Lịch sử & Địa lý lớp 6 · KNTT · Chương 7
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 27: Chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất và hệ quả
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 27: Chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất và hệ quả theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
I. Lý thuyết trọng tâm bài học
Lý thuyết Địa Lí 6 Kết nối tri thức Bài 7: Chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất và hệ quả
1. Chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất
- Hướng tự quay: Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng từ Tây sang Đông.
- Thời gian: Trái Đất tự quay 1 vòng quanh trục là 24h.
2. Hệ quả chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất
a) Ngày đêm luân phiên
Do Trái đất có dạng hình cầu và chuyển động tự quay quanh trục từ tây sang đông nên khắp mọi nơi trên Trái Đất đều lần lượt có ngày và đêm.
b) Giờ trên Trái Đất
- Chia bề mặt Trái Đất ra làm 24 khu vực giờ, mỗi khu vực có 1 giờ riêng gọi là giờ khu vực.
c) Sự lệch hướng chuyển động của vật thể
Sự chuyển động của Trái Đất quanh trục làm cho các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất đều bị lệch hướng. Nếu nhìn xuôi theo hướng chuyển động thì:
- Ở nửa cầu bắc lệch về bên phải.
- Ở nửa cầu nam lệch về bên trái.
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Hệ quả chuyển động tự quay | Nguyên nhân phát sinh | Biểu hiện trong thực tế |
|---|---|---|
| Hiện tượng ngày đêm luân phiên | Trái Đất hình cầu tự quay từ Tây sang Đông quanh trục | Khắp nơi trên Trái Đất lần lượt được chiếu sáng rồi lại vào bóng tối liên tục 24h |
| Giờ trên Trái Đất | Kinh tuyến khác nhau nhìn thấy Mặt Trời ở các thời điểm khác nhau | Chia 24 múi giờ; Việt Nam nằm trọn trong múi giờ GMT+7 |
| Lực Cô-ri-ô-lit | Lực quán tính sinh ra do chuyển động tự quay của Trái Đất | Vật thể lệch sang phải ở Bán cầu Bắc, lệch sang trái ở Bán cầu Nam |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Chuyển động tự quay quanh trục: Trái Đất tự quay quanh một trục tưởng tượng nghiêng một góc so với mặt phẳng quỹ đạo; hướng tự quay từ Tây sang Đông.
- Kiến thức then chốt 2: Thời gian tự quay một vòng: Một chu kì tự quay hết đúng 24 giờ (một ngày đêm).
- Kiến thức then chốt 3: Hệ quả 1 - Hiện tượng ngày đêm luân phiên: Do Trái Đất hình cầu nên một nửa luôn được chiếu sáng (ban ngày), một nửa nằm trong bóng tối (ban đêm); do tự quay nên mọi nơi đều lần lượt có ngày và đêm.
- Kiến thức then chốt 4: Hệ quả 2 - Giờ trên Trái Đất: Bề mặt Trái Đất được chia thành 24 khu vực giờ (múi giờ); mỗi múi giờ rộng kinh tuyến; Việt Nam thuộc múi giờ số 7 (GMT+7).
- Kiến thức then chốt 5: Hệ quả 3 - Lực Cô-ri-ô-lit: Làm lệch hướng chuyển động của các vật thể tự do trên bề mặt Trái Đất (bán cầu Bắc lệch về bên phải, bán cầu Nam lệch về bên trái theo hướng di chuyển).
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Chuyển động tự quay quanh trục: Trái Đất tự quay quanh một trục tưởng tượng nghiêng một góc so với mặt phẳng quỹ đạo; hướng tự quay từ Tây sang Đông.
- Thời gian tự quay một vòng: Một chu kì tự quay hết đúng 24 giờ (một ngày đêm).
- Hệ quả 1 - Hiện tượng ngày đêm luân phiên: Do Trái Đất hình cầu nên một nửa luôn được chiếu sáng (ban ngày), một nửa nằm trong bóng tối (ban đêm); do tự quay nên mọi nơi đều lần lượt có ngày và đêm.
- Hệ quả 2 - Giờ trên Trái Đất: Bề mặt Trái Đất được chia thành 24 khu vực giờ (múi giờ); mỗi múi giờ rộng kinh tuyến; Việt Nam thuộc múi giờ số 7 (GMT+7).
- Hệ quả 3 - Lực Cô-ri-ô-lit: Làm lệch hướng chuyển động của các vật thể tự do trên bề mặt Trái Đất (bán cầu Bắc lệch về bên phải, bán cầu Nam lệch về bên trái theo hướng di chuyển).