Lịch sử & Địa lý lớp 6 · KNTT · Chương 8
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 32: Núi lửa và động đất
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 32: Núi lửa và động đất theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
I. Lý thuyết trọng tâm bài học
Lý thuyết Địa Lí 6 Kết nối tri thức Bài 12: Núi lửa và động đất
1. Núi lửa
- Nguyên nhân sinh ra núi lửa: Do mac-ma từ trong lòng Trái Đất theo các khe nứt của vỏ Trái Đất phun trào lên bề mặt.
- Các bộ phận của núi lửa: Lò mac-ma, miệng núi lửa, ống phun, dung nham và tro bụi.
- Hậu quả: Gây hại đến tính mạng con người, môi trường, đời sống và sản xuất.
- Dấu hiệu nhận biết: Mặt đất rung nhẹ, nóng hơn, có khí bốc lên ở miệng núi,...
2. Động đất
- Động đất là những rung chuyển đột ngột mạnh mẽ của vỏ Trái Đất.
- Nguyên nhân: Do hoạt động của núi lửa, sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo, đứt gãy trong vỏ Trái Đất.
- Hậu quả
+ Làm đổ nhà cửa, các công trình xây dựng (điện, đường, trường, trạm).
+ Gây lở đất, biến dạng đáy biển, làm phát sinh sóng thần khi xảy ra ở biển.
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Hiện tượng | Nguyên nhân phát sinh | Hậu quả / Tác động | Kĩ năng bảo vệ an toàn |
|---|---|---|---|
| Núi lửa | Dung nham mac-ma phun trào qua khe nứt vỏ Trái Đất | Hủy diệt sinh vật; tro bụi ô nhiễm; tạo đất đỏ bazan phì nhiêu | Sơ tán khẩn cấp, đeo khẩu trang chống khí độc và tro bụi |
| Động đất | Giải phóng năng lượng ngầm đột ngột tại đứt gãy thạch quyển | Rung chuyển mặt đất, sập nhà cửa, sóng thần ven biển | Chui gầm bàn kiên cố, tránh xa kính, rời xa tòa nhà cao tầng |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Khái niệm núi lửa: Là hiện tượng mac-ma từ trong lòng Trái Đất phun trào lên bề mặt qua các vết nứt của vỏ Trái Đất kèm theo tro bụi và khí độc.
- Kiến thức then chốt 2: Cấu tạo núi lửa: Gồm buồng mac-ma, họng núi lửa, ống dẫn, miệng núi lửa và nón núi lửa do dung nham nguội tạo thành.
- Kiến thức then chốt 3: Tác hại và lợi ích của núi lửa: Tàn phá làng mạc, đe dọa tính mạng con người; tuy nhiên đất đỏ bazan phong hóa từ dung nham rất phì nhiêu cho nông nghiệp và có giá trị khoáng sản, du lịch.
- Kiến thức then chốt 4: Khái niệm động đất: Là hiện tượng rung chuyển đột ngột của mặt đất do sự tích tụ và giải phóng năng lượng ngầm trong lòng đất tại các đứt gãy kiến tạo.
- Kiến thức then chốt 5: Kĩ năng ứng phó động đất: Khi ở trong nhà: chui xuống gầm bàn kiên cố, tránh xa cửa kính và đồ đạc dễ đổ; khi ở ngoài trời: tránh xa tòa nhà cao tầng, cột điện, cây lớn.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Khái niệm núi lửa: Là hiện tượng mac-ma từ trong lòng Trái Đất phun trào lên bề mặt qua các vết nứt của vỏ Trái Đất kèm theo tro bụi và khí độc.
- Cấu tạo núi lửa: Gồm buồng mac-ma, họng núi lửa, ống dẫn, miệng núi lửa và nón núi lửa do dung nham nguội tạo thành.
- Tác hại và lợi ích của núi lửa: Tàn phá làng mạc, đe dọa tính mạng con người; tuy nhiên đất đỏ bazan phong hóa từ dung nham rất phì nhiêu cho nông nghiệp và có giá trị khoáng sản, du lịch.
- Khái niệm động đất: Là hiện tượng rung chuyển đột ngột của mặt đất do sự tích tụ và giải phóng năng lượng ngầm trong lòng đất tại các đứt gãy kiến tạo.
- Kĩ năng ứng phó động đất: Khi ở trong nhà: chui xuống gầm bàn kiên cố, tránh xa cửa kính và đồ đạc dễ đổ; khi ở ngoài trời: tránh xa tòa nhà cao tầng, cột điện, cây lớn.