Lịch sử & Địa lý lớp 6 · KNTT · Chương 11
Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 44: Rừng nhiệt đới
Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 44: Rừng nhiệt đới theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.
I. Lý thuyết trọng tâm bài học
Lý thuyết Địa Lí 6 Kết nối tri thức Bài 24: Rừng nhiệt đới
1. Đặc điểm rừng nhiệt đới
- Phân bố: Từ vùng Xích đạo đến hết vành đai nhiệt đới ở cả bán cầu Bắc và bán cầu Nam.
- Khí hậu
+ Nhiệt độ trung bình năm trên 210C.
+ Lượng mưa trung bình năm trên 1700 mm.
- Sinh vật
+ Động vật: Động vật rất phong phú, nhiều loài sống trên cây, leo trèo giỏi như khỉ, vượn,... nhiều loài chim ăn quả có màu sắc sặc sỡ.
+ Thực vật: Rừng gồm nhiều tầng, trong rừng có nhiều loài cây thân gỗ, dây leo chằng chịt; phong lan, tầm gửi, địa y bám trên thân cây.
- Sự khác nhau của rừng mưa nhiệt đới và rừng nhiệt đới gió mùa
|
Đặc điểm |
Rừng mưa nhiệt đới |
Rừng nhiệt đới gió mùa |
|
Sinh thái |
- Khí hậu: Hình thành ở nơi mưa nhiều quanh năm. - Rừng rậm rạp, có 4-5 tầng. |
- Khí hậu: Có một mùa mưa và một mùa khô rõ rệt. - Cây trong rừng rụng lá vào mùa khô. Rừng thấp và ít tầng hơn ở rừng mưa nhiệt đới. |
|
Phân bố |
Lưu vực sông A-ma-dôn (Nam Mỹ), lưu vực sông Công-gô (châu Phi) và một phần Đông Nam Á. |
Đông Nam Á, Đông Ấn Độ,… |
2. Bảo vệ rừng nhiệt đới
- Vai trò
+ Rừng nhiệt đới hết sức quan trọng đối với việc ổn định khí hậu Trái Đất.
+ Nơi bảo tồn đa dạng sinh học, nguồn dược liệu, thực phẩm và gỗ,...
- Hiện trạng
+ Diện tích rừng nhiệt đới đang giảm ở mức báo động.
+ Mỗi năm mất đi 130 nghìn km2.
- Nguyên nhân
+ Cháy rừng.
+ Các hoạt động của con người.
- Giải pháp
+ Sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc từ rừng một cách tiết kiệm và hợp lí.
+ Tăng cường trồng, bảo vệ và phát triển rừng.
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Đặc điểm | Rừng mưa nhiệt đới | Rừng nhiệt đới gió mùa |
|---|---|---|
| Khí hậu | Nhiệt độ cao, mưa nhiều quanh năm () | Có mùa mưa và mùa khô rõ rệt (mưa 1000 - 1500 mm) |
| Hình thái cây rừng | Xanh tốt quanh năm, lá rộng, nhiều dây leo phong lan | Rụng lá vào mùa khô, cây rụng lá để hạn chế thoát nước |
| Cấu trúc phân tầng | Phân 4 - 5 tầng rất rậm rạp, có tầng vượt tán cao 50m | Cấu trúc tầng đơn giản hơn, tán rừng thoáng hơn |
| Phân bố tiêu biểu | Lưu vực Amazon (Nam Mỹ), Congo (châu Phi), Indonesia | Đông Nam Á (Việt Nam, Lào, Thái Lan), Nam Á (Ấn Độ) |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Đặc điểm phân bố rừng nhiệt đới: Phân bố chủ yếu ở vùng xích đạo và nhiệt đới (từ đến ) nơi có nhiệt độ cao và lượng mưa dồi dào quanh năm.
- Kiến thức then chốt 2: Hai kiểu rừng nhiệt đới chính: Rừng mưa nhiệt đới (rừng rậm thường xanh quanh năm, mưa trên 2000mm) và Rừng nhiệt đới gió mùa (có mùa khô rụng lá, mưa từ 1000 - 1500mm).
- Kiến thức then chốt 3: Cấu trúc đa tầng phức tạp của rừng mưa: Phân thành 4 - 5 tầng rõ rệt: Tầng vượt tán (cây gỗ cao 40 - 60m), Tầng tán rừng (cây gỗ đan xen khép kín), Tầng dưới tán (cây bụi, dây leo) và Tầng thảm tươi dưới đáy rừng.
- Kiến thức then chốt 4: Đa dạng sinh học phong phú bậc nhất: Là nơi cư trú của hơn một nửa số loài thực vật và động vật trên toàn Trái Đất (linh trưởng, chim muông, bò sát, côn trùng).
- Kiến thức then chốt 5: Giá trị sống còn của rừng nhiệt đới: Được ví như 'Lá phổi xanh của Trái Đất', cung cấp oxy, hấp thụ khí carbonic, điều hòa nguồn nước ngầm và chống xói mòn đất.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Đặc điểm phân bố rừng nhiệt đới: Phân bố chủ yếu ở vùng xích đạo và nhiệt đới (từ đến ) nơi có nhiệt độ cao và lượng mưa dồi dào quanh năm.
- Hai kiểu rừng nhiệt đới chính: Rừng mưa nhiệt đới (rừng rậm thường xanh quanh năm, mưa trên 2000mm) và Rừng nhiệt đới gió mùa (có mùa khô rụng lá, mưa từ 1000 - 1500mm).
- Cấu trúc đa tầng phức tạp của rừng mưa: Phân thành 4 - 5 tầng rõ rệt: Tầng vượt tán (cây gỗ cao 40 - 60m), Tầng tán rừng (cây gỗ đan xen khép kín), Tầng dưới tán (cây bụi, dây leo) và Tầng thảm tươi dưới đáy rừng.
- Đa dạng sinh học phong phú bậc nhất: Là nơi cư trú của hơn một nửa số loài thực vật và động vật trên toàn Trái Đất (linh trưởng, chim muông, bò sát, côn trùng).
- Giá trị sống còn của rừng nhiệt đới: Được ví như 'Lá phổi xanh của Trái Đất', cung cấp oxy, hấp thụ khí carbonic, điều hòa nguồn nước ngầm và chống xói mòn đất.