Khoa học tự nhiên lớp 6 · KNTT · Chương 9
Lý thuyết KHTN 6 Bài 50: Năng lượng tái tạo
Tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 50: Năng lượng tái tạo theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức định nghĩa, thí nghiệm minh hoạ, bảng so sánh và câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết.
I. Nguồn năng lượng trong tự nhiên
- Nguồn năng lượng trong tự nhiên gồm:
+ Nguồn năng lượng tái tạo: nguồn năng lượng có sẵn trong thiên nhiên, liên tục được bổ sung thông qua các quá trình tự nhiên.
+ Nguồn năng lượng không tái tạo: nguồn năng lượng phải mất hàng triệu đến hàng trăm triệu năm để hình thành và không thể bổ sung nhanh nên sẽ cạn kiệt trong tương lai gần.
II. Nguồn năng lượng tái tạo
- Các nguồn năng lượng tái tạo bao gồm:
+ Năng lượng từ Mặt Trời: luôn có sẵn trong thiên nhiên, được coi là vô hạn.
+ Năng lượng gió: luôn có sẵn trong thiên nhiên, được coi là vô hạn.
+ Năng lượng nước: năng lượng lấy từ sức chảy của dòng nước (như thủy triều, sóng biển,…).
+ Năng lượng địa nhiệt: năng lượng thu được từ sức nóng bên trong lõi Trái Đất (nhiệt tỏa ra từ các giếng phun, suối nước nóng, khu vực gần núi lửa,…)
+ Năng lượng sinh khối: năng lượng thu được từ thực vật, gỗ, rơm, rác và chất thải,…
- Các nguồn năng lượng này có ưu điểm:
+ Liên tục được bổ sung nhanh chóng và có sẵn để sử dụng.
+ Có thể sử dụng để tạo ra điện và nhiệt.
+ Ít tác động tiêu cực đến môi trường so với nhiên liệu hóa thạch (than đá, dầu mỏ và khí tự nhiên).
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Tiêu chí so sánh | Nguồn năng lượng tái tạo | Nguồn năng lượng không tái tạo |
|---|---|---|
| Khả năng phục hồi | Liên tục được bổ sung tự nhiên, nguồn cung vô tận | Mất hàng trăm triệu năm hình thành, sẽ cạn kiệt vĩnh viễn |
| Nguồn gốc đại diện | Mặt Trời, gió, thuỷ triều, thuỷ điện, địa nhiệt, sinh khối | Than đá, dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, uranium hạt nhân |
| Tác động môi trường | Sạch, thân thiện, không phát thải CO2 gây hiệu ứng nhà kính | Thải lượng lớn khí độc hại SO2, CO2, bụi mịn gây ô nhiễm |
| Chi phí vận hành | Chi phí nhiên liệu bằng 0 nhưng đầu tư ban đầu lớn | Chi phí nguyên liệu đắt đỏ, phụ thuộc giá thị trường |
| Xu thế phát triển | Là tương lai năng lượng xanh bền vững của nhân loại | Đang bị cắt giảm dần và tiến tới thay thế hoàn toàn |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Nguồn năng lượng không tái tạo là nguồn năng lượng phải mất hàng triệu năm mới hình thành và sẽ bị cạn kiệt vĩnh viễn nếu con người khai thác hết (than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên, quặng uranium).
- Kiến thức then chốt 2: Nguồn năng lượng tái tạo là nguồn năng lượng tự nhiên liên tục được phục hồi hoặc có sẵn vô tận trong thiên nhiên (năng lượng Mặt Trời, năng lượng gió, năng lượng thuỷ triều, thuỷ điện, địa nhiệt, năng lượng sinh khối).
- Kiến thức then chốt 3: Ưu điểm vượt trội của năng lượng tái tạo: dồi dào, thân thiện với môi trường, không phát thải khí nhà kính gây biến đổi khí hậu.
- Kiến thức then chốt 4: Thách thức khi khai thác năng lượng tái tạo: chi phí đầu tư ban đầu lớn, phụ thuộc vào điều kiện thời tiết (nắng, gió) và công nghệ lưu trữ điện năng (pin lưu trữ).
- Kiến thức then chốt 5: Việt Nam có tiềm năng rất lớn về năng lượng tái tạo: bờ biển dài đón gió quanh năm và số giờ nắng trung bình trong năm rất cao ở các tỉnh miền Trung và Nam Bộ.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Nguồn năng lượng không tái tạo là nguồn năng lượng phải mất hàng triệu năm mới hình thành và sẽ bị cạn kiệt vĩnh viễn nếu con người khai thác hết (than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên, quặng uranium).
- Nguồn năng lượng tái tạo là nguồn năng lượng tự nhiên liên tục được phục hồi hoặc có sẵn vô tận trong thiên nhiên (năng lượng Mặt Trời, năng lượng gió, năng lượng thuỷ triều, thuỷ điện, địa nhiệt, năng lượng sinh khối).
- Ưu điểm vượt trội của năng lượng tái tạo: dồi dào, thân thiện với môi trường, không phát thải khí nhà kính gây biến đổi khí hậu.
- Thách thức khi khai thác năng lượng tái tạo: chi phí đầu tư ban đầu lớn, phụ thuộc vào điều kiện thời tiết (nắng, gió) và công nghệ lưu trữ điện năng (pin lưu trữ).
- Việt Nam có tiềm năng rất lớn về năng lượng tái tạo: bờ biển dài đón gió quanh năm và số giờ nắng trung bình trong năm rất cao ở các tỉnh miền Trung và Nam Bộ.