Lịch sử & Địa lý lớp 6 · KNTT · Chương 9
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 37: Thời tiết và khí hậu. Biến đổi khí hậu
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 37: Thời tiết và khí hậu. Biến đổi khí hậu theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
I. Lý thuyết trọng tâm bài học
Lý thuyết Địa Lí 6 Kết nối tri thức Bài 17: Thời tiết và khí hậu. Biến đổi khí hậu
1. Khái niệm về thời tiết và khí hậu
- Thời tiết là trạng thái của khí quyển tại một thời điểm và khu vực cụ thể được xác định bằng nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa và gió. Thời tiết luôn thay đổi.
- Khí hậu ở một nơi là tổng hợp các yếu tố thời tiết (nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, gió,...) của nơi đó, trong một thời gian dài và đã trở thành quy luật.


2. Các đới khí hậu trên Trái Đất


|
Đới khí hậu |
Phạm vi và đặc điểm |
|
Đới nóng |
- Quanh năm nóng, nhiệt độ trung bình năm không thấp hơn 20°C. - Gió thổi thường xuyên là gió Mậu dịch. |
|
Hai đới ôn hoà |
- Nhiệt độ không khi trung bình năm dưới 20°C, tháng nóng nhát không thấp hơn 10°C. - Gió thổi thường xuyên là gió Tây ôn đới. |
|
Hai đới lạnh |
- Băng tuyết hầu như quanh năm, nhiệt độ trung bình của tất cả các tháng trong năm đều dưới 10°C. - Gió thổi thường xuyên là gió Đông cực. |
3. Biến đồi khí hậu


|
Nguyên nhân |
Chủ yếu là do tăng nhanh của khí CO2. |
|
Biểu hiện |
Sự nóng lên toàn cầu, mực nước biển dâng và gia tăng các hiện tượng khí tượng thuỷ văn cực đoan. |
|
Hậu quả |
Thiên tai xảy ra ngày càng nhiều và khốc liệt. |
|
Giải pháp |
- Sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng. - Sử dụng phương tiện giao thông công cộng. - Hạn chế dùng túi ni-lông, tích cực trồng cây xanh, bảo vệ rừng,... |


Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Đới khí hậu | Phạm vi vĩ độ | Nhiệt độ trung bình | Gió thổi thường xuyên | Lượng mưa |
|---|---|---|---|---|
| Đới nóng (Nhiệt đới) | đến | Nóng quanh năm () | Gió Tín phong | Lớn: 1000 - 2000 mm/năm |
| Đới ôn hòa (Ôn đới) | Chí tuyến đến Vòng cực | Trung bình, 4 mùa rõ rệt | Gió Tây ôn đới | Vừa phải: 500 - 1000 mm/năm |
| Đới lạnh (Hàn đới) | Vòng cực đến Cực | Băng giá quanh năm () | Gió Đông cực | Rất ít: |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Phân biệt thời tiết và khí hậu: Thời tiết là trạng thái khí quyển tại một địa phương trong thời gian ngắn (giờ, ngày) và luôn thay đổi; Khí hậu là sự lặp đi lặp lại của tình hình thời tiết ở một vùng trong nhiều năm mang tính quy luật ổn định.
- Kiến thức then chốt 2: Ba đới khí hậu chính trên Trái Đất: Đới nóng (nhiệt đới, từ đến ), Hai đới ôn hòa (ôn đới, từ chí tuyến đến vòng cực) và Hai đới lạnh (hàn đới, từ vòng cực về cực).
- Kiến thức then chốt 3: Đặc điểm đới nóng: Nhiệt độ cao quanh năm, gió thổi thường xuyên là gió Tín phong, lượng mưa lớn từ 1000 - 2000 mm/năm.
- Kiến thức then chốt 4: Khái niệm biến đổi khí hậu: Là sự thay đổi của khí hậu Trái Đất do tác động của con người làm gia tăng khí thải nhà kính () làm Trái Đất nóng lên toàn cầu.
- Kiến thức then chốt 5: Biểu hiện và hành động ứng phó: Băng tan ở hai cực, nước biển dâng, thiên tai bão lũ hạn hán dị thường; cần tiết kiệm điện, trồng rừng, giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Phân biệt thời tiết và khí hậu: Thời tiết là trạng thái khí quyển tại một địa phương trong thời gian ngắn (giờ, ngày) và luôn thay đổi; Khí hậu là sự lặp đi lặp lại của tình hình thời tiết ở một vùng trong nhiều năm mang tính quy luật ổn định.
- Ba đới khí hậu chính trên Trái Đất: Đới nóng (nhiệt đới, từ đến ), Hai đới ôn hòa (ôn đới, từ chí tuyến đến vòng cực) và Hai đới lạnh (hàn đới, từ vòng cực về cực).
- Đặc điểm đới nóng: Nhiệt độ cao quanh năm, gió thổi thường xuyên là gió Tín phong, lượng mưa lớn từ 1000 - 2000 mm/năm.
- Khái niệm biến đổi khí hậu: Là sự thay đổi của khí hậu Trái Đất do tác động của con người làm gia tăng khí thải nhà kính () làm Trái Đất nóng lên toàn cầu.
- Biểu hiện và hành động ứng phó: Băng tan ở hai cực, nước biển dâng, thiên tai bão lũ hạn hán dị thường; cần tiết kiệm điện, trồng rừng, giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch.