Khoa học tự nhiên lớp 6 · KNTT · Chương 6
Lý thuyết KHTN 6 Bài 24: Thực hành: Quan sát và mô tả cơ thể đơn bào, cơ thể đa bào
Tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 24: Thực hành: Quan sát và mô tả cơ thể đơn bào, cơ thể đa bào theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức định nghĩa, thí nghiệm minh hoạ, bảng so sánh và câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết.
I. Chuẩn bị
1. Thiết bị, dụng cụ
- Lam kính
- Lamen
- Cốc đong
- Kính hiển vi có vật kính 10x. 40x
- Ống nhỏ giọt
- Giấy thấm
2. Mẫu vật
- Nước ao (hồ) hoặc nước trong môi trường nuôi.
- Mô hình, tranh, ảnh giải phẫu một số hệ cơ quan ở cơ thể người.
- Một số loài thực vật có hình thái các cơ quan khác nhau như cây lúa (hoặc hành), cây rau ngót, cây bưởi nhỏ,… hoặc tranh, ảnh của một số loại cây.
II. Cách tiến hành
1. Làm tiêu bản và quan sát cơ thể đơn bào trong nước ao (hồ)
- Bước 1: Dùng thìa khuấy đều nước ao (hồ) trong cốc
- Bước 2: Dùng ống nhỏ giọt hút lấy một giọt nước ao (hồ) lên lam kính rồi đậy bằng lamen
- Bước 3: Dùng giấy thấm hút phần nước tràn ra ngoài lamen
- Bước 4: Quan sát tiêu bản bằng kính hiển vi
2. Quan sát mô hình hoặc tranh, ảnh cấu tạo một số hệ cơ quan của cơ thể người
- Quan sát mô hình, tranh, ảnh đã chuẩn bị hoặc hình 24.3, nêu tên và xác định vị trí một số cơ quan cấu tạo nên mỗi hệ cơ quan trong hình.


3. Quan sát các cơ quan của thực vật
- Quan sát các cây trên tranh, ảnh hoặc mẫu vật. Xác định vị trí và gọi tên các cơ quan của cây.
III. Thu hoạch
- Hoàn thành báo cáo theo mẫu
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Đại diện quan sát | Cấp độ tổ chức | Cơ quan di chuyển / chức năng | Phương thức dinh dưỡng |
|---|---|---|---|
| Trùng giày | Cơ thể đơn bào nhân thực | Hàng ngàn lông bơi quanh màng tế bào | Dị dưỡng nuốt vi khuẩn qua rãnh miệng |
| Trùng roi xanh | Cơ thể đơn bào nhân thực | 1 roi dài ở đầu trước quất xoáy nước | Tự dưỡng quang hợp khi sáng, dị dưỡng khi tối |
| Cây có hoa (Cây ổi) | Cơ thể đa bào bậc cao | Rễ bám đất, cành vươn cao đón nắng | Tự dưỡng quang hợp hoàn toàn |
| Con người | Cơ thể đa bào tiến hoá cao nhất | Hệ cơ xương phối hợp vận động linh hoạt | Dị dưỡng tiêu thụ thức ăn đa dạng |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Mục tiêu thực hành: quan sát và nhận biết được hình thái của cơ thể đơn bào (trùng giày, trùng roi, vi khuẩn) và cấu tạo các cấp độ của cơ thể đa bào trên tranh ảnh/tiêu bản.
- Kiến thức then chốt 2: Quan sát cơ thể đơn bào: lấy giọt nước rơm ngâm đặt lên lam kính, thêm sợi bông gòn để hãm chuyển động của sinh vật, đậy lamen và quan sát ở độ phóng đại thích hợp.
- Kiến thức then chốt 3: Nhận diện trùng giày: hình chiếc giày, di chuyển nhanh bằng các lông bơi xung quanh mép cơ thể, có nhân lớn, nhân nhỏ và không bào co bóp.
- Kiến thức then chốt 4: Quan sát mô hình cơ thể đa bào: chỉ rõ các cơ quan sinh dưỡng (rễ, thân, lá) và cơ quan sinh sản (hoa, quả, hạt) của cây có hoa.
- Kiến thức then chốt 5: Mô tả vị trí các cơ quan chính trong cơ thể người: não trong hộp sọ, tim và phổi trong lồng ngực, dạ dày, gan, ruột non, thận trong khoang bụng.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Mục tiêu thực hành: quan sát và nhận biết được hình thái của cơ thể đơn bào (trùng giày, trùng roi, vi khuẩn) và cấu tạo các cấp độ của cơ thể đa bào trên tranh ảnh/tiêu bản.
- Quan sát cơ thể đơn bào: lấy giọt nước rơm ngâm đặt lên lam kính, thêm sợi bông gòn để hãm chuyển động của sinh vật, đậy lamen và quan sát ở độ phóng đại thích hợp.
- Nhận diện trùng giày: hình chiếc giày, di chuyển nhanh bằng các lông bơi xung quanh mép cơ thể, có nhân lớn, nhân nhỏ và không bào co bóp.
- Quan sát mô hình cơ thể đa bào: chỉ rõ các cơ quan sinh dưỡng (rễ, thân, lá) và cơ quan sinh sản (hoa, quả, hạt) của cây có hoa.
- Mô tả vị trí các cơ quan chính trong cơ thể người: não trong hộp sọ, tim và phổi trong lồng ngực, dạ dày, gan, ruột non, thận trong khoang bụng.