MasterSchool

Lịch sử & Địa lý lớp 6 · KNTT · Chương 1

Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 3: Thời gian trong lịch sử

Chương 1: Vì sao phải học lịch sử · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 3: Thời gian trong lịch sử theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.

Lớp

I. Lý thuyết trọng tâm bài học

Lý thuyết Lịch Sử 6 Kết nối tri thức Bài 3: Thời gian trong lịch sử

1. Vì sao phải xác định thời gian trong lịch sử

- Muốn hiểu và dựng lại lịch sử, cần sắp xếp tất cả sự kiện theo đúng trình tự của nó.

- Các dân tộc trên thế giới đã sáng tạo ra nhiều cách đo, dụng cụ đo thời gian khác nhau như: đồng hồ cát, đồng hồ nước, đồng hồ mặt trời,...

2. Các cách tính thời gian trong lịch sử

- Âm lịch là hệ lịch được theo chu kì chuyển động của Mặt Trăng xung quanh Trái Đất.

Lịch Sử 6 Bài 3: Thời gian trong lịch sử
Hình 1: Lịch Sử 6 Bài 3: Thời gian trong lịch sử

Lịch Sử 6 Bài 3: Thời gian trong lịch sử
Hình 1: Lịch Sử 6 Bài 3: Thời gian trong lịch sử

- Dương lịch là hệ lịch được tính theo chu kì chuyển động của Trái Đất cung quanh Mặt Trời. Về sau, dương lịch đã được hoàn chỉnh và thống nhất để các dân tộc đều có thể sử dụng, đó là Công lịch.

- Công lịch lấy năm ra đời của Chúa Giê-su là năm đầu tiên của Công nguyên. Ngay trước năm đó là năm 1 trước Công nguyên (TCN). 

- Ngoài ra, còn có cách phân chia thời gian: thành thập kỉ (10 năm), thế kỉ (100 năm), thiên niên kỉ (1000 năm).

Lịch Sử 6 Bài 3: Thời gian trong lịch sử
Hình 2: Lịch Sử 6 Bài 3: Thời gian trong lịch sử

Lịch Sử 6 Bài 3: Thời gian trong lịch sử
Hình 2: Lịch Sử 6 Bài 3: Thời gian trong lịch sử

Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm

Hệ thống lịchCơ sở thiên văn tính toánChu kì thời gianPhạm vi sử dụng phổ biến
Âm lịchChuyển động của Mặt Trăng quanh Trái ĐấtTháng đủ 30 ngày, tháng thiếu 29 ngày (năm ~354 ngày)Lễ tết truyền thống Á Đông, canh tác nông nghiệp
Dương lịchChuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời1 năm = 365 ngày (năm nhuận có 366 ngày)Giao dịch quốc tế, công việc hành chính
Công lịch (Công nguyên)Lấy năm tương truyền Chúa Jesus ra đời làm năm 1Trước năm 1 là TCN, từ năm 1 trở đi là CNLịch chính thức toàn cầu thống nhất thời gian

Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Sự cần thiết xác định thời gian trong lịch sử: Muốn phục dựng và hiểu lịch sử một cách khoa học, cần sắp xếp các sự kiện theo đúng thứ tự thời gian trước - sau.
  • Kiến thức then chốt 2: Cách tính thời gian cổ xưa: Người xưa dựa vào quan sát sự chuyển động lặp đi lặp lại của Mặt Trời, Mặt Trăng để định ra ngày, tháng, năm.
  • Kiến thức then chốt 3: Âm lịch: Là hệ thống lịch được tính toán dựa theo chu kì chuyển động của Mặt Trăng quanh Trái Đất (khoảng 29,5 ngày/tháng).
  • Kiến thức then chốt 4: Dương lịch: Là hệ thống lịch được tính toán dựa theo chu kì chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời (khoảng 365 ngày 6 giờ/năm).
  • Kiến thức then chốt 5: Công lịch (Công nguyên): Là hệ thống lịch quốc tế quy ước lấy năm sinh của Chúa Jesus là năm số 1 (năm đầu Công nguyên); thời kì trước năm 1 là Trước Công nguyên (TCN).

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Sự cần thiết xác định thời gian trong lịch sử: Muốn phục dựng và hiểu lịch sử một cách khoa học, cần sắp xếp các sự kiện theo đúng thứ tự thời gian trước - sau.
  • Cách tính thời gian cổ xưa: Người xưa dựa vào quan sát sự chuyển động lặp đi lặp lại của Mặt Trời, Mặt Trăng để định ra ngày, tháng, năm.
  • Âm lịch: Là hệ thống lịch được tính toán dựa theo chu kì chuyển động của Mặt Trăng quanh Trái Đất (khoảng 29,5 ngày/tháng).
  • Dương lịch: Là hệ thống lịch được tính toán dựa theo chu kì chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời (khoảng 365 ngày 6 giờ/năm).
  • Công lịch (Công nguyên): Là hệ thống lịch quốc tế quy ước lấy năm sinh của Chúa Jesus là năm số 1 (năm đầu Công nguyên); thời kì trước năm 1 là Trước Công nguyên (TCN).

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Tại sao trong việc tìm hiểu lịch sử cần phải xác định chính xác thời gian?
Thời gian là trục tọa độ cơ bản của lịch sử. Xác định chính xác thời gian giúp chúng ta biết được sự kiện nào xảy ra trước, sự kiện nào xảy ra sau, hiểu rõ mối quan hệ nguyên nhân - kết quả giữa các biến cố và diễn trình phát triển liên tục của xã hội loài người.
Âm lịch và Dương lịch được sáng tạo dựa trên những cơ sở thiên văn học nào?
Âm lịch dựa trên chu kì chuyển động của Mặt Trăng quay quanh Trái Đất (một tháng âm lịch khoảng 29,5 ngày). Dương lịch dựa trên chu kì chuyển động của Trái Đất quay quanh Mặt Trời (một năm dương lịch là khoảng 365 ngày và 6 giờ).
Quy ước thời gian của Công lịch (Công nguyên) được tính như thế nào?
Công lịch quy ước lấy năm tương truyền Chúa Jesus ra đời làm năm số 1 (năm đầu Công nguyên). Những năm trước năm 1 được gọi là Trước Công nguyên (TCN) và được tính đếm lùi; những năm từ năm 1 trở đi gọi là Sau Công nguyên hoặc gọi tắt là Công nguyên (CN).
Một sự kiện xảy ra vào năm 111 TCN, tính đến năm 2026 đã cách ngày nay bao nhiêu năm?
Khoảng cách thời gian từ năm 111 TCN đến năm 2026 được tính bằng tổng: 111+2026−1=2136111 + 2026 - 1 = 2136 năm (do không có năm 0 trong Công lịch, tính từ 111 TCN đến 1 TCN là 111 năm, từ năm 1 CN đến 2026 CN là 2026 năm, tổng cộng 2136 năm).

Đề luyện tập theo bài