MasterSchool

Khoa học tự nhiên lớp 6 · KNTT · Chương 7

Lý thuyết KHTN 6 Bài 37: Thực hành: Quan sát và nhận biết một số nhóm động vật ngoài thiên nhiên

Chương 7: Đa dạng thế giới sống · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 37: Thực hành: Quan sát và nhận biết một số nhóm động vật ngoài thiên nhiên theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức định nghĩa, thí nghiệm minh hoạ, bảng so sánh và câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết.

Lớp

I. Chuẩn bị

1. Địa điểm

- Lựa chọn địa điểm gần trường học nhưng phải đa dạng về môi trường sống, có độ đa dạng sinh học cao và đảm bảo an toàn.

- Địa điểm có thể là vườn cây, vườn thực nghiệm,… Ở thành phố lớn có thể chọn địa điểm là công viên hoặc vườn thú có môi trường sống đa dạng.

2. Dụng cụ

- Ống nhòm, kính lúp, máy ảnh

- Vở, bút ghi chép

- Tài liệu nhận diện nhanh các động vật ngoài thiên nhiên bằng hình ảnh

3. Yêu cầu

- Tuân thủ các quy định an toàn và hướng dẫn của giáo viên.

- Nghiêm túc quan sát theo nhóm với các nội dung được phân công để hoàn thành bài thu hoạch.

- Ghi chép lại các thông tin quan sát được theo yêu cầu của bài ngay tại chỗ để phục vụ hoàn thành bài thu hoạch

II. Cách tiến hành

- Bước 1: Quan sát động vật ở các khu vực khác nhau

+ Tiến hành quan sát, chụp ảnh các loài động vật ở các khu vực

+ Ghi lại tên các loài đã quan sát được cùng với môi trường sống của chúng. Có thể sử dụng tài liệu nhận dạng động vật với các loài chưa biết tên.

- Bước 2: Quan sat màu sắc, hình dạng, đặc điểm đặc trưng của các loài ở xa. Quan sát bằng mắt thường đối với các loài ở gần có kích thước đủ lớn.

- Bước 3: Quan sát sự di chuyển của các loài động vật

+ Quan sát cách thức di chuyển: đi, chạy, bơi hay nhảy…

+ Quan sát cơ quan di chuyển: chân, cánh hay vảy…

III. Thu hoạch

- Hoàn thành báo cáo theo mẫu

Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm

Môi trường sống Nhóm động vật tiêu biểu Đặc điểm thích nghi cơ quan di chuyển Ví dụ loài thực tế quan sát
Môi trường đất ngầm Giun đất, dế dũi, ấu trùng ve sầu Thân thon dài trơn nhớt, chân trước dạng xẻng đào bới Giun đất làm tơi xốp đất nông nghiệp
Môi trường nước ngọt & mặn Cá rô phi, tôm sông, ốc vặn, cua Thân dẹp thuôn nhọn, có vây bơi, chân bơi, thở bằng mang Cá rô phi lướt nhanh trong nước ao
Môi trường mặt đất Thằn lằn, cóc nhà, chó, mèo, nhện 4 chi khoẻ phát triển chạy nhảy, móng vuốt bám đất Cóc nhà nhảy bắt ruồi muỗi ban đêm
Môi trường trên không Chim bồ câu, chuồn chuồn, bướm, dơi Chi trước biến thành cánh hoặc cánh màng bay lượn nhẹ Chuồn chuồn đảo cánh bay lượn săn mồi

Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Mục tiêu thực hành: rèn luyện kĩ năng quan sát trực tiếp ngoài tự nhiên, phân loại động vật theo môi trường sống và tập tính di chuyển.
  • Kiến thức then chốt 2: Dụng cụ cần thiết khi đi dã ngoại: kính lúp, ống nhòm, vợt bắt bướm, hộp nuôi sâu bọ thông khí, máy ảnh/điện thoại, sổ tay và bút ghi chép.
  • Kiến thức then chốt 3: Các môi trường sống quan sát: môi trường cạn (trên cây, mặt đất, hang đất), môi trường nước (ao, mương nước, bể cá), môi trường không khí (chim bay, bướm, chuồn chuồn).
  • Kiến thức then chốt 4: Ghi chép và nhận biết đặc điểm: cơ quan di chuyển (chân, cánh, vây), hình dạng cơ thể, màu sắc ngụy trang, thức ăn và cách kiếm mồi của động vật.
  • Kiến thức then chốt 5: Quy tắc bảo vệ thiên nhiên: tôn trọng môi trường sống của động vật, không phá tổ chim, thả các con vật bắt được về tự nhiên sau khi hoàn thành buổi quan sát.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Mục tiêu thực hành: rèn luyện kĩ năng quan sát trực tiếp ngoài tự nhiên, phân loại động vật theo môi trường sống và tập tính di chuyển.
  • Dụng cụ cần thiết khi đi dã ngoại: kính lúp, ống nhòm, vợt bắt bướm, hộp nuôi sâu bọ thông khí, máy ảnh/điện thoại, sổ tay và bút ghi chép.
  • Các môi trường sống quan sát: môi trường cạn (trên cây, mặt đất, hang đất), môi trường nước (ao, mương nước, bể cá), môi trường không khí (chim bay, bướm, chuồn chuồn).
  • Ghi chép và nhận biết đặc điểm: cơ quan di chuyển (chân, cánh, vây), hình dạng cơ thể, màu sắc ngụy trang, thức ăn và cách kiếm mồi của động vật.
  • Quy tắc bảo vệ thiên nhiên: tôn trọng môi trường sống của động vật, không phá tổ chim, thả các con vật bắt được về tự nhiên sau khi hoàn thành buổi quan sát.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Mục tiêu chính của buổi thực hành tìm hiểu động vật ngoài thiên nhiên là gì?
Mục tiêu là rèn luyện kĩ năng quan sát trực tiếp động vật trong môi trường sống tự nhiên, nhận biết đặc điểm hình thái thích nghi của cơ quan di chuyển và phân loại động vật vào các nhóm khoa học đúng quy chuẩn.
Nêu đặc điểm thích nghi về cơ quan di chuyển của cá bơi dưới nước và chim bay trên không.
Cá có thân hình thoi thuôn dài, vây lưng vây đuôi hoạt động như mái chèo đẩy nước lướt nhanh; Chim có chi trước biến đổi thành đôi cánh phủ lông vũ xốp nhẹ, xương xốp giúp bay lượn nhẹ nhàng trong không khí.
Kể tên 3 loài động vật thường gặp trong vườn trường và môi trường sống của chúng.
Giun đất (sống vùi trong đất ẩm tơi xốp), Bướm hoa (bay lượn trong không khí quanh bồn hoa), Ốc sên (bò chậm chạp trên mặt đất và lá cây ẩm ướt).
Quy tắc ứng xử văn minh và đạo đức khi quan sát động vật ngoài tự nhiên là gì?
Tuyệt đối tôn trọng môi trường sống tự nhiên của động vật, không phá tổ chim, không làm tổn thương hoặc giết hại con vật; sau khi bắt để chụp ảnh quan sát xong phải nhẹ nhàng thả chúng trở về môi trường tự nhiên.

Đề luyện tập theo bài