MasterSchool

Lịch sử & Địa lý lớp 6 · KNTT · Chương 11

Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 45: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất

Chương 11: Đất và sinh vật trên Trái Đất · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 45: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.

Lớp

I. Lý thuyết trọng tâm bài học

Lý thuyết Địa Lí 6 Kết nối tri thức Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất

1. Đới nóng

- Khí hậu: Là nơi có nhiệt độ cao.

- Đặc điểm

+ Giới thực, động vật hết sức đa dạng và phong phú.

+ Sinh vật tiêu biểu: rừng Xavan, linh dương, ngựa vằn,…

Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất
Hình 1: Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất

Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất
Hình 1: Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất

2. Đới ôn hoà

- Khí hậu mang tính trung gian giữa đới nóng và đới lạnh.

- Cảnh quan thay đổi theo vĩ độ và ảnh hưởng của dòng biển nóng cùng gió Tây ôn đới.

+ Thực vật chủ yếu là cây lá kim: thông, linh sam, vân sam, tuyết tùng,...

+ Động vật chủ yếu là sóc, nhím, gấu nâu, chó sói, hổ Tai-ga,…

Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất
Hình 2: Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất

Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất
Hình 2: Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất

3. Đới lạnh

- Khí hậu vô cùng khắc nghiệt, băng tuyết quanh năm.

- Thực vật thấp lùn, chủ yếu là rêu, địa y và các loại cây thân thảo tồn tại trong mùa hạ ngắn ngủi, tạo nên cảnh quan đài nguyên. 

- Động vật là các loài thích nghi được với khí hậu lạnh như gấu trắng, chim cánh cụt,...

Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất
Hình 3: Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất

Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất
Hình 3: Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất

Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất
Hình 4: Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất

Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất
Hình 4: Địa Lí 6 Bài 25: Sự phân bố các đới thiên nhiên trên Trái Đất

Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm

Đới thiên nhiênKhí hậu đặc trưngCảnh quan tiêu biểuNhóm đất chính
Đới nóngNhiệt độ cao quanh năm, mưa từ nhiều đến khô hạnRừng mưa nhiệt đới, xavan đồng cỏ cây bụi, hoang mạc cátĐất đỏ vàng feralit
Đới ôn hòaBốn mùa thay đổi rõ rệt, nhiệt độ lượng mưa trung bìnhRừng lá rộng, rừng lá kim (Taiga), thảo nguyên ôn đớiĐất pốt-dôn, đất nâu và đất đen thảo nguyên
Đới lạnhBăng giá khắc nghiệt, mùa đông rất dài, tuyết phủĐài nguyên (đồng rêu), hoang mạc băng tuyết cựcĐất đài nguyên đóng băng

Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Khái niệm đới thiên nhiên: Là những vùng lãnh thổ rộng lớn trên Trái Đất có sự tương đồng về khí hậu, thảm thực vật, động vật và nhóm đất đặc trưng.
  • Kiến thức then chốt 2: Ba đới thiên nhiên chính: Đới nóng, Hai đới ôn hòa và Hai đới lạnh; ranh giới tương ứng với các đới khí hậu trên Trái Đất.
  • Kiến thức then chốt 3: Cảnh quan đới nóng: Chiếm diện tích lớn quanh Xích đạo; gồm rừng mưa nhiệt đới, xavan cây bụi đồng cỏ và hoang mạc xích đạo; đất đỏ vàng feralit phổ biến.
  • Kiến thức then chốt 4: Cảnh quan đới ôn hòa: Rất đa dạng; gồm rừng lá rộng ôn đới, rừng lá kim (rừng taiga), thảo nguyên ôn đới; đất pốt-dôn và đất đen thảo nguyên màu mỡ.
  • Kiến thức then chốt 5: Cảnh quan đới lạnh: Khí hậu khắc nghiệt quanh năm băng giá; cảnh quan tiêu biểu là đài nguyên (đồng rêu), thực vật cằn cỗi chỉ có rêu và địa y, động vật có lông dày (gấu trắng, tuần lộc).

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Khái niệm đới thiên nhiên: Là những vùng lãnh thổ rộng lớn trên Trái Đất có sự tương đồng về khí hậu, thảm thực vật, động vật và nhóm đất đặc trưng.
  • Ba đới thiên nhiên chính: Đới nóng, Hai đới ôn hòa và Hai đới lạnh; ranh giới tương ứng với các đới khí hậu trên Trái Đất.
  • Cảnh quan đới nóng: Chiếm diện tích lớn quanh Xích đạo; gồm rừng mưa nhiệt đới, xavan cây bụi đồng cỏ và hoang mạc xích đạo; đất đỏ vàng feralit phổ biến.
  • Cảnh quan đới ôn hòa: Rất đa dạng; gồm rừng lá rộng ôn đới, rừng lá kim (rừng taiga), thảo nguyên ôn đới; đất pốt-dôn và đất đen thảo nguyên màu mỡ.
  • Cảnh quan đới lạnh: Khí hậu khắc nghiệt quanh năm băng giá; cảnh quan tiêu biểu là đài nguyên (đồng rêu), thực vật cằn cỗi chỉ có rêu và địa y, động vật có lông dày (gấu trắng, tuần lộc).

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Thế nào là đới thiên nhiên và trên Trái Đất có mấy đới thiên nhiên chính?
Đới thiên nhiên là các vùng lãnh thổ rộng lớn trên Trái Đất có sự tương đồng về chế độ nhiệt ẩm, thảm thực vật, giới động vật và nhóm đất đặc trưng. Trên Trái Đất có 3 đới thiên nhiên chính: 1. Đới nóng; 2. Hai đới ôn hòa; 3. Hai đới lạnh.
Cảnh quan và sinh vật ở đới nóng có những đặc điểm nổi bật gì?
Đới nóng có nền nhiệt cao quanh năm. Cảnh quan thay đổi từ xích đạo về chí tuyến: rừng mưa nhiệt đới thường xanh →\rightarrow rừng thưa và xavan đồng cỏ cây bụi →\rightarrow hoang mạc và bán hoang mạc khô cằn. Động vật rất phong phú (khỉ, vượn, voi, hổ, báo, hươu cao cổ); nhóm đất tiêu biểu là đất đỏ vàng feralit.
Đới ôn hòa có những cảnh quan thực vật tiêu biểu nào?
Do có 4 mùa thay đổi rõ rệt, cảnh quan đới ôn hòa rất đa dạng: rừng lá rộng (sồi, dẻ) rụng lá vào mùa thu; rừng lá kim (rừng Taiga thông, linh sam) bạt ngàn ở phía bắc; sâu trong nội địa là thảo nguyên đồng cỏ ôn đới màu mỡ với nhóm đất đen giàu dinh dưỡng.
Vì sao cảnh quan ở đới lạnh lại rất nghèo nàn và thực vật có kích thước lùn thấp?
Bởi vì khí hậu đới lạnh cực kì khắc nghiệt, nhiệt độ quanh năm dưới 0∘C0^\circ\text{C}, mùa đông kéo dài với bão tuyết và mặt đất đóng băng vĩnh viễn sâu nhiều mét. Chỉ có các loài thực vật có sức chịu đựng phi thường như rêu, địa y mới tồn tại được và phải mọc bò sát mặt đất để tránh gió buốt gầm rít.