MasterSchool

Lịch sử & Địa lý lớp 6 · KNTT · Chương 12

Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 50: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

Chương 12: Con người và thiên nhiên · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 50: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.

Lớp

I. Lý thuyết trọng tâm bài học

Lý thuyết Địa Lí 6 Kết nối tri thức Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

1. Một số nội dung

a) Nội dung 1: Nguồn lợi tự nhiên ớ địa phương

- Tài nguyên đất.

- Tài nguyên sinh vật.

- Tài nguyên khoáng sản.

- Tài nguyên nước,...

- Vai trò của nguồn lợi tự nhiên với đời sống và sản xuất.

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 1: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 1: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

b) Nội dung 2: Ô nhiễm môi trường

- Ô nhiễm không khí.

- Ô nhiễm nước.

- Ô nhiễm đất.

- Hậu quả và biện pháp khắc phục.

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 2: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 2: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

c) Nội dung 3: Thiên tai và phòng chống thiên tai

- Các thiên tai: bão, lũ, hạn hán, trượt lở đất, xâm nhập mặn,...

- Các biện pháp phòng chống thiên tai ở địa phương.

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 3: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 3: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

d) Nội dung 4: Bảo vệ thiên nhiên

- Sử dụng tài nguyên hợp lí.

- Cải tạo thiên nhiên: đất, nước, không khí,...

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 4: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 4: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

2. Cách thức tiến hành

a) Thành lập nhóm và lựa chọn nội dung

b) Phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm

c) Xác định thời gian và địa điểm tham quan ở địa phương

d) Thu thập tài liệu và xứ lí tài liệu

- Thu thập tài liệu qua sách vở, mạng internet, cơ quan quản lí vấn đề ở địa phương.

- Tham quan, tìm hiểu thực tế địa phương.

- Tìm hiểu qua người dân địa phương (phương pháp xã hội học).

- Phân tích, tổng hợp, so sánh các kết quả đã tìm hiểu được.

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 5: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 5: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

đ) Viết bào cáo và trình bày

- Viết báo cáo: Từ các tài liệu đã có, viết báo cáo theo gợi ý (nên viết ngắn gọn, súc tích):

+ Nêu ý nghĩa của việc tìm hiểu môi trường.

+ Nêu hiện trạng và nguyên nhân.

+ Một số giải pháp.

- Trình bày báo cáo

+ Phân công người báo cáo trước lớp.

+ Chuẩn bị nội dung kèm theo: tranh ảnh, bảng số liệu, biểu đồ,...

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 6: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương
Hình 6: Địa Lí 6 Bài 30: Thực hành: Tìm hiểu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên ở địa phương

Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm

Chiều tương tácTác động tích cựcTác động tiêu cực / Hậu quả
Tự nhiên đối với Con ngườiCung cấp không gian sinh sống, nguồn thức ăn, nước uống, oxy, tài nguyên khoáng sảnGây ra thiên tai nguy hiểm: bão lũ, hạn hán, động đất, sóng thần
Con người đối với Tự nhiênCải tạo cảnh quan, trồng rừng phủ xanh đất trống, bảo tồn các loài động vật hoang dãXả rác, khí thải gây ô nhiễm môi trường, phá rừng làm xói mòn và biến đổi khí hậu

Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Mục tiêu bài thực hành: Phân tích và đánh giá trực tiếp mối tương tác hai chiều giữa các hoạt động sống của con người với môi trường tự nhiên ở địa phương.
  • Kiến thức then chốt 2: Tác động của tự nhiên đến đời sống: Tự nhiên cung cấp không gian sinh sống, nguồn nước, không khí thở, đất đai và tài nguyên phục vụ sản xuất nông nghiệp, du lịch.
  • Kiến thức then chốt 3: Tác động của con người đến tự nhiên: Làm biến đổi cảnh quan tự nhiên thành đô thị, khu công nghiệp; nguy cơ làm ô nhiễm nguồn nước ngầm và biến đổi vi khí hậu địa phương.
  • Kiến thức then chốt 4: Kĩ năng xây dựng báo cáo thực hành: Gồm mục tiêu nghiên cứu, phương pháp khảo sát, bảng số liệu thực địa, hình ảnh minh chứng và các kiến nghị giải pháp cụ thể.
  • Kiến thức then chốt 5: Thông điệp môi trường: Con người là một bộ phận không thể tách rời của tự nhiên; sống hài hòa với thiên nhiên là con đường duy nhất để phát triển bền vững.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Mục tiêu bài thực hành: Phân tích và đánh giá trực tiếp mối tương tác hai chiều giữa các hoạt động sống của con người với môi trường tự nhiên ở địa phương.
  • Tác động của tự nhiên đến đời sống: Tự nhiên cung cấp không gian sinh sống, nguồn nước, không khí thở, đất đai và tài nguyên phục vụ sản xuất nông nghiệp, du lịch.
  • Tác động của con người đến tự nhiên: Làm biến đổi cảnh quan tự nhiên thành đô thị, khu công nghiệp; nguy cơ làm ô nhiễm nguồn nước ngầm và biến đổi vi khí hậu địa phương.
  • Kĩ năng xây dựng báo cáo thực hành: Gồm mục tiêu nghiên cứu, phương pháp khảo sát, bảng số liệu thực địa, hình ảnh minh chứng và các kiến nghị giải pháp cụ thể.
  • Thông điệp môi trường: Con người là một bộ phận không thể tách rời của tự nhiên; sống hài hòa với thiên nhiên là con đường duy nhất để phát triển bền vững.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Môi trường tự nhiên có ý nghĩa quyết định như thế nào đối với cuộc sống của con người?
Tự nhiên là cái nôi sinh tồn của nhân loại: cung cấp không gian để cư trú và xây dựng công trình; cung cấp không khí sạch để thở, nước ngọt để uống; cung cấp toàn bộ lương thực, thực phẩm từ cây trồng, vật nuôi và nguồn nguyên - nhiên liệu khoáng sản cho nền sản xuất công nghiệp.
Những hoạt động nào của con người tại địa phương đang gây tác động tiêu cực đến tự nhiên?
Các hoạt động tiêu cực gồm: Chặt phá cây xanh để xây dựng nhà ở, san lấp hồ ao gây ngập úng mùa mưa; lạm dụng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học làm thoái hóa đất; xả nước thải sinh hoạt và nước thải sản xuất chưa qua xử lý thẳng ra sông hồ; xả khói bụi công nghiệp và phương tiện giao thông gây ô nhiễm không khí.
Để hoàn thành một bài báo cáo thực hành địa lí đạt chất lượng cao, học sinh cần trình bày theo bố cục nào?
Cần trình bày theo bố cục 4 phần chuẩn: 1. Mục tiêu và phạm vi khảo sát (địa điểm, thời gian); 2. Phương pháp tiến hành (quan sát, phỏng vấn, chụp ảnh, tra cứu số liệu); 3. Kết quả khảo sát thực tế (các số liệu, bảng biểu, hình ảnh minh chứng); 4. Nhận xét đánh giá và đề xuất các giải pháp khả thi để cải thiện môi trường địa phương.
Thông điệp sâu sắc nhất về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên mà em rút ra là gì?
Con người không phải là 'chủ nhân thống trị' tự nhiên để mặc sức tàn phá, mà là một bộ phận hữu cơ gắn bó khăng khít của tự nhiên. Tôn trọng quy luật tự nhiên, bảo vệ môi trường sinh thái và sống hài hòa với thiên nhiên chính là con đường duy nhất để bảo vệ tương lai tồn vong của chính loài người.