MasterSchool

Lịch sử & Địa lý lớp 6 · KNTT · Chương 11

Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 46: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Chương 11: Đất và sinh vật trên Trái Đất · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 46: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.

Lớp

I. Lý thuyết trọng tâm bài học

Lý thuyết Địa Lí 6 Kết nối tri thức Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

1. Một số nội dung

Nội dung 1: Địa hình

- Đặc điểm chung.

- Các dạng địa hình chính.

- Mối quan hệ giữa địa hình với các thành phần tự nhiên khác (khí hậu, sông ngòi, đất trồng, sinh vật).

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 1: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 1: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Nội dung 2: Khí hậu

- Đặc điềm chung.

- Các nét đặc trưng của khí hậu (nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, gió,...).

- Mối quan hệ giữa khí hậu và các thành phần tự nhiên khác (địa hình, sông ngòi, đất trồng, sinh vật).

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 2: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 2: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Nội dung 3: Sông ngòi

- Mạng lưới sông ngòi.

- Đặc điểm chính của sông ngòi (hướng dòng chảy, mùa lũ - mùa cạn).

- Mối quan hệ giữa sông ngòi với các thành phần tự nhiên khác (địa hình, khí hậu,...).

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 3: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 3: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Nội dung 4: Đất

- Các loại đất. Đặc điểm chung của đất.

- Phân bố đất ở địa phương.

- Mối quan hệ giữa đất với các thành phần tự nhiên khác (địa hình, khí hậu, sông ngòi,...).

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 4: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 4: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Nội dung 5: Sinh vật

- Hiện trạng thảm thực vật tự nhiên (đặc biệt là độ che phủ).

- Các loài động vật hoang dã.

- Mối quan hệ giữa thực vật với động vật, giữa sinh vật với các thành phần tự nhiên khác (khí hậu, đất,...).

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 5: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 5: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

2. Cách thức tiến hành

a) Thành lập nhóm và lựa chọn nội dung

b) Phân công nhiệm VII cho các thành viên trong nhóm

c) Xác định thời gian và địa điểm tham quan ở địa phương

d) Thu thập tài liệu và xứ lí tài liệu

- Thu thập tài liệu qua sách vở, mạng internet, cơ quan quản lí vấn đề ở địa phương.

- Tham quan, tìm hiểu thực tế địa phương.

- Tìm hiểu qua người dân địa phương (phương pháp xã hội học).

- Phân tích, tổng hợp, so sánh các kết quả đã tìm hiểu được.

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 6: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 6: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

đ) Viết báo cáo

- Viết báo cáo

Từ các tài liệu đã có, viết báo cáo theo gợi ý (nên viết ngắn gọn, súc tích):

+ Nêu ý nghĩa của việc tìm hiểu mồi trường tự nhiên.

+ Nêu hiện trạng và nguyên nhân.

+ Một số giải pháp.

- Trình bày báo cáo

+ Phân công người báo cáo trước lớp.

+ Chuẩn bị nội dung kèm theo: tranh ảnh, bảng số liệu, biểu đồ,...

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 7: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương
Hình 7: Địa Lí 6 Bài 26: Thực hành: Tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương

Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm

Nội dung khảo sátChỉ số cần ghi chépPhương pháp thu thập
Thời tiết & Khí hậuNhiệt độ trung bình ngày, số ngày mưa, hiện tượng ngập úngQuan sát nhật kí thời tiết, tra cứu đài khí tượng thủy văn
Nguồn nước mặtMàu nước sông suối, độ trong/đục, rác thải ven bờQuan sát trực tiếp tại bờ sông, kênh mương địa phương
Sinh vật & Cây xanhCác loài cây trồng phổ biến, mật độ cây xanh đô thịĐếm số cây quanh khuôn viên trường học, khu dân cư
Hiện trạng môi trườngĐiểm tập kết rác thải, khói bụi giao thông, tiếng ồnGhi nhận bằng hình ảnh chụp thực địa, phỏng vấn người dân

Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Mục đích thực hành tìm hiểu môi trường tự nhiên: Vận dụng các kiến thức đã học vào quan sát, đánh giá thực tế khí hậu, nguồn nước, thảm thực vật tại quê hương.
  • Kiến thức then chốt 2: Thu thập thông tin địa phương: Sử dụng các phương pháp quan sát thực địa, phỏng vấn người dân, tra cứu số liệu thống kê tại thư viện hoặc trang thông tin chính thống.
  • Kiến thức then chốt 3: Nhận xét đặc điểm khí hậu và sông ngòi: Đánh giá mùa nóng/lạnh, mùa mưa bão, chế độ dòng chảy của sông suối gần nơi em sinh sống.
  • Kiến thức then chốt 4: Hiện trạng suy thoái môi trường: Nhận diện các vấn đề ô nhiễm không khí, rác thải nhựa, ô nhiễm nguồn nước mặt và sạt lở bờ sông tại địa phương.
  • Kiến thức then chốt 5: Đề xuất giải pháp hành động: Tuyên truyền bảo vệ môi trường, tham gia ngày Chủ nhật xanh thu gom rác thải, tiết kiệm nước và trồng thêm cây xanh quanh trường học.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Mục đích thực hành tìm hiểu môi trường tự nhiên: Vận dụng các kiến thức đã học vào quan sát, đánh giá thực tế khí hậu, nguồn nước, thảm thực vật tại quê hương.
  • Thu thập thông tin địa phương: Sử dụng các phương pháp quan sát thực địa, phỏng vấn người dân, tra cứu số liệu thống kê tại thư viện hoặc trang thông tin chính thống.
  • Nhận xét đặc điểm khí hậu và sông ngòi: Đánh giá mùa nóng/lạnh, mùa mưa bão, chế độ dòng chảy của sông suối gần nơi em sinh sống.
  • Hiện trạng suy thoái môi trường: Nhận diện các vấn đề ô nhiễm không khí, rác thải nhựa, ô nhiễm nguồn nước mặt và sạt lở bờ sông tại địa phương.
  • Đề xuất giải pháp hành động: Tuyên truyền bảo vệ môi trường, tham gia ngày Chủ nhật xanh thu gom rác thải, tiết kiệm nước và trồng thêm cây xanh quanh trường học.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Mục tiêu chính của bài thực hành tìm hiểu môi trường tự nhiên địa phương là gì?
Mục tiêu là giúp học sinh vận dụng các kiến thức địa lí đã học vào thực tế; biết cách quan sát, thu thập số liệu, chụp ảnh tư liệu và đánh giá hiện trạng các thành phần tự nhiên (khí hậu, nguồn nước, cây xanh) tại nơi mình đang sinh sống, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm cộng đồng.
Khi khảo sát nguồn nước mặt ở địa phương, em cần chú ý ghi nhận những thông tin gì?
Cần quan sát và ghi nhận: 1. Tên con sông, dòng kênh hoặc hồ nước khảo sát; 2. Màu sắc của nước (trong, đục, đen hay xanh rêu); 3. Mùi của nguồn nước (bình thường hay bốc mùi hôi thối); 4. Tình trạng rác thải sinh hoạt nổi trên mặt nước hoặc bồi lấp ven bờ.
Học sinh có thể thu thập thông tin về khí hậu địa phương qua những nguồn nào?
Có thể thu thập qua: 1. Bản tin dự báo thời tiết hằng ngày trên đài truyền hình, đài phát thanh địa phương; 2. Trang web chính thức của Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia; 3. Niên giám thống kê của quận/huyện; 4. Phỏng vấn các bác nông dân lớn tuổi về mùa mưa lũ qua các năm.
Đề xuất 3 hành động thiết thực mà học sinh lớp 6 có thể làm để bảo vệ môi trường nơi em sống?
1. Luôn bỏ rác đúng nơi quy định, không vứt túi nilon hay chai nhựa xuống lòng kênh, mương rãnh; 2. Tích cực tham gia phong trào 'Ngày Chủ nhật xanh' tổng vệ sinh đường làng, ngõ xóm và khuôn viên trường học; 3. Tuyên truyền người thân trong gia đình hạn chế dùng đồ nhựa dùng một lần và chăm sóc bồn hoa, cây cảnh quanh nhà.