Khoa học tự nhiên lớp 6 · KNTT · Chương 7
Lý thuyết KHTN 6 Bài 31: Nấm
Tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 6 Bài 31: Nấm theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá kiến thức định nghĩa, thí nghiệm minh hoạ, bảng so sánh và câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết.
I. Chuẩn bị
1. Thiết bị, dụng cụ
- Kính hiển vi có vật kính 10x, 40x
- Lam kính
- Lamen
- Ống nhỏ giọt
- Giấy thấm
- Cốc thủy tinh
2. Mẫu vật
- Mẫu vật có trong môi trường tự nhiên như nước ao, hồ hoặc được thu thập trong môi trường nuôi
+ Cách nuôi cấy mẫu: lấy nước ao, hồ hay nước ở những chỗ đọng có anh sáng rọi tới, cho vào một lọ thủy tinh rộng miệng có đựng rơm, rạ, cỏ khô cắt nhỏ. Đặt lọ ở chỗ có ánh sáng trong một thời gian.
II. Cách tiến hành
- Bước 1: Chuyển mẫu vật vào cốc thủy tinh
- Bước 2: Làm tiêu bản: Dùng ống nhỏ giọt hút mẫu vật trong cốc thủy tinh (a), rồi nhỏ 1 – 2 giọt len lam kính (b), đậy lamen lại (c). Sử dụng giấy thấm để thấm nước thừa trên lam kính (d).
- Bước 3: Đặt tiêu bản lên bàn kính của kính hiển vi, quan sát ở vật kinh 10x
- Bước 4: Quan sát chi tiết hình dạng, cấu tạo, cách di chuyển của trùng roi và trùng giày dưỡi vật kính 40x
III. Thu hoạch
- Hoàn thành báo cáo theo mẫu
Bảng tổng hợp & so sánh kiến thức trọng tâm
| Nhóm nấm | Đặc điểm cấu tạo | Đại diện tiêu biểu | Giá trị kinh tế & Lưu ý an toàn |
|---|---|---|---|
| Nấm men | Cơ thể đơn bào hình trứng hoặc cầu, sinh sản nảy chồi | Nấm men bánh mì, nấm men rượu | Sản xuất bia rượu, làm nở bột mì xốp thơm ngon |
| Nấm mốc | Cơ thể đa bào dạng sợi tơ mảnh chằng chịt, sinh sản bào tử | Nấm mốc trắng, mốc xanh penicillin, mốc đen | Sản xuất tương, kháng sinh; nhưng nấm mốc gạo tiết độc tố gây ung thư |
| Nấm lớn (Nấm mũ) | Cơ thể đa bào có mũ nấm, phiến nấm, cuống nấm và bao nấm | Nấm rơm, nấm sò, nấm hương, mộc nhĩ, nấm linh chi | Thực phẩm bổ dưỡng, dược liệu quý; cấm ăn nấm lạ hoang dã có độc |
Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"
📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:
- Kiến thức then chốt 1: Nấm là những sinh vật nhân thực, dị dưỡng (không có diệp lục nên không thể tự tổng hợp chất hữu cơ bằng quang hợp), thành tế bào cấu tạo bằng chất chitin.
- Kiến thức then chốt 2: Phân loại nấm theo cấu tạo: nấm đơn bào (nấm men dùng làm bánh mì, nấu bia rượu) và nấm đa bào (nấm mốc, nấm lớn có mũ như nấm rơm, nấm sò, nấm hương, mộc nhĩ).
- Kiến thức then chốt 3: Cấu tạo của nấm mũ lớn gồm 3 phần chính: mũ nấm (chứa các phiến nấm mang bào tử sinh sản), cuống nấm và hệ sợi nấm đâm sâu vào giá thể để hút dinh dưỡng.
- Kiến thức then chốt 4: Vai trò có ích của nấm: làm thực phẩm thơm ngon bổ dưỡng, làm dược liệu quý (nấm linh chi, đông trùng hạ thảo), sản xuất men nở và kháng sinh penicillin.
- Kiến thức then chốt 5: Tác hại và nấm độc: nấm mốc làm ôi thiu thức ăn và tiết độc tố aflatoxin gây ung thư; tuyệt đối không ăn nấm lạ mọc hoang trong tự nhiên có màu sắc sặc sỡ hoặc có vòng cuống, bao gốc.
🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)
- Nấm là những sinh vật nhân thực, dị dưỡng (không có diệp lục nên không thể tự tổng hợp chất hữu cơ bằng quang hợp), thành tế bào cấu tạo bằng chất chitin.
- Phân loại nấm theo cấu tạo: nấm đơn bào (nấm men dùng làm bánh mì, nấu bia rượu) và nấm đa bào (nấm mốc, nấm lớn có mũ như nấm rơm, nấm sò, nấm hương, mộc nhĩ).
- Cấu tạo của nấm mũ lớn gồm 3 phần chính: mũ nấm (chứa các phiến nấm mang bào tử sinh sản), cuống nấm và hệ sợi nấm đâm sâu vào giá thể để hút dinh dưỡng.
- Vai trò có ích của nấm: làm thực phẩm thơm ngon bổ dưỡng, làm dược liệu quý (nấm linh chi, đông trùng hạ thảo), sản xuất men nở và kháng sinh penicillin.
- Tác hại và nấm độc: nấm mốc làm ôi thiu thức ăn và tiết độc tố aflatoxin gây ung thư; tuyệt đối không ăn nấm lạ mọc hoang trong tự nhiên có màu sắc sặc sỡ hoặc có vòng cuống, bao gốc.