MasterSchool

Lịch sử & Địa lý lớp 6 · KNTT · Chương 5

Lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam

Chương 5: Việt Nam từ khoảng thế kỉ VII TCN đến đầu thế kỉ X · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Lịch sử và Địa lí 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức trọng tâm, tranh ảnh tư liệu và bản đồ minh họa, bảng so sánh và câu hỏi trắc nghiệm tự luận có lời giải chi tiết.

Lớp

I. Lý thuyết trọng tâm bài học

Lý thuyết Lịch Sử 6 Kết nối tri thức Bài 20: Vương quốc Phù Nam

1. Sự hình thành, phát triển và suy vong của Vương quốc Phù Nam

- Khoảng thế kỉ I, Vương quốc Phù Nam ra đời, địa bàn chủ yếu là khu vực Nam Bộ của Việt Nam hiện nay. 

- Thế kỉ III - V, Vương quốc Phù trở thành đế chế hùng mạnh ở Đông Nam Á.

- Đầu thế kỉ VI, Phù Nam dần suy yếu và bị xâm chiếm bởi Chân Lạp.

2. Hoạt động kinh tế và tổ chức xã hội

a. Hoạt động kinh tế

- Người Phù Nam làm nhiều nghề khác nhau như: trồng lúa nước, đánh bắt thủy, hải sản, sản xuất thủ công nghiệp…

Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam
Hình 1: Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam

Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam
Hình 1: Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam

- Hoạt động giao thương đường biển rất phát triển. Cảng thị Óc Eo là thương cảng nổi tiếng nhất ở Phù Nam.

b. Tổ chức xã hội

- Tổ chức xã hội dần được hoàn thiện: vua là người đứng đầu và có quyền cao nhất, dưới đó là hệ thống quan lại với nhiều cấp bậc.

- Xã hội phân chia thành: quý tộc, tăng lữ, thương nhân, thợ thủ công và nông dân.

Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam
Hình 2: Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam

Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam
Hình 2: Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam

3. Một số thành tựu văn hóa

- Tín ngưỡng, tôn giáo:

+ Thờ đa thần, tiêu biểu là thờ thần Mặt Trời.

+ Tiếp thu Phật giáo và Ấn Độ giáo.

- Điêu khắc: tạc tượng thần, Phật bằng gỗ, đá… theo phong cách riêng.

Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam
Hình 3: Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam

Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam
Hình 3: Lịch Sử 6 Bài 20: Vương quốc Phù Nam

- Phương tiện đi lại: ghe, thuyền.

- Dựng nhà sàn bằng gỗ trên mặt nước.

Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm

Lĩnh vựcĐặc trưng vương quốc Phù Nam (thế kỉ I - VII)
Địa bàn lãnh thổChâu thổ hạ lưu sông Mê Kông (vùng Nam Bộ Việt Nam ngày nay), gắn liền văn hóa Óc Eo
Kinh tế mũi nhọnNông nghiệp lúa nước kết hợp giao thương đường biển quốc tế sầm uất tại thương cảng Óc Eo
Giao lưu quốc tếKhai quật nhiều đồng tiền vàng, gương đồng La Mã, Ba Tư, tượng Phật Ấn Độ tại Óc Eo
Kết cục lịch sửĐầu thế kỉ VII suy yếu và bị vương quốc Chân Lạp ở thượng lưu sông Mê Kông thôn tính sáp nhập

Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Sự ra đời của vương quốc Phù Nam: Hình thành vào khoảng thế kỉ I trên cơ sở văn hóa Óc Eo ở vùng hạ lưu và châu thổ sông Mê Kông (Nam Bộ Việt Nam ngày nay).
  • Kiến thức then chốt 2: Đặc điểm tự nhiên và kinh tế: Vùng sông nước, kênh rạch chằng chịt; cư dân sống chủ yếu bằng nghề trồng lúa nước, đánh bắt thủy hải sản, chăn nuôi và thủ công mỹ nghệ.
  • Kiến thức then chốt 3: Cảng thị Óc Eo sầm uất: Là trung tâm thương mại đường biển quốc tế nhộn nhịp kết nối buôn bán với thương nhân Ấn Độ, La Mã, Ba Tư, Trung Quốc.
  • Kiến thức then chốt 4: Tổ chức xã hội và chính trị: Đứng đầu nhà nước là vua nắm quyền tối cao; xã hội phân hóa thành quý tộc, tăng lữ, thương nhân, thợ thủ công, nông dân và nô tì.
  • Kiến thức then chốt 5: Sự suy vong của Phù Nam: Đến đầu thế kỉ VII, Phù Nam bị vương quốc Chân Lạp ở thượng lưu sông Mê Kông xâm chiếm và sáp nhập vào lãnh thổ Chân Lạp.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Sự ra đời của vương quốc Phù Nam: Hình thành vào khoảng thế kỉ I trên cơ sở văn hóa Óc Eo ở vùng hạ lưu và châu thổ sông Mê Kông (Nam Bộ Việt Nam ngày nay).
  • Đặc điểm tự nhiên và kinh tế: Vùng sông nước, kênh rạch chằng chịt; cư dân sống chủ yếu bằng nghề trồng lúa nước, đánh bắt thủy hải sản, chăn nuôi và thủ công mỹ nghệ.
  • Cảng thị Óc Eo sầm uất: Là trung tâm thương mại đường biển quốc tế nhộn nhịp kết nối buôn bán với thương nhân Ấn Độ, La Mã, Ba Tư, Trung Quốc.
  • Tổ chức xã hội và chính trị: Đứng đầu nhà nước là vua nắm quyền tối cao; xã hội phân hóa thành quý tộc, tăng lữ, thương nhân, thợ thủ công, nông dân và nô tì.
  • Sự suy vong của Phù Nam: Đến đầu thế kỉ VII, Phù Nam bị vương quốc Chân Lạp ở thượng lưu sông Mê Kông xâm chiếm và sáp nhập vào lãnh thổ Chân Lạp.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Vương quốc Phù Nam được hình thành vào thời gian nào và trên cơ sở nền văn hóa nào?
Vương quốc Phù Nam ra đời vào khoảng thế kỉ I trên cơ sở phát triển đỉnh cao của nền văn hóa khảo cổ Óc Eo, nằm ở vùng châu thổ màu mỡ hạ lưu sông Mê Kông (thuộc vùng đất Nam Bộ Việt Nam ngày nay).
Vị trí của thương cảng Óc Eo có tầm quan trọng như thế nào đối với nền kinh tế Phù Nam?
Óc Eo là thương cảng quốc tế sầm uất bậc nhất Đông Nam Á thời bấy giờ, nằm trên trục đường biển nối liền Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương; nơi cập bến buôn bán của các thương nhân đến từ Ấn Độ, La Mã, Ba Tư và Trung Quốc.
Những hiện vật khảo cổ nào chứng minh cho mối quan hệ thương mại quốc tế rộng mở của Phù Nam?
Các nhà khảo cổ đã khai quật được tại Óc Eo nhiều đồng tiền vàng, tiền bạc La Mã thời hoàng đế Antoninus Pius, gương đồng nhà Hán, đồ trang sức vàng nạm đá quý chế tác tinh xảo và các tượng Phật, tượng thần Hindu giáo phong cách Ấn Độ.
Vì sao một vương quốc hùng mạnh như Phù Nam lại bị suy vong vào đầu thế kỉ VII?
Do sự biến đổi của các tuyến đường thương mại hàng hải quốc tế, kết hợp với các đợt bão lũ ngập úng phù sa bồi lấp các cửa kênh đào, khiến thương cảng Óc Eo suy tàn. Lợi dụng thời cơ đó, vương quốc Chân Lạp ở thượng nguồn đã tiến xuống xâm chiếm và sáp nhập Phù Nam.

Đề luyện tập theo bài