MasterSchool

Toán học lớp 6 · KNTT · Chương 8

Lý thuyết Toán 6 Bài 35: Trung điểm của đoạn thẳng

Chương 8: Những hình hình học cơ bản · Kết nối tri thức với cuộc sống

Tóm tắt lý thuyết Toán 6 Bài 35: Trung điểm của đoạn thẳng theo chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Hệ thống hoá lý thuyết định nghĩa, tính chất, quy tắc tính, ví dụ minh hoạ có lời giải, bảng tổng hợp và câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết.

Lớp

I. Khái niệm và tính chất trung điểm của đoạn thẳng

Trung điểm của đoạn thẳng lớp 6 (Lý thuyết Toán 6 Kết nối tri thức)

Trung điểm của đoạn thẳng lớp 6 (Lý thuyết Toán 6 Kết nối tri thức)

Lý thuyết Trung điểm của đoạn thẳng

- Nếu điểm I nằm giữa hai điểm A và B sao cho IA = IB thì I gọi là trung điểm của đoạn thẳng AB.

Khi đó:

IA = IB = AB2\frac{AB}{2} .

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 35 (Hình 1)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 35 (Hình 1)

II. Cách xác định và vẽ trung điểm của đoạn thẳng

Bài 1: Cho đoạn thẳng AB dài 10cm. Gọi I là trung điểm của AB. Tính độ dài IA; IB.

Lời giải:

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 35 (Hình 2)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 35 (Hình 2)

Vì I là trung điểm của AB nên IA = IB = AB2\frac{AB}{2} .

Do đó: IA = IB = 102\frac{10}{2}  = 5cm

Vậy AI = BI = 2cm

Bài 2: Cho đoạn thẳng MN có O là trung điểm MN. Biết O cách đầu mút M 6cm. Tính độ dài MN.

Lời giải:

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 35 (Hình 3)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 35 (Hình 3)

Vì O là trung điểm của MN nên OM = ON = MN2\frac{MN}{2}

Mà O cách đầu mút M 6cm nên OM = 6cm

Do đó OM = ON = 122\frac{12}{2}  = 6cm

MN = 6.2 = 12cm

Vậy MN = 12cm.

Bài 3: Vẽ đoạn thẳng AB = 7cm. C là điểm nằm giữa A và B, AC = 3cm. M là trung điểm của BC. Tính BM.

Lời giải:

IA=IB=AB2IA = IB = \frac{AB}{2}

Ta có C nằm giữa A và B nên AC + BC = AB

Thay số: 3 + BC = 7

BC = 7 – 3

BC = 4cm

Vì M là trung điểm của BC nên BM = CM = BC2=42\frac{BC}{2} = \frac{4}{2}  = 2cm

Vậy BM = 2cm

Bài 4: Trên tia Ox lấy điểm M và N sao cho OM = 3cm; ON = 6cm

a) Chứng minh M nằm giữa O và N.

b) Chứng tỏ điểm M là trung điểm của đoạn thẳng ON.

Lời giải:

Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 35 (Hình 4)
Hình ảnh minh họa kiến thức SGK Toán 6 Bài 35 (Hình 4)

a) Điểm M và N cùng thuộc Ox nên tia OM và tia ON trùng nhau

Mà OM = 3cm; ON = 6cm nên ON > OM do đó M nằm giữa hai điểm O và N

b) Vì M nằm giữa hai điểm O và N nên ta có: ON = OM + MN

Thay số ta có: 6 = 3 + MN

MN = 6 – 3

MN = 3cm

Ta có OM = 3cm; MN = 3cm; ON = 6cm nên OM = MN = ON2\frac{ON}{2}  = 3cm.

Nên M là trung điểm của ON.

Học tốt Trung điểm của đoạn thẳng

Các bài học để học tốt Trung điểm của đoạn thẳng Toán lớp 6 hay khác:

Giải sgk Toán 6 Bài 35: Trung điểm của đoạn thẳng

Giải sbt Toán 6 Bài 35: Trung điểm của đoạn thẳng

Lý thuyết Toán 6 Bài 32: Điểm và đường thẳng

Lý thuyết Toán 6 Bài 33: Điểm nằm giữa hai điểm. Tia

Lý thuyết Toán 6 Bài 34: Đoạn thẳng. Độ dài đoạn thẳng

Lý thuyết Toán 6 Bài 36: Góc

Lý thuyết Toán 6 Bài 37: Số đo góc

Tổng hợp lý thuyết Toán lớp 6 Chương 8

Các sản phẩm khác của Vietjack:

TÀI LIỆU CLC DÀNH CHO GIÁO VIÊN VÀ PHỤ HUYNH LỚP 6

Hỗ trợ zalo: VietJack Official

Công cụ giáo viên (2048.VN)

Tạo- trộn đề thi miễn phí từ file PDF, Word, Giao bài nhanh chóng, Hoàn toàn Free

III. Bảng tổng hợp & So sánh kiến thức toán học

Nội dung trọng tâm Công thức / Kí hiệu Quy tắc / Định nghĩa Ví dụ minh họa
Định nghĩa trung điểmMM là trung điểm của ABABMM nằm giữa A,BA, B và cách đều A,BA, B (MA=MBMA = MB)Còn gọi là điểm chính giữa của đoạn thẳng
Hệ thức trung điểmMA=MB=AB2MA = MB = \frac{AB}{2}Mỗi nửa đoạn thẳng bằng một nửa đoạn lớnNếu AB=8 cmAB = 8\text{ cm} thì MA=MB=4 cmMA = MB = 4\text{ cm}
Tính duy nhấtDuy nhất 1 trung điểmMỗi đoạn thẳng chỉ có một trung điểm xác địnhKhông có hai trung điểm khác nhau
Phương pháp đo đạcĐo độ dài rồi chia đôiChấm điểm tương ứng vạch chia một nửa trên thướcThước dây, thước kẻ vạch thẳng
Phương pháp gấp giấyGấp để hai đầu mút trùng nhauNếp gấp chính là vị trí trung điểm và trục đối xứngÁp dụng trong thủ công gấp hình

IV. Ghi nhớ trọng tâm "Em đã học"

📌 Các điểm then chốt cần ghi nhớ:

  • Kiến thức then chốt 1: Định nghĩa trung điểm của đoạn thẳng: Trung điểm MM của đoạn thẳng ABAB là điểm nằm giữa hai điểm A,BA, B và cách đều hai điểm A,BA, B (MA=MBMA = MB).
  • Kiến thức then chốt 2: Tên gọi khác: Trung điểm của đoạn thẳng ABAB còn được gọi là điểm chính giữa của đoạn thẳng ABAB.
  • Kiến thức then chốt 3: Hệ thức trung điểm: Điểm MM là trung điểm của đoạn thẳng ABAB khi và chỉ khi: MM nằm giữa A,BA, B và MA=MB=AB2MA = MB = \frac{AB}{2}.
  • Kiến thức then chốt 4: Tính duy nhất: Mỗi đoạn thẳng chỉ có duy nhất một trung điểm.
  • Kiến thức then chốt 5: Cách xác định trung điểm: Dùng thước thẳng có chia vạch đo độ dài đoạn thẳng rồi lấy vạch chia ứng với một nửa độ dài đó, hoặc gấp giấy để hai đầu mút trùng nhau.

🌟 Em đã học (Ghi nhớ kiến thức trọng tâm)

  • Định nghĩa trung điểm của đoạn thẳng: Trung điểm MM của đoạn thẳng ABAB là điểm nằm giữa hai điểm A,BA, B và cách đều hai điểm A,BA, B (MA=MBMA = MB).
  • Tên gọi khác: Trung điểm của đoạn thẳng ABAB còn được gọi là điểm chính giữa của đoạn thẳng ABAB.
  • Hệ thức trung điểm: Điểm MM là trung điểm của đoạn thẳng ABAB khi và chỉ khi: MM nằm giữa A,BA, B và MA=MB=AB2MA = MB = \frac{AB}{2}.
  • Tính duy nhất: Mỗi đoạn thẳng chỉ có duy nhất một trung điểm.
  • Cách xác định trung điểm: Dùng thước thẳng có chia vạch đo độ dài đoạn thẳng rồi lấy vạch chia ứng với một nửa độ dài đó, hoặc gấp giấy để hai đầu mút trùng nhau.

Câu hỏi ôn tập & củng cố bài học

Trung điểm của đoạn thẳng là gì? Nêu điều kiện để điểm MM là trung điểm của ABAB?
Trung điểm của đoạn thẳng ABAB (còn gọi là điểm chính giữa của đoạn thẳng ABAB) là điểm nằm giữa hai điểm A,BA, B và cách đều hai điểm đó (MA=MBMA = MB). Điều kiện cần và đủ để MM là trung điểm của đoạn thẳng ABAB: {M na˘ˋm giữa A vaˋ BMA=MB  ⟺  MA=MB=AB2\begin{cases} M \text{ nằm giữa } A \text{ và } B \\ MA = MB \end{cases} \iff MA = MB = \frac{AB}{2}
Một đoạn thẳng có bao nhiêu trung điểm? Điểm nằm giữa có nhất thiết là trung điểm không?
- Mỗi đoạn thẳng chỉ có **duy nhất một trung điểm**. - Một điểm nằm giữa hai đầu mút của đoạn thẳng **chưa chắc** đã là trung điểm, vì nó có thể cách hai đầu mút những khoảng cách không bằng nhau (chỉ khi nào cách đều hai đầu mút thì mới là trung điểm).
Nêu các cách thực hành xác định trung điểm của một đoạn thẳng bằng dụng cụ vẽ?
Có các cách thực tế: 1. **Dùng thước thẳng có vạch chia cm:** Đo độ dài đoạn thẳng ABAB, chia đôi độ dài được d=AB2d = \frac{AB}{2}, sau đó đặt vạch 0 trùng điểm AA rồi đánh dấu điểm MM ứng với vạch dd. 2. **Gấp giấy (đối với hình phẳng):** Gấp mép giấy sao cho điểm AA trùng khít vào điểm BB, nếp gấp cắt đoạn thẳng ABAB chính tại trung điểm MM. 3. **Dùng compa:** Vẽ hai cung tròn cùng bán kính lớn hơn AB2\frac{AB}{2} từ hai tâm AA và BB, nối giao điểm của hai cung tròn sẽ cắt ABAB tại trung điểm.
Cho đoạn thẳng PQ=10 cmPQ = 10\text{ cm}. Điểm KK là trung điểm của đoạn thẳng PQPQ. Tính độ dài đoạn thẳng PKPK và KQKQ?
Vì KK là trung điểm của đoạn thẳng PQPQ nên KK nằm giữa P,QP, Q và: PK=KQ=PQ2=102=5 cm.PK = KQ = \frac{PQ}{2} = \frac{10}{2} = 5\text{ cm}. Vậy PK=5 cmPK = 5\text{ cm} và KQ=5 cmKQ = 5\text{ cm}.

Đề luyện tập theo bài