MasterSchool

Toán học lớp 6 · KNTT · Chương 4

Lý thuyết Toán 6 Bài 18: Hình tam giác đều, hình vuông, hình lục giác đều

Chương 4: Một số hình phẳng trong thực tiễn · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Toán 6 Bài 18: Hình tam giác đều, hình vuông, hình lục giác đều theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá lý thuyết định nghĩa, tính chất, quy tắc tính, ví dụ minh hoạ có lời giải, bảng tổng hợp và câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết.

Lớp

I. Hình tam giác đều

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 1)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 1)

Trong tam giác đều:

- Ba cạnh bằng nhau.

- Ba góc bằng nhau và bằng 600C.

Ví dụ 1. Trong các hình dưới đây, hình nào là tam giác đều:

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 2)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 2)

Lời giải

Sử dụng thước thẳng đo lần lượt các cạnh của từng hình, ta nhận thấy:

Hình 1 có độ dài các cạnh bằng nhau. Do đó HÌnh 1 là tam giác đều.

II. Hình vuông

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 3)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 3)

Trong hình vuông:

- Bốn cạnh bằng nhau.

- Bốn góc bằng nhau và bằng 900.

- Hai đường chéo bằng nhau.

Ví dụ 2. Vẽ hình vuông ABCD có cạnh bằng 5cm.

Lời giải

Bước 1. Vẽ đoạn thẳng AB = 5cm;

Bước 2. Qua A dựng đường thẳng d vuông góc với AB, qua B dựng đường thẳng d’ vuông góc với AB.

Bước 3. Trên đường thẳng d lấy điểm D sao cho AD = 5cm, trên d’ lấy điểm C sao cho BC = 5cm.

Bước 4. Nối D với C ta được hình vuông ABCD.

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 4)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 4)

III. Hình lục giác đều

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 5)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 5)

Hình lục giác đều có:

- Sáu cạnh bằng nhau.

- Sáu góc bằng nhau, mỗi góc bằng 1200.

- Ba đường chéo chính bằng nhau.

Ví dụ 3. Hãy quan sát hình vẽ:

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 6)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 6)

a) Hãy kể tên các đường chéo chính của hình lục giác đều ABCDEF.

b) Hãy so sánh độ dài các đường chéo chính với nhau.

Lời giải

a) Các đường chéo chính của hình lục giác đều ABCDEF là: AD, BE, CF.

b) Sau khi đo độ dài ta thấy AD = BE = CF = 2,1 cm.

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 7)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 7)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 8)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 18 (Hình 8)

IV. Bảng tổng hợp & So sánh kiến thức toán học

Nội dung trọng tâm Công thức / Kí hiệu Quy tắc / Định nghĩa Ví dụ minh họa
Tam giác đều3 cạnh bằng nhau; 3 góc bằng nhau và bằng 60∘60^\circKhông có đường chéo; có 3 trục đối xứngBiển báo nguy hiểm giao thông
Hình vuông4 cạnh bằng nhau; 4 góc vuông 90∘90^\circ2 đường chéo bằng nhau, vuông góc tại trung điểmViên gạch hoa, bàn cờ vua
Lục giác đều6 cạnh bằng nhau; 6 góc bằng nhau và bằng 120∘120^\circ3 đường chéo chính bằng nhau và cắt nhau tại tâmTổ ong mật, đai ốc lục giác
Số trục đối xứngTam giác đều: 3; Hình vuông: 4; Lục giác đều: 6Đường thẳng chia hình thành hai nửa đối xứngGấp giấy kiểm tra tính đối xứng
Tâm đối xứngTam giác đều: Không; Hình vuông: Có; Lục giác đều: CóGiao điểm của các đường chéo chínhQuay hình 180∘180^\circ quanh tâm

V. Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Tam giác đều: Là tam giác có 3 cạnh bằng nhau và 3 góc bằng nhau, mỗi góc bằng 60∘60^\circ. Cách vẽ tam giác đều bằng thước thẳng và compa.
  • Kiến thức then chốt 2: Hình vuông: Là tứ giác có 4 cạnh bằng nhau và 4 góc bằng nhau (đều là góc vuông 90∘90^\circ). Hai đường chéo của hình vuông bằng nhau, cắt nhau tại trung điểm mỗi đường và vuông góc với nhau.
  • Kiến thức then chốt 3: Hình lục giác đều: Là hình có 6 cạnh bằng nhau và 6 góc bằng nhau. Lục giác đều được ghép lại bởi 6 tam giác đều chung đỉnh có kích thước bằng nhau.
  • Kiến thức then chốt 4: Các đường chéo chính của hình lục giác đều: Có 3 đường chéo chính nối các đỉnh đối diện, 3 đường chéo chính bằng nhau và cùng cắt nhau tại một điểm là tâm đối xứng của hình.
  • Kiến thức then chốt 5: Nhận diện các hình phẳng trong thực tế: Tam giác đều trong biển báo giao thông; hình vuông trong gạch lát sàn, bàn cờ vua; lục giác đều trong tổ ong, cấu trúc tinh thể tuyết.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Tam giác đều: Là tam giác có 3 cạnh bằng nhau và 3 góc bằng nhau, mỗi góc bằng 60∘60^\circ. Cách vẽ tam giác đều bằng thước thẳng và compa.
  • Hình vuông: Là tứ giác có 4 cạnh bằng nhau và 4 góc bằng nhau (đều là góc vuông 90∘90^\circ). Hai đường chéo của hình vuông bằng nhau, cắt nhau tại trung điểm mỗi đường và vuông góc với nhau.
  • Hình lục giác đều: Là hình có 6 cạnh bằng nhau và 6 góc bằng nhau. Lục giác đều được ghép lại bởi 6 tam giác đều chung đỉnh có kích thước bằng nhau.
  • Các đường chéo chính của hình lục giác đều: Có 3 đường chéo chính nối các đỉnh đối diện, 3 đường chéo chính bằng nhau và cùng cắt nhau tại một điểm là tâm đối xứng của hình.
  • Nhận diện các hình phẳng trong thực tế: Tam giác đều trong biển báo giao thông; hình vuông trong gạch lát sàn, bàn cờ vua; lục giác đều trong tổ ong, cấu trúc tinh thể tuyết.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Nêu các đặc điểm nhận dạng của một tam giác đều?
Tam giác đều là tam giác có: 1. Ba cạnh có độ dài bằng nhau. 2. Ba góc bằng nhau và mỗi góc đều bằng 60∘60^\circ. 3. Có 3 trục đối xứng (là 3 đường trung trực xuất phát từ đỉnh).
Nêu các đặc điểm nhận dạng của một hình vuông?
Hình vuông là tứ giác có: 1. Bốn cạnh bằng nhau. 2. Bốn góc bằng nhau và đều là góc vuông (90∘90^\circ). 3. Hai đường chéo bằng nhau, vuông góc với nhau tại trung điểm của mỗi đường. 4. Có 4 trục đối xứng và 1 tâm đối xứng (là giao điểm hai đường chéo).
Hình lục giác đều có những đặc điểm nổi bật gì về cạnh, góc và đường chéo chính?
Hình lục giác đều có: 1. Sáu cạnh bằng nhau. 2. Sáu góc bằng nhau và mỗi góc bằng 120∘120^\circ. 3. Ba đường chéo chính nối các đỉnh đối diện có độ dài bằng nhau và cùng cắt nhau tại một điểm (tâm đối xứng). 4. Lục giác đều được ghép từ 6 tam giác đều bằng nhau.
Một tam giác đều có chu vi bằng 24 cm24\text{ cm}. Tính độ dài mỗi cạnh của tam giác đều đó?
Vì tam giác đều có 3 cạnh bằng nhau nên độ dài mỗi cạnh là: a=24:3=8 cma = 24 : 3 = 8\text{ cm}.

Đề luyện tập theo bài