Khoa học tự nhiên lớp 6 · KNTT · Chương 10
Lý thuyết KHTN 6 Bài 55: Ngân Hà
Tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 55: Ngân Hà theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức định nghĩa, thí nghiệm minh hoạ, bảng so sánh và câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết.
I. Ngân Hà là gì?
- Ngân Hà là một tập hợp hàng trăm tỉ thiên thể liên kết với nhau bằng lực hấp dẫn, trong đó có Hệ Mặt Trời của chúng ta.
- Ngân Hà có hình xoắn ốc với 4 vòng xoắn chính. Nhìn từ Trái Đất chỉ thấy một phần của một vòng xoắn ốc của Ngân Hà và thấy nó giống một dòng sông.
- Đường kính của Ngân Hà vào khoảng 100 000 năm ánh sáng, bề dày của Ngân Hà khoảng 300 năm ánh sáng.
II. Ngân Hà và Hệ Mặt Trời
- Hệ Mặt Trời nằm ở rìa của một vòng xoắn của Ngân Hà, cách tâm Ngàn Hà khoảng 26 000 năm ánh sáng.
- Kích thước của Hệ Mặt Trời vô cùng nhỏ so với kích thước của Ngân Hà.
- Mặt Trời chuyển động quanh tâm của Ngân Hà với tốc độ lên tới 220 000 m/s nhưng cũng phải mất 230 triệu năm mới quay được 1 vòng.
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Đặc trưng thiên văn | Thông số khoa học của Ngân Hà (Milky Way) | Ý nghĩa đối với nhận thức vũ trụ |
|---|---|---|
| Loại hình thiên hà | Thiên hà xoắn ốc có thanh ngáng (Barred Spiral Galaxy) | Cấu trúc xoắn ốc điển hình với các nhánh xoè ra từ tâm |
| Đường kính thiên hà | Khoảng 100.000 năm ánh sáng (khoảng 10^18 km) | Quy mô khổng lồ mà ánh sáng phải mất 100.000 năm mới đi hết |
| Số lượng ngôi sao | Ước tính từ 100 tỉ đến 400 tỉ ngôi sao | Mặt Trời chỉ là một ngôi sao trung bình trong hàng trăm tỉ sao |
| Vị trí của Hệ Mặt Trời | Nằm ở nhánh xoắn ốc Orion, cách tâm Ngân Hà khoảng 26.000 năm ánh sáng | Nằm ở vùng ngoại vi thanh bình, tạo điều kiện thuận lợi cho sự sống phát triển |
| Chu kì quay quanh tâm Ngân Hà | Khoảng 230 triệu năm Trái Đất (một năm vũ trụ) | Kể từ khi hình thành, Hệ Mặt Trời mới quay được khoảng 20 vòng quanh tâm Ngân Hà |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Thiên hà là một hệ thống khổng lồ liên kết bởi lực hấp dẫn, bao gồm hàng trăm tỉ ngôi sao, tàn tích sao, bụi khí và vật chất tối trong vũ trụ.
- Kiến thức then chốt 2: Ngân Hà (Milky Way) là tên gọi của thiên hà chứa Hệ Mặt Trời của chúng ta; vào ban đêm trời quang đãng, Ngân Hà hiện lên như một dải sáng bạc vắt ngang qua bầu trời.
- Kiến thức then chốt 3: Hình dạng của Ngân Hà là một thiên hà xoắn ốc có thanh ngáng với phần trung tâm phình to và các nhánh xoắn ốc xoè ra xung quanh; đường kính ước tính khoảng 100.000 năm ánh sáng.
- Kiến thức then chốt 4: Vị trí của Hệ Mặt Trời nằm ở rìa một trong các nhánh xoắn ốc (nhánh Orion) của Ngân Hà, cách tâm Ngân Hà khoảng 26.000 năm ánh sáng và quay quanh tâm với chu kì khoảng 230 triệu năm.
- Kiến thức then chốt 5: Vũ trụ quan sát được chứa hàng trăm tỉ thiên hà khác nhau; Ngân Hà chỉ là một hạt cát nhỏ bé trong bức tranh vũ trụ bao la vô tận.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Thiên hà là một hệ thống khổng lồ liên kết bởi lực hấp dẫn, bao gồm hàng trăm tỉ ngôi sao, tàn tích sao, bụi khí và vật chất tối trong vũ trụ.
- Ngân Hà (Milky Way) là tên gọi của thiên hà chứa Hệ Mặt Trời của chúng ta; vào ban đêm trời quang đãng, Ngân Hà hiện lên như một dải sáng bạc vắt ngang qua bầu trời.
- Hình dạng của Ngân Hà là một thiên hà xoắn ốc có thanh ngáng với phần trung tâm phình to và các nhánh xoắn ốc xoè ra xung quanh; đường kính ước tính khoảng 100.000 năm ánh sáng.
- Vị trí của Hệ Mặt Trời nằm ở rìa một trong các nhánh xoắn ốc (nhánh Orion) của Ngân Hà, cách tâm Ngân Hà khoảng 26.000 năm ánh sáng và quay quanh tâm với chu kì khoảng 230 triệu năm.
- Vũ trụ quan sát được chứa hàng trăm tỉ thiên hà khác nhau; Ngân Hà chỉ là một hạt cát nhỏ bé trong bức tranh vũ trụ bao la vô tận.
Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học
Thiên hà là gì? Ngân Hà của chúng ta thuộc loại hình thiên hà nào?
Thiên hà là một hệ thống khổng lồ liên kết bởi lực hấp dẫn, bao gồm hàng trăm tỉ ngôi sao, tàn tích sao, khí, bụi vũ trụ và vật chất tối. Ngân Hà (Milky Way) của chúng ta thuộc loại thiên hà xoắn ốc có thanh ngáng.
Mô tả hình dạng và kích thước ước tính của Ngân Hà.
Ngân Hà có hình dạng một chiếc đĩa xoắn ốc khổng lồ với phần tâm phình to hình bầu dục và các nhánh xoắn ốc xoè rộng ra ngoài. Đường kính của đĩa Ngân Hà ước tính khoảng 100.000 năm ánh sáng và chứa từ 100 tỉ đến 400 tỉ ngôi sao.
Hệ Mặt Trời nằm ở vị trí nào trong cấu trúc của Ngân Hà?
Hệ Mặt Trời nằm ở vùng ngoại vi của Ngân Hà, trên một nhánh xoắn ốc nhỏ có tên là nhánh Orion (nhánh Thợ Săn), cách trung tâm của Ngân Hà một khoảng chừng 26.000 năm ánh sáng.
Giải thích tại sao vào những đêm hè quang mây, ta có thể nhìn thấy một dải sáng bạc vắt ngang qua bầu trời đêm.
Vì Trái Đất của chúng ta nằm ở rìa trong lòng đĩa phẳng của Ngân Hà. Khi nhìn vào ban đêm trời trong, ta đang nhìn xuyên qua độ dày của chiếc đĩa xoắn ốc, hàng triệu triệu ngôi sao ở khoảng cách xa hội tụ ánh sáng lại tạo thành một vệt sáng bạc mờ ảo mượt mà vắt ngang bầu trời mà dân gian gọi là dải Ngân Hà.
Đề luyện tập theo bài
Bài 55: Ngân Hà - Đề 1 (Nhận biết)28 câu hỏi · Nhận biết
Làm đềBài 55: Ngân Hà - Đề 2 (Thông hiểu)28 câu hỏi · Thông hiểu
Làm đềBài 55: Ngân Hà - Đề 3 (Vận dụng)28 câu hỏi · Vận dụng
Làm đềBài 55: Ngân Hà - Đề 4 (Tổng hợp)28 câu hỏi · Vận dụng cao
Làm đềBài 55: Ngân Hà - Đề 5 (Nâng cao)28 câu hỏi · Tổng hợp
Làm đề