển thịnh vượng nhất; vua Xụ-li-nha Vông-xa trị vì ổn địnhNông nghiệp trồng trọt, khai thác lâm sản, thêu dệt thổ cẩm phát triển; Phật giáo Tiểu thừa trở thành quốc giáo
Di sản tiêu biểuChùa Thạt Luổng (That Luang) tại Viêng ChănBiểu tượng kiến trúc Phật giáo và tinh thần đoàn kết quốc gia Lào

Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Quá trình thành lập nước Lào: Năm 1353, tộc trưởng Pha Ngừm tập hợp các mường Lào, chính thức lập nên vương quốc Lan Xang (nghĩa là Triệu Voi).
  • Kiến thức then chốt 2: Thời kì thịnh vượng (TK XV - XVII): Dưới thời trị vì của vua Xụ-li-nha Vông-xa, đất nước Lan Xang thái bình, biên cương ổn định, quân đội hùng hậu và luật pháp nghiêm minh.
  • Kiến thức then chốt 3: Kinh tế Lan Xang: Nông nghiệp trồng lúa nước dọc thung lũng sông Mê Công, nghề dệt vải thổ cẩm tinh xảo và khai thác lâm thổ sản quý (gỗ mun, ngà voi, cánh kiến).
  • Kiến thức then chốt 4: Tôn giáo và văn hóa: Phật giáo Thượng tọa bộ (Tiểu thừa) trở thành quốc giáo, chi phối sâu sắc đời sống tinh thần, nếp sống đạo đức hiền hòa của người dân Lào.
  • Kiến thức then chốt 5: Công trình kiến trúc biểu tượng: Thạt Luổng (That Luang) tại kinh đô Viêng Chăn, kiệt tác nghệ thuật kiến trúc tháp Phật giáo linh thiêng của dân tộc Lào.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Quá trình thành lập nước Lào: Năm 1353, tộc trưởng Pha Ngừm tập hợp các mường Lào, chính thức lập nên vương quốc Lan Xang (nghĩa là Triệu Voi).
  • Thời kì thịnh vượng (TK XV - XVII): Dưới thời trị vì của vua Xụ-li-nha Vông-xa, đất nước Lan Xang thái bình, biên cương ổn định, quân đội hùng hậu và luật pháp nghiêm minh.
  • Kinh tế Lan Xang: Nông nghiệp trồng lúa nước dọc thung lũng sông Mê Công, nghề dệt vải thổ cẩm tinh xảo và khai thác lâm thổ sản quý (gỗ mun, ngà voi, cánh kiến).
  • Tôn giáo và văn hóa: Phật giáo Thượng tọa bộ (Tiểu thừa) trở thành quốc giáo, chi phối sâu sắc đời sống tinh thần, nếp sống đạo đức hiền hòa của người dân Lào.
  • Công trình kiến trúc biểu tượng: Thạt Luổng (That Luang) tại kinh đô Viêng Chăn, kiệt tác nghệ thuật kiến trúc tháp Phật giáo linh thiêng của dân tộc Lào.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Vương quốc Lan Xang được thành lập trong hoàn cảnh nào và tên gọi 'Lan Xang' có ý nghĩa gì?
Vào thế kỉ XIV, các mường người Lào sống phân tán. Năm 1353, một thủ lĩnh tài ba tên là Pha Ngừm đã thống nhất tất cả các mường Lào dọc sông Mê Công và lên ngôi vua, lập nên vương quốc Lan Xang. 'Lan Xang' theo tiếng Lào nghĩa là 'Triệu Voi', biểu trưng cho sức mạnh quân sự hùng hậu, sự giàu có về tài nguyên rừng núi và sự uy nghi của vương quốc.
Dưới triều vua Xụ-li-nha Vông-xa (thế kỉ XVII), vương quốc Lan Xang đạt được những thành tựu gì?
Dưới thời vua Xụ-li-nha Vông-xa (1637 - 1694), Lan Xang bước vào thời kì thịnh vượng nhất: biên cương đất nước được giữ vững và mở rộng; chính trị ổn định, chia nước thành các mường có quan cai trị nghiêm minh; triều đình giữ quan hệ hòa hiếu với Đại Việt; đời sống nhân dân thanh bình, no ấm.
Vai trò của Phật giáo đối với đời sống văn hóa và tinh thần của cư dân Lan Xang?
Phật giáo Thượng tọa bộ (Theravada) được xem là quốc giáo của Lan Xang. Chùa chiền không chỉ là nơi thờ cúng linh thiêng mà còn là trường dạy học, nơi tổ chức các lễ hội truyền thống (Bunpimay, Ok Phansa) và lưu giữ văn hóa dân tộc. Giáo lí từ bi, hỉ xả của đạo Phật thấm sâu vào tính cách chất phác, thật thà và mến khách của người dân Lào.
Mô tả nét kiến trúc đặc sắc và giá trị tâm linh của ngôi chùa Thạt Luổng tại Viêng Chăn?
Thạt Luổng được xây dựng năm 1566 dưới triều vua Xệt-tha-thi-lạt khi dời đô về Viêng Chăn. Tháp chính cao 45 m, xung quanh có 30 tháp nhỏ tượng trưng cho 30 đức tính của Đức Phật; toàn bộ tháp được dát vàng lộng lẫy mang hình khối búp sen vươn cao kiêu hãnh. Thạt Luổng là biểu tượng quốc gia thiêng liêng và niềm tự hào văn hóa bất diệt của nhân dân Lào.