Lịch sử & Địa lý lớp 6 · KNTT · Chương 8
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 34: Thực hành: Đọc lược đồ địa hình tỉ lệ lớn và lát cắt địa hình đơn giản
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 34: Thực hành: Đọc lược đồ địa hình tỉ lệ lớn và lát cắt địa hình đơn giản theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
I. Lý thuyết trọng tâm bài học
Lý thuyết Địa Lí 6 Kết nối tri thức Bài 14: Thực hành: Đọc lược đồ địa hình tỉ lệ lớn và lát cắt địa hình đơn giản
1. Đọc lược đồ địa hình tỉ lệ lớn
* Đường đồng mức
- Khái niệm: Là đường nối liền những điểm có cùng độ cao.
- Đặc điểm
+ Các đường đồng mức cách nhau một độ cao đều đặn gọi là khoảng cao đều.
+ Các đường đồng mức càng gần nhau, địa hình càng dốc.
+ Các đường đồng mức càng cách xa nhau, địa hình càng thoải.
* Hướng dẫn đọc lược đồ địa hình tỉ lệ lớn
- Trước hết, cần xác định được các đường đồng mức có khoảng cao đều cách nhau bao nhiêu mét.
- Căn cứ vào các đường này, ta có thể tính ra độ cao của các địa điềm trên lược đồ.
- Căn cứ vào độ gần hay xa nhau của đường đồng mức, ta biết được độ dốc của địa hình.
- Căn cứ vào tỉ lệ lược đồ, ta tính được khoảng cách thực tế giữa các địa điểm.
2. Đọc lát cắt địa hình đơn giản
Hướng dẫn đọc lát cắt địa hình:
- Khi đọc lát cắt, trước tiên ta phải xác định được điềm bắt đầu và điềm cuối của lát cắt.
- Từ hai điểm mốc này, ta có thể biết được lát cắt có hướng như thế nào, đi qua những điểm độ cao, dạng địa hình đặc biệt nào, độ dốc của địa hình biến đổi ra sao,...
- Từ đó, ta có thể mô tả sự thay đồi của địa hình từ điểm đầu đến điềm cuối lát cắt.
- Dựa vào tỉ lệ lát cắt, có thề tinh được khoảng cách giữa các địa điềm.
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Đặc điểm đường đồng mức | Hình thái sườn núi tương ứng | Ứng dụng thực tế |
|---|---|---|
| Các đường nằm rất sát nhau | Sườn dốc đứng hiểm trở | Cảnh báo nguy cơ sạt lở đất, khó đi lại |
| Các đường nằm xa nhau | Sườn thoải, độ dốc nhỏ | Thuận lợi canh tác nông nghiệp, làm đường giao thông |
| Đường đồng mức khép kín giá trị tăng dần | Đỉnh núi nhô cao | Xác định độ cao tuyệt đối của các ngọn núi |
| Lát cắt địa hình | Mặt cắt đứng dọc tuyến khảo sát | Hình dung trực quan toàn cảnh độ dốc và bậc địa hình |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Khái niệm đường đồng mức: Là những đường nối liền tất cả các điểm có cùng độ cao tuyệt đối trên lược đồ địa hình.
- Kiến thức then chốt 2: Nguyên tắc đọc khoảng cách đường đồng mức: Các đường đồng mức càng nằm gần nhau thì sườn núi càng dốc; các đường đồng mức càng xa nhau thì sườn núi càng thoải.
- Kiến thức then chốt 3: Đọc độ cao tuyệt đối: Dựa vào các con số ghi trên đường đồng mức hoặc kí hiệu điểm độ cao để xác định độ cao đỉnh núi, yên ngựa, thung lũng.
- Kiến thức then chốt 4: Khái niệm lát cắt địa hình: Là hình vẽ biểu thị mặt cắt thẳng đứng của một vùng địa hình dọc theo một đường tuyến cắt xác định.
- Kiến thức then chốt 5: Ý nghĩa của lát cắt địa hình: Giúp nhận biết trực quan hình thái sườn dốc, độ chênh cao và các bậc địa hình từ thấp lên cao trong thực tế.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Khái niệm đường đồng mức: Là những đường nối liền tất cả các điểm có cùng độ cao tuyệt đối trên lược đồ địa hình.
- Nguyên tắc đọc khoảng cách đường đồng mức: Các đường đồng mức càng nằm gần nhau thì sườn núi càng dốc; các đường đồng mức càng xa nhau thì sườn núi càng thoải.
- Đọc độ cao tuyệt đối: Dựa vào các con số ghi trên đường đồng mức hoặc kí hiệu điểm độ cao để xác định độ cao đỉnh núi, yên ngựa, thung lũng.
- Khái niệm lát cắt địa hình: Là hình vẽ biểu thị mặt cắt thẳng đứng của một vùng địa hình dọc theo một đường tuyến cắt xác định.
- Ý nghĩa của lát cắt địa hình: Giúp nhận biết trực quan hình thái sườn dốc, độ chênh cao và các bậc địa hình từ thấp lên cao trong thực tế.